ەلدە مال شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا نە كەدەرگى

استانا. KAZINFORM - سەناتتاعى اگرارلىق ماسەلەلەر، تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى، دەپۋتات ءالي بەكتايەۆ مال شارۋاشىلىعىنداعى نەگىزگى پروبلەمانى اتادى.

- مال شارۋاشىلىعى اگروونەركاسىپتىك كەشەننىڭ جەتەكشى سالالارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ەلدىڭ ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدە، اۋىل حالقىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋدا جانە وڭىرلەردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن قولداۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. بۇل سالا تەك ىشكى نارىقتى نەگىزگى ازىق-تۇلىك ونىمدەرىمەن قامتىپ قانا قويماي، سونىمەن قاتار ەكسپورتتىق الەۋەتتى قالىپتاستىرىپ، ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ تۇراقتى وسۋىنە ىقپال ەتۋى ءتيىس. مەملەكەت تاراپىنان سوڭعى جىلدارى كورسەتىلىپ جاتقان جۇيەلى قولداۋدىڭ ناتيجەسىندە مال شارۋاشىلىعىنىڭ وندىرىستىك كورسەتكىشتەرى بىرتىندەپ جاقسارىپ، سالادا وڭ ديناميكا قالىپتاستى. ەلىمىزدە مال باسى سانى ارتىپ كەلەدى، ياعني ءىرى قارا مال 2,7 پايىزعا، جىلقى مالى 6,9 پايىزعا جانە تۇيە 6,3 پايىزعا ارتقان. الايدا، قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەرگە قاراماستان، مال شارۋاشىلىعىنىڭ ورنىقتى دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعان ءبىرقاتار جۇيەلى پروبلەما بار، - دەدى ءا. بەكتايەۆ سەناتتا مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارىن تالقىلاۋ كەزىندە.

وسى ورايدا دەپۋتات مالدىڭ ونىمدىلىگى ءالى دە تومەن دەڭگەيدە ەكەنىن ايتتى. بۇل تۇرعىدا اسىل تۇقىمدى مال ۇلەسى جەتكىلىكسىز، جەرگىلىكتى جەردە شارۋالارعا قاجەتتى جايىلىم جەرمەن قامتاماسىز ەتۋ تيىمدىلىگى تولىق شەشىلمەگەن. بۇل فاكتورلار ءوندىرىس كولەمىنىڭ ساپالىق وسىمىنە شەكتەۋ قويادى. سونىمەن قاتار، جەم-ءشوپ بازاسىنىڭ السىزدىگى، جايىلىمداردىڭ توزۋى، سۋ كوزدەرىنىڭ تاپشىلىعى جانە جايىلىم ينفراقۇرىلىمىنىڭ جەتكىلىكسىز دامۋى شارۋاشىلىقتاردىڭ شىعىندارىن ارتتىرىپ، ءوندىرىستىڭ تۇراقتىلىعىنا اسەر ەتىپ وتىر.

- كادر ماسەلەسى دە ەرەكشە الاڭداتىپ وتىر. اۋىلدى جەرلەردە ۆەتەريناريالىق دارىگەرلەردىڭ، زووتەحنيكتەردىڭ، سونداي-اق جاس مامانداردى تارتۋ مەن ۇستاپ قالۋ تەتىكتەرىنىڭ السىزدىگى ءوندىرىستىڭ ساپاسىنا تىكەلەي اسەر ەتىپ جاتىر. وسىعان بايلانىستى مەملەكەت تاراپىنان سالانى قولداۋدىڭ جاڭا، ناتيجەگە باعىتتالعان تەتىكتەرىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋىمىز قاجەت. سۋبسيديالاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ، كرەديتتەۋ قۇرالدارىن كەڭەيتۋ، ءوندىرىس پەن قايتا وڭدەۋدى ىنتالاندىرۋ، سونداي-اق زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى سالانىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدى قولعا الۋىمىز قاجەت دەپ ەسەپتەيمىز. بۇل رەتتە، سەلەكسيالىق جۇمىستى كۇشەيتۋ، جاساندى ۇرىقتاندىرۋدى كەڭىنەن قولدانۋ جانە عىلىمي جەتىستىكتەردى وندىرىسكە ەنگىزۋ نەگىزگى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى بولۋى كەرەك. سونداي-اق، ەت پەن ەت ونىمدەرىن وڭدەيتىن ءىرى كاسىپورىندارعا جەتكىلىكتى كولەمدە شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتۋ، ونى ىشكى جانە سىرتقى نارىقتا ءتيىمدى ساتۋ تەتىكتەرىنە باسا ءمان بەرۋىمىز قاجەت، - دەدى سەناتور.