كيىك مۇيىزدەرى رەسمي ساتىلا باستايدى

استانا. قازاقپارات - كيىك مۇيىزدەرى بيىلدان باستاپ رەسمي ساتىلا باستايدى. قازىر ەكولوگيا مينيسترلىگىنىڭ قويمالارىندا شامامەن 20 توننا اقبوكەننىڭ ءمۇيىزى بار. ونىڭ بارلىعى زاڭسىز ءتۇز تاعىسىن اۋلاعان بروكونەرلەردەن الىنعان.

 كيىك مۇيىزدەرىن ساتۋدان تۇسكەن قارجى قايدا جۇمسالادى؟ قىردا كيىك ازايىپ قالعان جوق پا؟

كيىك ءمۇيىزى - براكونەرلەردىڭ باستى نىساناسىنا اينالعان ەڭ قۇندى رەسۋرس. وسى سالاداعى ءتارتىپتى كۇشەيتۋ ءۇشىن قازاقستان 2016 -جىلى بونن كونۆەنسياسىنا قوسىلىپ، كيىك ءمۇيىزىن ساتۋعا نولدىك كۆوتا ەنگىزگەن بولاتىن. الايدا بۇل شەكتەۋ بىلتىرعى جىلدىڭ جەلتوقسانىندا الىنىپ، جىلىنا 10 تونناعا دەيىن ۇلعايتىلدى. ازىرگە ونىڭ مەرزىمى ءۇش جىل. ەگەر مينيسترلىك وسى ارالىقتا تياناقتى جۇمىس جاساسا، بۇل كۆوتا الىنۋى مۇمكىن. سوندا ەلىمىز 2029 -جىلعا قاراي 10، 20، ءتىپتى 50 تونناعا دەيىن شەكسىز كيىك ءمۇيىزىن ەكسپورتتاي الادى.

 ەرلان نىسانبايەۆ، ق ر ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى:

- كيىك سانىن رەتتەۋ كەزىندە مۇيىزدەر كەسىلىپ الىنادى. ولار قابىلداۋ پۋنكتتەرىندە جانە جەرگىلىكتى اكىمدىكتەردە اقپاراتتىق جۇيەگە ەنگىزىلىپ، ارنايى تاڭبالانادى. كەيىن كۇزەتپەن الماتىعا جەتكىزىلەدى. مۇندا ارنايى سالقىنداتقىش قويمالار بار. وندا بەلگىلى ءبىر تەمپەراتۋرا مەن ىلعالدىلىق رەجيمى ساقتالادى. ءار ءمۇيىزدىڭ جەكە ءنومىرى بار جانە ءبارى تىركەۋدە تۇر. نارىقتا ءونىم بولماسا، ونىڭ باعاسى جوعارى بولادى. ال كوپ كولەمدە شىقسا، باعا تومەندەۋى مۇمكىن. سوندىقتان ناقتى سوما تۋرالى ايتۋ قيىن.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، قاراجات بيولوگيالىق ارتۇرلىلىكتى ساقتاۋعا، كيىكتەردى قورعاۋعا، سونداي-اق قاجەتتى كولىك ساتىپ الۋعا جۇمسالادى. دەگەنمەن جاۋاپتى ماماندار ازىرگە ءتۇز تاعىسىنىڭ ءمۇيىزىن ساتۋدان قانشا اقشا تۇسەتىنىن ناقتى ايتا الماي وتىر. جارتى جىلدا 175 مىڭ كيىك سويىلدى ەلدە كيىك سانىن رەتتەۋ شاراسى باستالعالى 175 مىڭنان استام كيىك سويىلعان. بۇل تۋرالى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مالىمدەدى.

كيىكتەردىڭ سانىن رەتتەۋ جۇمىستارىنا جاۋاپتى 35 سويۋ پۋنكتىنىڭ 27- ءسى تاۋلىگىنە 5885 باس بوكەن سويعان. بۇدان ورالدا بۇقتىرىلعان كيىك ەتى ساتىلا باستادى. ايماقتاعى ەت وڭدەۋ كومبيناتى تاۋلىگىنە 16 مىڭ دانا قالبىرداعى كيىك ەتىن دايىندايدى. جازعا سالىم بۇل كورسەتكىشتى ميلليونعا جەتكىزبەك.

 زاۋرە بەرەكەشوۆا، ەت وڭدەۋ زاۋىتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى:

 - «وحوتزووپروممەن» كەلىسىم-شارتقا وتىرىپ، بىلتىر كۇزدە كيىك توشكەلەرىن قابىلدادىق. وندىرىستىك جەلى توقتاۋسىز ءجۇرۋى ءۇشىن اۋەلى قاجەتتى مولشەردە شيكىزاتتى جيناپ العىمىز كەلدى. قازىر بۇقتىرىلعان كيىك ەتىن ساتۋدى باستادىق. ءبىر قالبىردىڭ سالماعى 330 گرام. العاش شىعىپ جاتقاندىقتان جاڭا ءونىمدى نارىق پەن حالىقتىڭ قالاي قابىلداۋى ءبىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى.

قايسار قوشاليەۆ، ۆەتەريناريا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور:

 - اۋىل شارۋاشىلىق جانۋارلارىنا قاراعاندا كيىك ەتىندە D5 ۆيتامينى بەس ەسە جوعارى. سوسىن مايى از. مايىن پايىزعا سالىپ كورسەك، %9-12- عا دەيىن جەتەدى. ال اقۋىز %22- عا دەيىن. سوندىقتان كيىك ەتىن ديەتالىق جاعىنان قاراعاندا زات الماسۋ پروتسەسىنە وتە جاعىمدى بولادى.

 قىردا 4 ميلليوننان اسا كيىك بار

 اۋلانعان كيىك ەتىن تۇتاستاي ساتقاننان گورى زاماناۋي ادىسپەن تەرەڭ وڭدەۋگە كوشۋ ءتيىمدى. عالىمدارىمىز كيىك سانىنىڭ تەك 10 پايىزىن رەتتەۋمەن كوپ ماسەلەنى شەشە المايمىز دەگەن پىكىردە. كيىك سانىنىڭ كوپتىگى اۋىل شارۋاشىلىق سالاسى ءۇشىن دە ەكولوگيالىق قيىندىقتار تۋعىزاتىنىن اتاپ ءوتتى.

ماديار ءالجاپپار، اقبوكەندى قولعا ۇيرەتۋ عىلىمي پاتەنتتەرىنىڭ اۆتورى، اكادەميك:

- قازىر نارىقتاعى باعاسى سوڭعى كەزدە 1800-دەن 2400-گە دەيىن باردى. ول - رەتتەۋدەن الىنعان كيىك ەتىنىڭ باعاسى. سيىر، جىلقى ەتىنەن ەكى ەسە تومەن بولعاندىقتان ول - تازا اقۋىز. ەگەر ەستەرىڭىزدە بولسا، كەڭەس ۇكىمەتى كەزىندە فرانسياعا ەكسپورتقا جىبەرىپ وتىرعان. بۇل - مەملەكەت بيۋدجەتىن تولتىرۋعا دەگەن ۇلكەن ۆاليۋتا، كيىكتىڭ ەتىن تەرەڭ وڭدەپ، ءمۇيىزىن ەكسپورتقا شىعاراتىن بولساق، ول بيۋدجەت ءۇشىن جاقسى.

 كيىك - ءومىر ءسۇرۋ ۋاقىتى قىسقا، كوبەيۋى جىلدام دالا جانۋارى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، قالىپتى جاعدايدا ولاردىڭ جىل سايىنعى تابيعي ءولىمى جالپى سانىنىڭ شامامەن 20 پايىزىن قۇرايدى. ال قىسقى كۇيەكتەن السىرەپ شىققان اتالىقتاردىڭ 50 پايىزى ءولۋى مۇمكىن. قىرعا قاردىڭ قالىڭ تۇسۋىنە قاراي ازىق قورىنىڭ ازايۋىنا بايلانىستى جانۋارلار دەنەسىندەگى ماي قورىن جوعالتادى.

 ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك، جەر بەتىندەگى اقبوكەننىڭ 98 پايىزى ءبىزدىڭ ەلدە مەكەن ەتەدى. بىلتىر سانى 4 ميلليونعا جۋىقتادى. ال بىلتىرعى تولدەرىن قوسا العانداعى ساناق ساۋىردەن مامىر ايىنا دەيىن جۇرگىزىلەدى. ونى قوسقاندا كيىك سانى 5 ميلليونعا جەتۋ مۇمكىن. ماماندار وسىلاي دەيدى.

24.kz