ۇكىمەت سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ شارالارىن پىسىقتايدى
استانا. KAZINFORM - بۇگىن ۇكىمەت وتىرىسى وتەدى. وندا مينيسترلەر كابينەتىنىڭ مۇشەلەرى سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ جۇيەلەرىن دامىتۋ، سيفرلاندىرۋ مەن سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ شارالارىن تالقىعا سالادى.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا وتەتىن باسپا ءسوز كونفەرەنتسياسىندا سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا ءمينيسترى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ پەن ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ۆيتسە-ءمينيسترى قۋاندىق قاجكەنوۆ ب ا ق وكىلدەرى تاراپىنان تۋىندايتىن ساۋالدارعا جاۋاپ بەرەدى.
ايتا كەتەيىك، ەلىمىز بويىنشا جىل سايىن پايدالانىلاتىن سۋدىڭ كولەمى شامامەن 25 ميلليارد تەكشە مەتردى قۇرايدى. ونىڭ 65 پايىزى اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن سۋارۋ القاپتارىنا جۇمسالادى. الايدا ينفراقۇرىلىمنىڭ توزۋىنا بايلانىستى سۋدىڭ 30- 40 پايىزىنا دەيىنگى بولىگى ىسىراپ بولادى.
وسىعان بايلانىستى سۋ شارۋاشىلىعىن باسقارۋ جانە دامىتۋعا ارنالعان ستراتەگيالىق قۇجاتتار اياسىندا 14,5 مىڭ شاقىرىم كانالدى جوندەۋ كوزدەلىپ وتىر. سونىمەن قاتار قوسىمشا سۋ قويمالارىن سالۋ جوسپاردا بار. وسىنداي جۇمىستاردى كەزەڭ- كەزەڭىمەن 2030 -جىلعا دەيىن جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلگەن.
بۇعان دەيىن سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگى مەن گەرمانيالىق HUESKER كومپانياسى سۋارمالى سۋ شىعىنىن ازايتۋ ءۇشىن يرريگاتسيا كانالدارىندا زاماناۋي گەوتەكستيل ماتەريالدارىن ەنگىزۋ جوباسىن ازىرلەۋدى باستاعانىن جازعان ەدىك.
اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى سۋمەن جابدىقتاۋ سالاسىندا نەگىزگى باسىمدىق زاماناۋي، سۋ ۇنەمدەيتىن سۋارۋ ادىستەرىنە كوشۋگە بەرىلىپ وتىر. وسى ماقساتتا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى قايتا قارالىپ، ولار تۇراقتى ناتيجە بەرىپ كەلەدى.
ەگەر 2023 -جىلعا دەيىن سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى ەنگىزىلگەن ەگىس القاپتارىنىڭ كولەمى جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 30 مىڭ گەكتاردى قۇراسا، مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ اياسىندا بۇل كورسەتكىش ەسەلەپ ۇلعايىپ، سوڭعى ەكى جىلدا ورتا ەسەپپەن 150 مىڭ گەكتارعا جەتتى. سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى قولدانىلاتىن سۋارمالى جەرلەردىڭ القابى 543,5 مىڭ گەكتارعا دەيىن ۇلعايدى.
2030 -جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىشتى 1,3 ميلليون گەكتارعا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتتى. وسى ماقساتتارعا جەتۋ ءۇشىن 2026-2028 -جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە 228 ميلليارد تەڭگەدەن استام قاراجات كوزدەلگەن، بۇل الدىڭعى ءۇش جىلدىق كەزەڭمەن سالىستىرعاندا ءتورت ەسە (2023-2025 -جىلدار - 55,5 ميلليارد تەڭگە) كوپ.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك، وتكەن اپتاداعى ۇكىمەت وتىرىسىندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ەڭ الدىمەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ «قازاقستان جاڭعىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باستى» اتتى باعدارلامالىق سۇحباتىنا وراي ءبىرقاتار مينيسترلىككە ناقتى تاپسىرمالار بەردى.
اتاپ ايتقاندا، ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرگە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبانى ناقتى ىسكە اسىرۋعا كىرىسۋ جۇكتەلدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە ءبىر اپتا ىشىندە ەت ءوندىرىسى مەن ەكسپورتىنىڭ كولەمىن ارتتىرۋ جونىندەگى ناقتى شارالارمەن بىرگە مال شارۋاشىلىعىن ودان ءارى دامىتۋ بويىنشا ۇسىنىستار ەنگىزۋ تاپسىرىلدى.
ال تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى ءوڭىر اكىمدىكتەرىمەن بىرگە ءبىر اي مەرزىمدە ناقتى ءىس-شارالار جوسپارىن ەنگىزە وتىرىپ، 2029 -جىلعا دەيىنگى تۋريزمدى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن تولىقتىرىپ، تۇزەتۋى قاجەت. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ، تۋريزم سالاسىندا كادرلىق ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن قوسىمشا شارالار قابىلداۋى ءتيىس.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى سالالىق اگەنتتىكپەن بىرلەسىپ، اتوم ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى جوبالار بويىنشا جۇمىستاردى باقىلاۋدا ۇستاۋى كەرەك.
- سونىمەن قاتار جەكەمەنشىك مەكتەپتەر مەن جەكەمەنشىك مەديتسينالىق ۇيىمداردى سۋبسيديالاۋ ساياساتىن قايتا قاراۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋدارىلدى. ارتتىق قارجىلاندىرۋدى توقتاتۋ قاجەت. ادال باسەكەلەستىكتە جۇمىس ىستەي الماسا بىزگە مۇنداي بيزنەستىڭ قاجەتى بار ما؟ بۇل سالادا الاياقتىق كەڭىنەن تارالىپ كەتكەنى بارىنە ءمالىم. وقۋ- اعارتۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە قارجى مينيسترلىكتەرىنە ءبىر اپتا ىشىندە اتالعان ماسەلەلەردى شەشۋگە قاتىستى ناقتى ۇسىنىستار ەنگىزۋدى تاپسىرامىن، - دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
ولجاس بەكتەنوۆ ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنە اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ، جاردەماقىلار مەن تولەمدەردى تاعايىنداۋ كەزىندە الاياقتىق جاعدايلارىن بولدىرماۋعا باعىتتالعان كەشەندى شارالاردى قاراستىرۋدى تاپسىردى.
ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە سيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزە وتىرىپ، جولدار مەن قوعامدىق ورىندارداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاپ، الدىن الۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋدى، وقۋ- اعارتۋ مينيسترلىگىنە جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن وقىتۋ باعدارلامالارىنا ەنگىزۋدى جالعاستىرۋى جۇكتەدى.
وتىرىستا سيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت سالاسىن دامىتۋ جايى قارالدى. نەگىزگى بايانداما جاساعان پرەمەر- ءمينيستردىڭ ورىنباسارى - جاساندى ينتەللەكت جانە سيفرلىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان ماديەۆتىڭ ايتۋىنشا، شالعاي ەلدى مەكەندەردى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى سپۋتنيكتىك بايلانىس جوبالارى ارقىلى شەشىلىپ جاتىر. قازىر قازاقستاندا 3 سپۋتنيكتىك ينتەرنەت وپەراتورى جۇمىس ىستەيدى. تاياۋ ۋاقىتتا تاعى 2 شەتەلدىك كومپانيا پايدا بولادى.
- ولار بويىنشا پيلوتتىق سىناقتى وسى جىلى وتكىزۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار بيىل قازاقستان تەمىر جولى پويىزدارى مەن Air Astana ۇشاقتارىندا سپۋتنيكتىڭ ينتەرنەت ىسكە قوسىلادى. اكىمدىكتەر ينتەرنەت جوق جەرلەردە، تۋريستىك جانە جەتۋ قيىن لوكاتسيالاردا جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن سپۋتنيكتىك ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋى قاجەت، - دەدى جاسلان ماديەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمدار زاڭنامامەن بەكىتىلگەن اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن ءجيى بۇزادى. وسىعان وراي ۆيتسە- پرەمەر ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن اكىمدىكتەرگە اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىنا جانە ازاماتتاردىڭ دەربەس دەرەكتەرىنىڭ قورعالۋىنا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتتى.
سونداي-اق ول مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە قاشىقتان جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن سيفرلىق جۇمىس ورنى قۇرىلىپ جاتقانىن ايتتى.
- اتالعان جۇمىس ورتاسى كۇندەلىكتى قىزمەتتىك جۇمىس ءۇشىن، ونىڭ ىشىندە قازاقستاننان تىسقارى جەردە تولىققاندى قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن بارلىق نەگىزگى قۇرالعا يە بولادى. ءبىز بۇل مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى دەپ سانايمىز، - دەدى جاسلان ماديەۆ.
ال عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك 100 مىڭ ستۋدەنت جاساندى ينتەللەكت بويىنشا تەرەڭدەتىلگەن كۋرستاردى وقيتىنىن ايتتى.
- پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس AI- Sana باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ءبىرىنشى كەزەڭدە ستۋدەنتتەرىمىزگە 646 مىڭ سەرتيفيكات بەرىلدى. قازىرگى تاڭدا ستۋدەنتتەر 229 جاساندى ينتەللەكت شەشىمىن ازىرلەدى. ەكىنشى كەزەڭدە جاساندى ينتەللەكت كەڭەسىنىڭ مۇشەسى پول كيم مىرزا ازىرلەگەن ازىرلەنگەن جاساندى ينتەللەكت بويىنشا تەرەڭدەتىلگەن كۋرستاردى 100 مىڭ ستۋدەنت وقىتىلادى. اقپان ايىندا ىرىكتەۋ باستالادى، - دەدى مينيستر.
وتىرىستى قورىتىندىلاعان پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ۆەدومستۆولارعا ءبىرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردى.
- سيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلىن ءساتتى وتكىزۋ ءۇشىن كاسىبي قوعامداستىق پەن حالىقتى كەڭىنەن تارتۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى. وسىعان بايلانىستى جاساندى ينتەللەكت مينيسترلىگىنە قاڭتار ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن جىلدىڭ ءىس-شارالار تىزبەسىن انىقتاپ، بەكىتۋدى تاپسىرامىن. سونداي- اق مۇددەلى تاراپتارمەن بىرلەسىپ، «Digital Qazaqstan» ستراتەگياسىن ازىرلەۋدى جانە بەكىتۋدى جەدەلدەتۋ قاجەت، - دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
پرەمەر-مينيستر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ اگەنتتىگىمەن جانە باسقا دا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ، سيفرلاندىرۋدى كەڭەيتۋدى جانە جاساندى ينتەللەكتىنىڭ قولدانىلۋىن ەسكەرە وتىرىپ، باسقارۋدىڭ بارلىق دەڭگەيلەرىندەگى فۋنكتسيالاردى قايتا قاراۋدى تاپسىردى.
جاساندى ينتەللەكت مينيسترلىگىنە مينيسترلىكتەردىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىنىڭ سيفرلىق ورىنباسارلارى - CDO قىزمەتىنىڭ ناتيجەلەرىنە ساپالى تالداۋ جۇرگىزىپ، 2026- جىلعا جانە ودان كەيىنگى جىلدارعا ارنالعان جاڭا كورسەتكىشتەردى بەلگىلەۋدى جۇكتەدى.
- اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ سەنىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك Tier- III دەڭگەيىندەگى دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. جاساندى ينتەللەكت مينيسترلىگى مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ، 1- جارتىجىلدىقتىڭ سوڭىنا دەيىن اقپاراتتىق جۇيەلەردى جاڭا دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعىنا كوشىرۋدى اياقتاۋى قاجەت، - دەدى ول.
سونىمەن قاتار ولجاس بەكتەنوۆ ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنە جاساندى ينتەللەكت، ۇلتتىق ەكونوميكا جانە ونەركاسىپ مينيسترلىكتەرىمەن بىرگە سيفرلىق ينفراقۇرىلىم مەن ونەركاسىپ سالاسىنداعى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدى ەسكەرە وتىرىپ، ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ءوندىرىسى مەن تۇتىنۋدىڭ ۇزاق مەرزىمدى بالانسىن جاڭارتۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.
اۆتور
مارلان جيەمباي
