ۇكىمەت ەكونوميكالىق ءوسىم مەن حالىق تابىسىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى
استانا. KAZINFORM - ۇكىمەت ۇيىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ولجاس بەكتەنوۆتىڭ توراعالىعىمەن ق ر ۇكىمەتىنىڭ حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىمەن ىنتىماقتاستىعى جونىندەگى ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ وتىرىسى ءوتتى. بۇل تۋرالى ۇكىمەتتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى حابارلادى.
جيىنعا دۇنيەجۇزىلىك بانك، حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى، ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى، ازيا دامۋ بانكى، يسلام دامۋ بانكى، ەۋرازيالىق دامۋ بانكى، شىعىس كورشىلەر مەن ورتالىق ازيا ەلدەرىنە نەسيە بەرۋ جونىندەگى ينۆەستيتسيالىق بانكى جانە باسقا دا ۇيىم وكىلدەرى قاتىستى.
ەلىمىزدىڭ ينفراقۇرىلىمىن سالۋ جانە جاڭعىرتۋ جونىندەگى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسى قارالدى. سونداي-اق ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ، ادامي كاپيتالدى دامىتۋ، ءونىمدى يننوۆاتسيالار مەن ج ي تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ جونىندەگى باستامالارعا نازار اۋدارىلدى.
جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ قابىلدانۋىمەن ەلىمىزدە ەكونوميكانىڭ سەرپىندى وسۋىنە جانە ازاماتتاردىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭى باستالعانى اتاپ ءوتىلدى. ءوز كەزەگىندە، قۇقىقتىق بازانى جەتىلدىرۋ ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرىپ، جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قاجەتتى كەپىلدىكتەردى قامتاماسىز ەتەدى.
ەكونوميكالىق ساياسات ماسەلەسى بويىنشا ۇكىمەتتىڭ، ۇلتتىق بانك جانە قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ ماكروەكونوميكالىق تۇراقتاندىرۋ جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ جونىندەگى 2026-2028 -جىلدارعا ارنالعان بىرلەسكەن ءىس-قيمىل باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ ءوتىلدى. 2025 -جىلدىڭ قازان ايىنان بەرى جىلدىق ينفلياتسيانىڭ باياۋلاۋى بايقالدى، بۇل - جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان كەشەندى شارالاردىڭ ناتيجەسى.
- ءبىز باعا قىسىمىن، ينفلياتسيا دەڭگەيىن تومەندەتۋ جونىندەگى ساياساتتى تاباندى تۇردە جالعاستىرۋعا نيەتتىمىز. ۇكىمەتتىڭ، ۇلتتىق بانك جانە قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ جونىندەگى بىرلەسكەن باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بيىل ءبىز ازاماتتاردىڭ ناقتى تابىسىن كەم دەگەندە 2-3 پايىزعا ارتتىرۋدى الدىمىزعا ماقسات ەتىپ قويدىق. بۇل - جۇزەگە اسىرىلىپ وتىرعان اۋقىمدى جۇمىس، - دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.
دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ فيسكالدىق ساياسات جانە ەكونوميكالىق ءوسۋ باعىتىنىڭ وڭىرلىك باسشىسى انتونيو نۋچيفورا مەن حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ قازاقستانداعى ميسسياسىنىڭ باسشىسى امينا لارەش ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى جالعاستىرۋ بويىنشا ۇسىنىستارىن جەتكىزدى. ەكونوميكالىق ونىمدىلىكتى ارتتىرۋدى جالعاستىرۋعا جانە جەكە سەكتوردىڭ تۇراقتى ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ درايۆەرى رەتىندەگى ءرولىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن نىعايتۋعا باسىمدىق بەرىلدى.
بۇل باعىتتا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى پىكىر ءبىلدىردى.
پرەزيدەنت كەڭەسشىسى، ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە رەفورمالار اگەنتتىگىنىڭ ءتوراعاسى اسەت ەرعاليەۆ مەملەكەتتىڭ ۇلەسىن تومەندەتۋ جانە ناقتى ەكونوميكانى نەسيەلەۋدەگى بانك سەكتورىنىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ جونىندەگى جۇمىستىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. بۇل مەملەكەتتىك كاپيتال مەن جەكە كاپيتال اراسىنداعى باسەكەلەستىكتى بولدىرماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ازىق-تۇلىك ينفلياتسياسىنىڭ دەڭگەيىن تومەندەتۋ ماسەلەسىنە قاتىستى ساۋدا نارىقتارىنىڭ تيىمدىلىگىن ودان ءارى ارتتىرۋعا، كوتەرمە-تاراتۋ ورتالىقتارىنىڭ ينفراقۇرىلىمى مەن لوگيستيكانى دامىتۋعا، ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋعا جانە باسقا دا باعىتتارعا نازار اۋدارىلدى.
ۇلتتىق بانك ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءاليا مولدابەكوۆا ينفلياتسيانى تومەندەتۋ ماقساتىندا فيسكالدىق ساياساتتى اقشا- نەسيە ساياساتىمەن ۇيلەستىرۋ جۇزەگە اسىپ جاتقانىن حابارلادى. قازىرگى ۋاقىتتا ينفلياتسيانى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن اقشا- نەسيە بويىنشا جاعداي تۋعىزۋعا جانە ينفلياتسيالىق بولجامداردى نىعايتۋعا باعىتتالعان دايەكتى اقشا- نەسيە ساياساتى جۇرگىزىلۋدە. نەسيەلەۋدىڭ شەكتەن تىس ءوسۋىن، اسىرەسە تۇتىنۋشىلىق نەسيە سەگمەنتىندە شەكتەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ماكرو جانە ميكروپرۋدەنتسيالدىق قۇرالدار بەلسەندى قولدانىلۋدا.
ماسەلەن، ق ر ۇلتتىق بانكىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا، ەگەر 2024 -جىلى حالىققا بەرىلگەن نەسيەنىڭ بارلىق ءتۇرىنىڭ ءوسىمى 21,9 پايىزدى قۇراسا، 2025 -جىلى بۇل كورسەتكىشتىڭ ءوسۋى 8,7 پايىزعا دەيىن باياۋلادى.
وسىلايشا، ۇكىمەت، ۇ ب جانە قنردا قابىلداعان شارالار ولاردىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتىپ وتىر جانە ينفلياتسيالىق پروتسەستەرگە تەجەگىش رەتىندە اسەر ەتۋدە.
ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى اسان داربايەۆ ينفلياتسيانى باقىلاۋ جانە تومەندەتۋ جونىندەگى شارالار كەشەنىن جۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرىندە ازىق-تۇلىك ينفلياتسياسى دەڭگەيىن تومەندەتۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى باياندادى. ماسەلەن، نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى - نارىقتى قاجەتتى ونىممەن تولتىرۋ، يمپورتتى الماستىرۋعا باسا نازار اۋدارا وتىرىپ، ءونىم ءوندىرۋ كولەمىن ۇلعايتۋ، ازىق-تۇلىك تاۋارلارىن بولشەك ساۋدادا وتكىزۋدىڭ اشىقتىعىن جانە باعا قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ، ءامات وندىرۋشىلەرىن قولداۋ جانە ونىڭ نومەنكلاتۋراسىن ۋاقىتشا كەڭەيتۋ، ۇستامدى تاريفتىك ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ، ونىڭ ىشىندە سىرتقى ساۋدا جانە اقشا- نەسيە ساياساتى باعىتى بار. ناتيجەسىندە ءبىرىنشى توقساندا ينفلياتسيانىڭ بىرتىندەپ تومەندەۋى بويىنشا وڭ ديناميكا بايقالادى. ينفلياتسيانى تومەندەتۋ بويىنشا وڭ ديناميكانى ساقتاۋ جانە جالعاستىرۋ ءۇشىن قوسىمشا قادامدىق الگوريتم ازىرلەندى.
