ۇكىمەت يننوۆاتسيالاردى دامىتۋ ماسەلەسىن تالقىلايدى
استانا. KAZINFORM - بۇگىن ۇكىمەت وتىرىسى ءوتىپ، وندا يننوۆاتسيالاردى دامىتۋ ماسەلەلەرى تالقىعا تۇسەدى.
وتىرىس اياقتالعاننان كەيىن باسپا ءسوز كونفەرەنتسياسى ۇيىمداستىرىلادى. وندا تالقىلانعان تاقىرىپقا قاتىستى ب ا ق وكىلدەرىنىڭ ساۋالىنا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك جاۋاپ بەرەدى.
ايتا كەتەرلىگى، ەلىمىزدە Astana Hub حالىقارالىق يننوۆاتسيالىق كلاستەرى قۇرىلعان. بۇگىندە كلاستەر قازاقستان مەن ورتالىق ەۋرازياداعى IT- يندۋستريانىڭ نەگىزگى ورتالىعىنا اينالىپ، ستارتاپتار، ينۆەستورلار جانە تەحنولوگيالىق كومپانيالار ءۇشىن قۋاتتى ەكوجۇيە قالىپتاستىردى. ونىڭ ەلىمىزدىڭ 20 وڭىرىندە وكىلدىگى بار.
سونىمەن قاتار قازاقستاندىق ستارتاپتاردى جاھاندىق نارىققا شىعارۋ ماقساتىندا شەتەلدە دە كەڭەيۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قازىرگى ۋاقىتتا ا ق ش-تاعى كرەمني القابىندا، ساۋد ارابياسىندا، ۇلى بريتانيادا (لوندون)، سينگاپۋردا جانە قىتايدا (شاڭحاي) حالىقارالىق يننوۆاتسيالىق حابتار اشىلعان.
بۇگىندە Astana Hub ارقىلى قۇرىلىس سالاسىندا 32 يننوۆاتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. قۇرىلىستى باسقارۋ، ساتىپ الۋ- ساتۋدى اۆتوماتتاندىرۋ، وبەكتىلەردى مونيتورينگىلەۋ، تەحنيكانى باسقارۋ جانە ەڭبەكتى قورعاۋ ءۇشىن پلاتفورمالار ەنگىزىلىپ جاتىر. جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە 750 جۇمىس ورنى قۇرىلدى. 2025 -جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قاتىسۋشىلاردىڭ تابىسى 13 ميلليارد تەڭگە بولدى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، مۇنىڭ الدىنداعى ۇكىمەت وتىرىسىندا جاڭا كونستيتۋتسياسىنىڭ نورمالارىن جۇزەگە اسىرۋ جولدارى پىسىقتالادى. ءبىرىنشى بولىپ بايانداما جاساعان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى - مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالايەۆا ءوزى باسقاراتىن ۆەدومستۆوعا قاتىستى سالالىق قانداي زاڭدارعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلەتىنىن اتادى. ونىڭ دەرەگىنشە، مادەنيەت، اقپارات، باق، ارحيۆ ءىسى، مەملەكەتتىك رامىزدەردى پايدالانۋ، مەملەكەت پەن ازاماتتىق قوعامنىڭ ءوزارا بايلانىسى، ءدىن مەن جاستار، وتباسى ساياساتى سالالارىن رەتتەيتىن 20 دان استام زاڭنامالىق اكتىگە وزگەرىس ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
- بۇل تۇزەتۋلەر نەگىزگى كونستيتۋتسيالىق قاعيداتتاردى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان. اتاپ ايتقاندا، ولار تاريحي- مادەني مۇرانى ساقتاۋ، ۇلتتىق مادەنيەتتى قولداۋ، وتباسى ينستيتۋتىن نىعايتۋ جانە ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ سياقتى ماڭىزدى باعىتتاردى قامتيدى. قازاقستاننىڭ حالىق كەڭەسى قۇرىلۋىنا بايلانىستى قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋ جانە ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ باعىتىنداعى جۇمىستار كۇشەيتىلەتىن بولادى، - دەدى ول.
ال پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى - ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ نورمالارىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا «الاتاۋ قالاسىنىڭ ارنايى مارتەبەسى تۋرالى»، «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك- اۋماقتىق قۇرىلىسى تۋرالى»، «قازاقستان رەسپۋبليكاسى استاناسىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭداردىڭ جوبالارى ازىرلەنگەنىنە نازار اۋدارتتى.
- جاڭا كونستيتۋتسيادا جەكەلەگەن وڭىرلەرىنىڭ ەكونوميكاسىن قارقىندى دامىتۋ ماقساتىندا كونستيتۋتسيالىق زاڭدارمەن قارجى سالاسىندا ارنايى قۇقىقتىق رەجيم نەمەسە «قارقىندى دامۋ قالاسىنىڭ» ارنايى قۇقىقتىق رەجيمى بەلگىلەنۋى مۇمكىن ەكەندىگى كوزدەلگەن. وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2025 -جىلعى جولداۋىنا سايكەس ازىرلەنگەن «الاتاۋ قالاسىنىڭ ارنايى مارتەبەسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭ جوباسى اتالعان باعىتتاردى قامتيدى، - دەدى سەرىك جۇمانعارين.
جاساندى ينتەللەكت جانە سيفرلىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان ماديەۆ دەربەس دەرەكتەردىڭ جاپپاي تارالۋى ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك ەنگىزۋ جانە اكىمشىلىك ايىپپۇلدىڭ شەگىن 5000 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە (ا ە ك) دەيىن ارتتىرۋ قاراستىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
- سونداي-اق ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىنە جەدەل دەن قويۋدى جالعاستىرامىز جانە وسى سالاداعى مەملەكەتتىك باقىلاۋدى كۇشەيتەمىز. اتالعان شارالار دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋدىڭ سەنىمدى جۇيەسىن قالىپتاستىرىپ، ولاردى وڭدەۋ كەزىندەگى جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتەدى. بۇل ازاماتتاردىڭ سيفرلىق سەرۆيستەر مەن مەملەكەتتىك ينستيتۋتتارعا دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى، - دەدى مينيستر.
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك جاڭا كونستيتۋتسيا ەلدىڭ بولاشاق ارحيتەكتۋراسىندا جاستاردىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ ءۇشىن قوسىمشا مۇمكىندىكتەر اشاتىنىن اتاپ ءوتتى.
- جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ نورمالارى عىلىم مەن ءبىلىم بەرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ءتيىستى زاڭنامالىق اكتىلەرگە ەنگىزىلەدى. ءبىراق بۇل - تەحنيكالىق جۇمىس. ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا جاڭا كونستيتۋتسيا نورمالارى مەملەكەتتىڭ دامۋىنداعى جانە بولاشاق ارحيتەكتۋراسىن قالىپتاستىرۋداعى نەگىزگى يدەولوگيالىق پلاتفورما سانالادى. سوندىقتان جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ ەرەجەلەرى بارلىق جوعارى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنىنا ەنگىزىلەدى. ارنايى جالپى ءبىلىم بەرۋ پاندەرى اياسىندا الەۋمەتتىك- ساياسي ءبىلىم ءمودۋلى ەنگىزىلەتىن بولادى، - دەدى ساياسات نۇربەك.
ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرجان سادەنوۆتىڭ ايتۋىنشا، راقىمشىلىق تۋرالى زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن ول ازاماتتار مەن مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرمەيتىن جەكەلەگەن قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعان ادامدارعا قولدانىلادى. ولاردىڭ قاتارىنا قاۋىپتى، ونىڭ ىشىندە تەرروريستىك، ەكسترەميستىك جانە سىبايلاس جەمقورلىق سيپاتىنداعى، ازاپتاۋ قىلمىستارىن جاساعان ادامدار، سونىمەن قاتار رەتسيديۆيستەر مەن ىزدەۋدە جۇرگەندەر جاتپايدى.
- بۇدان باسقا اكىمشىلىك-راقىمشىلىق اياسىندا جەكە تۇلعالاردىڭ ورىندالماعان ايىپپۇلدارىن تولىق نەمەسە ءىشىنارا ەسەپتەن شىعارۋ ماسەلەسىن قاراۋ جوسپارلانىپ وتىر. مۇنداي ساناتتاعى ادامداردىڭ سانى، ايىپپۇلداردىڭ مولشەرى مەن ەسەپتەن شىعارۋ ءتارتىبى زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ بارىسىندا ۋاكىلەتتى ورگاندارمەن تولىق پىسىقتالادى، - دەدى ول.
وقۋ- اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا وقۋ باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنى كۇشەيتىلىپ، ءبىلىم ساپاسىنا كوڭىل بولىنەتىنە توقتالدى.
- اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىن جانە سيفرلىق قۇزىرەتتەردى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. نەگىزگى باسىمدىق باستاۋىش دەڭگەيىن نىعايتۋعا ارنالادى. سەبەبى ءدال وسى كەزەڭدە بالانىڭ الداعى ءبىلىم بەرۋ جولىن ايقىندايتىن بازالىق ءبىلىم، داعدىلار جانە قۇندىلىقتار قالىپتاسادى، - دەدى مينيستر.
وتىرىستى قورىتىندىلاعان پرەمەر- مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنە جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ نورمالارى بويىنشا اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنىڭ جوسپارىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.
سونىمەن قاتار ۇكىمەت باسشىسى 10-ساۋىرگە دەيىن كونستيتۋتسيانى جاپپاي تارالىممەن باسىپ شىعارىپ، مەملەكەتتىك ورگاندارعا، ءبىلىم بەرۋ، مادەنيەت ۇيىمدارىنا، كىتاپحانالار مەن ساۋدا ورىندارىنا جەتكىزۋدى جۇكتەدى.
- سيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى كونستيتۋتسيا ءماتىنىن قولجەتىمدى ەلەكتروندىق پلاتفورمالاردا ورنالاستىرۋدى قامتاماسىز ەتسىن. ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا مەكتەپتەردە، كوللەدجدەر مەن ۋنيۆەرسيتەتتەردە كونستيتۋتسيا ەرەجەلەرى بويىنشا وقۋ ساباقتارىن وتكىزۋ كەرەك. ول ءۇشىن وقۋ-اعارتۋ، عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىكتەرىنە 20-ساۋىرگە دەيىن ءتيىستى ادىستەمەلىك نۇسقاۋلار مەن وقۋ- ادىستەمەلىك قۇرالدارىن ازىرلەۋدى تاپسىرامىن، - دەدى ول.
اۆتور
مارلان جيەمباي
