ۇلتتىق ۇلان ساربازىنىڭ ءبىر كۇنى - فوتورەپورتاج
استانا. قازاقپارات - 10- قاڭتار - ۇلتتىق ۇلان اسكەري قىزمەتشىلەرىنىڭ كۇنى. وسى ورايدا، ەلوردا ىرگەسىندەگى №5573 بولىمشەسىنە ارنايى بارىپ، ءى ءى م ىشكى اسكەرى ساربازىنىڭ كۇنى قالاي وتەتىنىن كورىپ قايتتىق.
اتاپ ايتقاندا، №5573-اسكەري بولىمشەسى استانانىڭ ىرگەسىندەگى قاراوتكەل اۋىلىندا جانە بۇل جەردە ۇلتتىق ۇلاننىڭ باس شتابى ورنالاسقان.
الدىمەن، اسكەري بولىمشەنىڭ روتا كومانديرى، اعا لەيتەنانت داستان جۇمابەكوۆتى اڭگىمەگە تارتتىق. ول بولىمشەدەگى بارلىق پروتسەسكە جاۋاپتى، ونىڭ ىشىندە وقۋ- جاتتىعۋ، ىشكى ءتارتىپ، قوعامدىق شارالارعا قاتىسۋ جانە اسكەري تاربيە قىزمەتى بار.
- ۇلتتىق ۇلاننىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى - قوعامدىق ءتارتىپتى كۇزەتۋ. ساربازدار كۇندەلىكتى وقۋ-جاتتىعۋدان بولەك، قوعام تىنىشتىعىن كۇزەتەدى. ارينە، ءارقاشان كەزەكشىلىككە شىعاردا نۇسقاۋلىقپەن تانىسادى. جالپى، ۇلانداردىڭ اسكەري قىزمەتى ەكى بولىكتەن تۇرادى، تەوريالىق جانە پراكتيكالىق. تەوريا كەزىندە ارنايى پاندەردى وقيدى، سودان سوڭ پراكتيكا، ياعني وقۋ-جاتتىعۋ، ساپ تۇزەۋ، ارنايى قۇرالدارمەن جۇمىس ىستەۋ، اسكەري قىزمەتكە قاتىستى نورماتيۆتەردى ورىندايدى، - دەدى داستان جۇمابەكوۆ.
قىزىلوردالىق ناريمان شۇكىرالي ۇلتتىق ۇلان قاتارىنا بىلتىر مامىردا قابىلدانىپتى. وتان الدىنداعى مىندەتىن وتەر الدىنداعى اسكەري-مەديتسينالىق تەكسەرىس كەزىندە اعا سەرجانتتار ۇلتتىق ۇلانعا بارۋعا كەڭەس بەرگەن.
- تاڭەرتەڭ ساعات 6:00-دە تۇرامىز، توسەگىمىزدى جيناپ، تاڭعى جاتتىعۋدان سوڭ جۋىنىپ-شايىنىپ، ساپپەن تاڭعى اسقا بارامىز. سوسىن روتاعا كەلىپ ساباق وقيمىز، ول تۇسكە دەيىن جالعاسادى. تۇسكى اس ىشكەن سوڭ، اسكەري فورمامىزدى تەكسەرىپ، تاپسىرماعا دايىندالامىز، ياعني تاپسىرما - قوعامدىق ءتارتىپتى جانە وبەكتىلەردى كۇزەتۋ. ونىڭ الدىندا ساپقا تۇرىپ، كوماندير ءبىزدىڭ مىندەتىمىزدىڭ رەتىن ايتادى. قوعامدىق ءتارتىپتى كۇزەتۋدە ءار ساربازدىڭ ءوز مىندەتى بولادى، ول بۇيرىقپەن بەكىتىلەدى جانە ءجىتى تۇسىندىرىلەدى. تۇستەن كەيىن، ساعات 16:00-دە قالاعا شىعامىز، كەزەكشىلىك 23:00-گە دەيىن جالعاسادى، - دەيدى ناريمان شۇكىرالي.
ءى ءى م ىشكى اسكەر ساربازدارى اپتانىڭ التى كۇنى قىزمەت ەتەدى، جەكسەنبى - دەمالىس. دەمالىستا ولار بوس ۋاقىتىن وزدەرىنە ارنايدى، ياعني كۇن كىتاپ وقۋ، تەلەديدار كورۋ سياقتى ۇيدەگىدەي قاراپايىم تىرلىكپەن وتەدى.
قوعامدىق ءتارتىپتى كۇزەتۋگە كەلسەك، ءبىر پاترۋلدىك جاساقتىڭ قۇرامىنا ءۇش سارباز كىرەدى. ونىڭ ءبىرى - اسكەري جاساق باستىعى.
- بىزگە 4 نۇكتەنى كۇزەتۋ جۇكتەلەدى، ءار نۇكتەگە جەتۋگە 15 مينۋت ۋاقىت بەرىلەدى. قولىمىزدا كارتا بولادى، سونىمەن قاتار قىزمەتتىك داپتەرىمىز بار. ودان بولەك، راتسيا، رەزەڭكە تاياق، كىسەن، ىسقىرعىش، جازدىگۇنى سۋ بوتەلكەسى جانە راسىمدەۋ قاعازى بەرىلەدى. كوشەدە كۇدىكتى ادامدى بايقاساق، الدىمەن سىرتتاي باقىلايمىز. ءىس- ارەكەتى كۇمان تۋدىرسا، قاسىنا بارىپ ءوزىمىزدى تانىستىرىپ، ءجون- جوسىق سۇرايمىز، وسى ارالىقتا باسشىلىققا راتسيامەن ەسكەرتەمىز. سونداي-اق، قاجەت جاعدايدا كۇدىكتىدەن جەكە كۋالىگىن تالاپ ەتەمىز. ەگەر كۇدىكتى تارتىپكە باعىنباي جاتسا، كۇش قولدانۋعا قۇقىعىمىز بار جانە جاقىن ماڭداعى پوليتسيا بەكەتىنە جەتكىزەمىز، - دەيدى جاس سارباز.
پاترۋلدىك قىزمەت كەزىندە ۇلاندىقتار ءتۇرلى جاعدايعا تاپ بولۋى مۇمكىن. كوشەدە قوعامدىق ءتارتىپتى كۇزەتۋ مىندەتىنەن بولەك، ساربازدار كومەك سۇراعان جاندارعا قول ۇشىن سوزۋعا ءاردايىم دايىن. اڭگىمە بارىسىندا ناريمان شۇكىرالي كەزەكتى پاترۋلدەۋ كەزىندە كوشەدەن سىمسىز قۇلاققاپ (AirPods) تاۋىپ الىپ، يەسىنە قايتارىپ بەرىپ، قۋانتقانىن ايتتى. سول سياقتى ۇيالى تەلەفون، ءاميان، تاعى باسقا دا ادامداردىڭ جەكە زاتتارىن تاۋىپ، يەلەرىنە قايتارعان جايتتار بولىپتى.
- كۇزەتتە تۇرعاندا اۋىر جۇكپەن كەلە جاتقان ۇلكەن ايەل كىسىنى بايقاپ، زاتتارىن كوتەرىپ اپارىپ بەردىك. وسى سەكىلدى مىسال كوپ. ءار ساعات سايىن كومانديرگە ەسەپ بەرىپ وتىرامىز، وسىلايشا ءبىزدى تەكسەرىپ وتىرادى، - دەيدى ناريمان شۇكىرالي.
روتا كومانديرىنىڭ ايتۋىنشا، ۇلتتىق ۇلان ساربازدارىنىڭ جۇمىسى توتەنشە جاعدايلار كەزىندە، سونداي-اق ەلىمىزدە بولاتىن اۋقىمدى ءىس- شارالار كەزىندە قىزا تۇسەدى. جاۋاپكەرشىلىك جۇگى سالماقتى.
اتاپ ايتساق، بىلتىر ەلوردادا حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار ءبىرقاتار ءىس-شارا ءوتتى. ونىڭ قاتارىندا شاڭحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ ءسامميتى، دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارى، ودان بولەك جىل ىشىندە بىرنەشە ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى ەلورداعا رەسمي ساپارمەن كەلدى. شەتەلدىك مەيمانداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن كۇزەتۋدە ۇلاندىقتاردىڭ دا ۇلەسى بار، ولار كۇشەيتىلگەن رەجيمدە قىزمەت ەتەدى.
سونىمەن قاتار بىلتىر كوكتەمگى سۋ تاسقىنى كەزىندە ۇلتتىق ۇلان ساربازدارى اپاتپەن الىسقانداردىڭ الدىڭعى قاتارىندا بولدى.
- بىزدە جاۋىنگەرلىك قىزمەت بولىمشەسى بار، قوعامدىق ءتارتىپتى كۇزەتۋگە قاتىستى وتىنىمدەر سول بولىمشەگە تۇسەدى. ودان ءارى جاۋىنگەرلىك قىزمەت بولىمشەسى كەستە قۇرىپ، تاپسىرمانى ءار روتاعا ءبولىپ بەرەدى، سول سياقتى ول جەردە ناقتى ءىس- قيمىل جوسپارى دا بولادى. جوسپاردى الدىن الا ءبىر اپتا بۇرىن بەرىپ قويادى، سوعان ساي دايىندالىپ تاپسىرمانى ورىنداۋعا كىرىسەمىز، - دەيدى ول.
وسى ورايدا، روتا كومانديرى ەرلىك جاساپ، ەرەكشە كوزگە تۇسكەن ساربازداردى ىنتالاندىرۋ شارالارىنىڭ بارىن دا ايتتى.
- ەرەكشە ەلەنگەن ساربازعا 10 كۇن دەمالىس بەرىلەدى. مىسالى، بىلتىر ەلوردادا بولعان وقيعا: ەكى مەكتەپ وقۋشىسى وزەندى ءجۇزىپ وتۋگە باستەسەدى، ءجۇزىپ بارا جاتقاندا بىرەۋىنىڭ تامىرى تارتىلىپ سۋعا باتا باستايدى، سول ماڭايدا پاترۋلدە جۇرگەن ءبىزدىڭ جاساق دەرەۋ سۋعا سەكىرىپ كومەكتەستى. وسىلايشا، قاتارداعى ماحمەت دەگەن سارباز بالانىڭ ءومىرىن امان الىپ قالدى. ساربازدىڭ ەرلىگى ەلەندى، 10 كۇن ۇيىنە دەمالىسقا بارىپ كەلدى. سونىمەن قاتار توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنەن، ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنەن ماراپات الدى. ايتا بەرسەم، وسى سەكىلدى ۇلاندىقتاردىڭ ەرلىگى كوپ، بۇل ءبىر جاعىنان باسقا دا ساربازداردى ىنتالاندىرادى، - دەيدى د. جۇمابەكوۆ.
ايتا كەتسەك، ۇلتتىق ۇلان ساربازدارىنىڭ كۋراتورى بار، ءبىر كۋراتور ەكى ساربازعا جاۋاپتى، ياعني تىكەلەي جۇمىس ىستەيدى. سونىمەن قاتار ساربازدارعا پسيحولوگ كومەگى ۇسىنىلادى. ودان بولەك، اسكەري مىندەتىن وتەپ بولعان سوڭ جوعارى ءبىلىم العىسى كەلەتىن ۇلاندىقتارعا مەملەكەتتىك گرانت قاراستىرىلعان. سونداي-اق وتان الدىنداعى بورىشىن وتەۋ كەزىندە كرەديتى بار ساربازدارعا كەيىن تولەۋ مۇمكىندىگى بەرىلەدى.
- بۇگىن بىزدە جاڭا اسكەري دايىندىق جىلى باستالدى. جاڭا جىل كەلدى، دەمەك الدىمىزدا جاڭا مىندەت پەن تالاپ تۇر. اسكەري جيىندا جەكە قۇرامعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇقىقتىق ءتارتىبى ءتۇسىندىرىلدى، سونىمەن قاتار ۇلتتىق ۇلاننىڭ وتكەن جىلعى جۇمىسىن قورىتىندىلاپ، الداعى مىندەتتەر ايتىلدى. قوعامدىق ءتارتىپتى كۇزەتۋ بويىنشا بىزگە جۇكتەلەتىن تاپسىرمانى تالقىلادىق. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جانە ۇلتتىق ۇلان باس قولباسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس بيىل ەلىمىزدە ءبىرقاتار ايتۋلى شارا وتكەلى وتىر. سونىڭ ءبىرى - ەلوردادا جەڭىستىڭ 80 جىلدىعىنا وراي اسكەري پاراد وتەدى. اۋقىمدى اسكەري شاراعا ءبىزدىڭ ساربازدار بەلسەنە قاتىسادى دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز، ياعني ۇلاندىقتار مارشقا قاتىسادى، ودان بولەك قوعامدىق ءتارتىپتى، مەيمانداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن كۇزەتەدى، - دەدى №5573-اسكەري بولىمشەسى كومانديرىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك- قۇقىق جۇمىس جونىندەگى ورىنباسارى، پودپولكوۆنيك تيمۋر راحىموۆ.
ايتا كەتەيىك، 1992 -جىلى 10-قاڭتاردا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءىىم ىشكى اسكەرى قۇرىلدى. 2014 -جىلدىڭ 21-ساۋىرىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءى ءى م ىشكى اسكەرلەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ۇلانى بولىپ قايتا قۇرىلدى.
داۋلەت ىزتىلەۋ
