كورەيادان لوندونعا دەيىن: شەتەلدە تابىس تابامىن دەپ ۇرىنىپ قالماۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك

استانا. KAZINFORM - شەتەل اسىپ، ماڭداي تەرىمەن كۇن كورىپ جۇرگەن قازاقستاندىقتار سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. اشىق دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، شامامەن 137 مىڭ قازاقستاندىق ەڭبەك ميگرانتى رەتىندە ءتۇرلى ەلدە جۇمىس ىستەپ ءجۇر.

ولاردىڭ دەنى رەسەيگە بەت بۇرسا، سوڭعى جىلدارى وڭتۇستىك كورەيا مەن ۇلى بريتانيا قازاقستاندىقتار اراسىندا تانىمال باعىتتاردىڭ بىرىنە اينالدى. ءبىرى سەۋل زاۋىتتارىندا ەڭبەك ەتسە، ءبىرى لوندون ماڭىنداعى فەرمالاردا تاڭعى شىق كەپپەي جاتىپ قۇلپىناي مەن ورامجاپىراق تەرىپ ءجۇر.

ءبىراق شەتەلگە بارىپ تابىس تابامىن دەگەندەردىڭ اراسىندا الاياقتاردىڭ قۇرىعىنا ءتۇسىپ جۇرگەندەر دە از ەمەس. 28 جاستاعى تۇركىستان وبلىسىنىڭ تۇرعىنى ماۋسىمدىق جۇمىسقا بارۋ ءۇشىن بانكتەن قارىز الىپ، دەلدال كومپانياعا 700 مىڭ تەڭگە تولەگەن. «ءبىر ايدىڭ ىشىندە قۇجات دايىن بولادى، بيلەت قولىڭا تيۋگە جاقىن» دەگەن ۋادەگە سەنگەن جىگىت لوندونعا ەكى جىلدان بەرى جەتە الماي ءجۇر.

كۇنى بۇگىنگە دەيىن بانككە اي سايىن تولەم جاساپ وتىرمىن. ال ول اقشانى شەتەلدە ءجۇرىپ قايتارامىن دەپ ويلاعان ەدىم، - دەيدى ول.

بۇل جالعىز جاعداي ەمەس. وتاندىق ب ا ق مالىمەتىنشە، «جۇمىس تاۋىپ بەرەمىن» دەگەندەرگە 800 مىڭنان 2 ميلليون تەڭگەگە دەيىن تولەپ، الاياقتاردىڭ قۇربانى بولعاندار از ەمەس.

دەلدالداردىڭ باعاسى ءارتۇرلى: ەڭ تومەنى - 100 مىڭ تەڭگە، ورتا ەسەپپەن 500-800 مىڭ تەڭگە، كەيدە ءتىپتى 2 ميلليونعا دەيىن جەتەدى. قاعاز جۇزىندە بۇل اقشاعا قۇجات راسىمدەۋ، بيلەت پەن جاتىن ورىن ۋادە ەتىلەدى. الايدا ءىس جۇزىندە قۇجات تا، بيلەت تە بولماي، ادامدار قولىنداعى قارجىسىنان ايىرىلىپ قالىپ جاتىر.

قازاقستان ازاماتتارى نە ءۇشىن شەتەل اسىپ جاتىر؟

كىم دە بولسىن ماتەريالدىق جاعدايىن جاقسارتقىسى كەلەدى، قالاي دەگەنمەن قازاقستانداعى ايلىق تابىس پەن شەتەلدەگى جالاقى اراسىنداعى ايىرماشىلىق جوعارى.

قازاقستانداعى ورتاشا جالاقى شامامەن 316-448 مىڭ تەڭگە (شامامەن 830 دوللار) بولسا، كورەياداعى قازاق جۇمىسشىلارىنىڭ تابىسى - ايىنا 1,5-2 مىڭ دوللار. ءبىراق تۇرعىن ءۇي، تاماق، جول شىعىندارىن شەگەرگەندە، قولىنا تازا شامامەن 1-1,2 مىڭ دوللار قالادى.

ال ۇلى بريتانياداعى ماۋسىمدىق جۇمىسشىلار اپتاسىنا 40-60 ساعات جۇمىس ىستەپ، ايىنا 1,8-2,2 مىڭ فۋنت تابادى. ءبىراق بۇل دا ماۋسىمدىق تابىس.

رەسمي ەمەس مالىمەتتەرگە سايكەس، مۇندا شامامەن 15 مىڭعا جۋىق قازاقستاندىق جۇمىس ىستەيدى، ولاردىڭ كوپشىلىگى قۇجاتسىز جۇرگەندەر. 2020-جىلعى ەسەپ بويىنشا، قازاقستان ازاماتتارى وڭتۇستىك كورەيادا زاڭسىز جۇرگەندەردىڭ ىشىندە جەتىنشى ورىنعا تۇراقتاعان.

34 جاستاعى الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىنى ازامات (ەسىمى وزگەرتىلدى) بۇگىندە وڭتۇستىك كورەياداعى زاۋىتتا ەڭبەك ەتىپ جاتىر.

جالاقى جامان ەمەس، ءبىراق العاشقى ايلاردا پاتەراقى مەن جول شىعىنى كوپ ۇستالادى. جۇمىس اۋىر، تۇنگى اۋىسىم بار. ءتىل بىلمەسەڭ، ودان دا قيىن. ءبىراق امال جوق، وتباسىن اسىراۋ كەرەك، - دەيدى ول.

ەڭبەك ميگراتسياسىنىڭ كەرى تۇستارى

شەتەلگە كەتكەن اتا-انا بالالارىنا اقشا جىبەرگەنىمەن، مەيىرىمىن بەرە المايدى. قانشاما قارت اتا-انا جالعىز قالىپ جاتىر. ول ازداي ءتىل بىلمەۋ، پوليتسيادان جاسىرىنۋ، جالعىزدىق سەزىمى تاعى بار. كورەيادا قۇجاتسىز جۇرگەندەر كوپ بولعاندىقتان، پوليتسيادان قاشۋ - كۇندەلىكتى ءومىردىڭ ءبىر بولىگى.

قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى: زاڭسىز جۇرگەندەرگە كورسەتىلەتىن قىسىم

زاڭسىز جۇرگەن قازاقستاندىق جۇمىسشىلار كوبىنە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ قىسىمىنا قارسى تۇرا المايدى، جالاقىنىڭ كەشىكتىرىلۋى نەمەسە تولىق تولەنبەۋى دە جيى كەزدەسەدى.

وسىعان وراي جۋىردا ەلىمىزدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى بىرنەشە رەت ەسكەرتۋ جاساپ، شەتەلدە جۇمىس ىزدەگەن كەزدە تەك رەسمي ارنالارعا جۇگىنۋگە كەڭەس بەردى. رەسمي دەرەكتەرگە سايكەس، بۇگىندە وڭتۇستىك كورەيادا 30 مىڭنان استام قازاقستاندىق بار.

ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا قازاقستان تاراپى كورەياعا Employment Permit System (EPS) - ەڭبەك رۇقساتى جۇيەسىنە قوسىلۋ جونىندە ۇسىنىس بىلدىرگەن. ەگەر بۇل كەلىسىم جۇزەگە اسسا، قازاقستاندىقتار زاڭدى تۇردە ەمتيحان تاپسىرىپ، سەرتيفيكات الىپ، رەسمي جۇمىسقا ورنالاسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى.

سونىمەن قاتار سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى وڭتۇستىك كورەياداعى ەلشىلىك قۇرامىنا پوليتسيا اتتاشەسىن ەنگىزۋ جوسپارىن قاراستىرۋدا. بۇل ارنايى جاساق جىبەرۋ ەمەس، ازاماتتاردىڭ قۇقىقتىق ماسەلەلەرىن باقىلاپ، كومەك كورسەتەتىن وكىل بولماق. دەمەك قوعامدا تاراپ كەتكەن «ەرتەڭ-اق پوليتسيا كەلىپ ۇستاپ اكەتەدى» دەگەن اڭگىمەلەر اسىرا سىلتەۋ بولعالى تۇر.

وڭتۇستىك كورەيا مەن ۇلى بريتانياداعى كوزقاراس

وڭتۇستىك كورەيادا جۇمىس بەرۋشىلەر قازاقتاردى ەڭبەكقور ءارى ءتوزىمدى دەپ باعالايدى، الايدا زاڭسىز ميگرانتتاردىڭ كوبەيۋى قوعامدا سەنىمسىزدىك تۋعىزۋدا. جول اپاتى سياقتى كەلەڭسىز جاعدايلار دا جەرگىلىكتى تۇرعىندار اراسىندا تەرىس پىكىر قالىپتاستىرۋى مۇمكىن.

ۇلى بريتانيادا قازاقتار ماۋسىمدىق ميگرانتتاردىڭ جالپى اعىمىندا بەيتاراپ قابىلدانادى. جۇمىس بەرۋشىلەر ولاردى «ۋاقتىلى كەلەتىن، ەڭبەكقور، ءتارتىپتى» دەپ سيپاتتايدى، ال قازاق ستۋدەنتتەرى مەن جاس ماماندار ەلدىڭ وڭ يميدجىن قالىپتاستىرۋعا ءوز ۇلەسىن قوسىپ ءجۇر.

ميگراتسيالىق اعىن: سالىستىرمالى كورىنىس

كورشى ەلدەرمەن سالىستىرعاندا، قازاقستاندىق ەڭبەك ميگراتسياسىنىڭ كولەمى الدەقايدا از:

شەتەلدە جۇمىس ىستەيتىن وزبەكستاندىقتار سانى - 2 ميلليوننان استام

قىرعىزستاننان - شامامەن 1 ميلليون ادام

قازاقستاننان - بار بولعانى 137 مىڭ ادام

سانى از بولسا دا، قازاقستاندىقتاردىڭ ءبىر بولىگى زاڭسىز جولدى تاڭداعاندىقتان، ولاردىڭ پروبلەمالارى قوعامدا جيى تالقىلانادى.

ەڭبەك پەن ابىروي

الىس جولعا شىققان ءاربىر قازاقستاندىق ءوز تاعدىرىمەن بىرگە ەلدىڭ ابىرويىن دا ارقالاپ ءجۇر. وڭتۇستىك كورەياداعى جاسىرىن جۇمىسشىلار دا، لوندون دالاسىندا تاڭنان كەشكە دەيىن قۇلپىناي تەرىپ جۇرگەندەر دە ادال ەڭبەك ەتۋدە. كورەيادا كوزقاراس ەكى-ۇشتى بولسا، ۇلى بريتانيادا قازاقتار ەڭبەكقور ميگرانت رەتىندە باعالانادى.

ادام ەڭبەگىن قادىرلەيتىن قوعامدا ماڭداي تەردىڭ اقىسى دا ادال بولۋى ءتيىس، سوندىقتان شەتەلگە جۇمىس ىزدەپ شىققان ءاربىر ازامات ەڭ الدىمەن رەسمي ارنانى تاڭداۋى قاجەت. ايتپەسە ارمانىن قارىزعا ايىرباستاعان تاعدىرلار تاعى قايتالانۋى مۇمكىن.

el.kz