ەلىكتەردىڭ ەلدى مەكەندەردى ءجيى جاعالاي باستاۋىنىڭ سىرى نەدە
پاۆلودار. KAZINFORM - ەرتىس وزەنىنىڭ قاۋمالى مەن ورماندى جەرلەردە شامامەن 5 مىڭعا جۋىق ەلىك تىركەلگەن. ورمانشىلار ءتۇز تاعىلارى ادامدار مەن كولىكتەن قورىقپايتىنىن ايتادى.
بيىل قىستا ەلىكتەر پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەلدى مەكەندەرىنە ءجيى كىرىپ ءجۇر. نەگىزىنەن وزەن ماڭايىنداعى جايىلمالار مەن «ەرتىس ورمانى» رەزەرۆاتىن مەكەندەيتىن جانۋارلار كەيبىر ساتتە اۋىلدار مەن قالالاردىڭ كوشەلەرىن كەزىپ، ازىق ىزدەيتىنگە ۇقسايدى. ورماندى جەرلەردىڭ كوبىندە قار سونشالىقتى قالىڭ ەمەس. ەلىكتەردىڭ تەبىندەپ جايىلۋىنا مۇمكىندىك مول. دەيتۇرعانمەن، تۇرعىندار جانۋارلاردىڭ ادامدارعا ءجيى ۇيىرسەكتەي باستاعانىن تۇسىنە الماي دال.
- ەلدى مەكەندەرگە جاس ەلىكتەردىڭ كىرىپ كەتۋ وقيعالارى راسىمەن ءجيى تىركەلىپ جاتىر. جانۋارلاردىڭ ادامدار تۇراتىن جەرلەردى جاعالاۋىنىڭ سەبەبى - ورماندى جەرلەردە قاردىڭ قالىڭدىعى 20 سانتيمەترگە دەيىن جەتىپ، الاڭقايلارداعى مۇز بولىپ قالعان قاردى تەبىندەپ جايىلۋ قيىنداعان. ال توپىراقتاعى توڭ 90 سانتيمەترگە جەتەدى. ونىڭ ۇستىنە قاڭتار ايىنداعى سوڭعى ايازدى كۇندەر اينالاداعى بارلىق سۋ ايدىندارىن قاتىرىپ تاستاعان، مۇزدىڭ قالىڭدىعى - 40-70 سانتيمەتر. سوندىقتان ولار قوسىمشا ازىق ىزدەپ، ادامدار تۇراتىن جەرلەردى توڭىرەكتەيدى. مىسال ءۇشىن كەشە وبلىس ورتالىعىنىڭ ىرگەسىندەگى اتامەكەن كەنتىندە جاس ەلىك جەكە تۇرعىنجايعا كىرىپ، كولىك قوياتىن گاراجداعى ورعا ءتۇسىپ كەتكەن. ونى ءبىزدىڭ ورمانشىلار الىپ كەلىپ، جاراقاتىنىڭ بار-جوعىن تەكسەرىپ جاتىر. ەگەر ەلىك ءدىن امان بولسا، قايتادان ورمانعا بوساتامىز، - دەپ ءتۇسىندىردى بۇل قۇبىلىستى پاۆلودار ورمان جانە جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ مەكەمەسىنىڭ باسشىسى اجدار ءجۇسىپوۆ.
ءسىبىر جانە دالا ەلىكتەرىنىڭ ەرتىس وزەنى قاۋمالىندا كوبەيىپ كەلە جاتقانى بايقالىپ وتىر. ورمانشىلار ادەتتە ۇركەك كەلەتىن جابايى جانۋارلاردىڭ ادامنان قورىقپايتىنىن، 40 مەترگە دەيىن جاقىنداتاتىنىن ايتادى. سەبەبى بۇل اۋماقتاردا ءتۇز تاعىلارىن اتۋعا بولمايتىنى ءمالىم. ونىڭ ۇستىنە قاۋمالدا بىردە-ءبىر قاسقىر كوزگە تۇسپەگەن. پاۆلودار ورمان جانە جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ مەكەمەسىنە قاراستى ورمان شارۋاشىلىقتارىندا 500 دەن استام ەلىك ءجۇر. ولار جايىلماداعى بۇتالارمەن، قار استىنداعى ءشوپتى قازىپ قورەكتەنەدى.
ورمان ينسپەكتورلارى جالپى بيىل قىستا ەلىكتەر عانا ەمەس، تۇلكىلەر مەن قويانداردىڭ ەلدى مەكەندەرگە ءجيى بارا باستاعانىن بايقاعان. اڭشىلىققا تىيىم سالىنعان جەرلەردە ءتۇز تاعىلارى وزدەرىن ەركىن ۇستاپ، قالالارعا ءجيى كەلگىشتەيدى. مىسال ءۇشىن پاۆلودار قالاسىندا سوڭعى كۇندەرى كوشە كەزىپ جۇرگەن بىرنەشە تۇلكى ۇشىراسقان.
بۇعان دەيىن جازعانىمىزداي، پاۆلودار ورمانشىلارى جابايى جانۋارلارعا توننالاعان ازىق شاشىپ جاتىر.
سونداي-اق بىلتىر قاراشا- جەلتوقسان ايلارىندا رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ءنوۆوسىبىر وبلىسى تاراپىنان پاۆلودار وڭىرىنە ەلىكتەردىڭ جاپپاي كوشى- قونى بايقالدى.