جاڭا كونستيتۋتسيا قوعام سۇرانىسىنا ساي جاڭاردى - ەرلان قارين

استانا. KAZINFORM - جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى - ۋاقىت تالابىنا ساي جاڭارعان قوعامنىڭ قۇندىلىقتارى مەن باسىمدىقتارىن ايقىندايتىن قۇجات. بۇل تۋرالى مەملەكەتتىك كەڭەسشى «جاڭا كونستيتۋتسيا: سەنىم مەن دامۋدىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسى» اتتى ساراپشىلار الاڭىندا ايتتى.

- كونستيتۋتسيا - جاي عانا جوعارى زاڭدىق قۇجات ەمەس، ول - قوعامدىق كەلىسىمنىڭ كورىنىسى. وسى تۇرعىدان العاندا، جاڭا جوبا ۇلتتىق بولمىسىمىز بەن نەگىزگى ماسەلەلەر بويىنشا تابيعي تۇردە قالىپتاسقان قوعامدىق كەلىسىمدى ايقىنىراق بەينەلەيدى. قولدانىستاعى كونستيتۋتسيا قابىلدانعانىنا وتىز جىل ءوتتى. وسى ۋاقىت ىشىندە قوعام دا، ادامداردىڭ ءۇمىتى مەن تالاپ-تىلەگى دە جاڭاردى. بۇگىنگى قوعام وزەكتى ماسەلەلەرگە وزگەشە، ءتىپتى بۇرىنعىدان دا وتكىر قارايدى، - دەدى ەرلان قارين.

مەملەكەتتىك كەڭەسشى جاڭا جوبادا ەكولوگيا ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلعانىن اتاپ ءوتتى.

- جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا تابيعاتتى قورعاۋ مەن ەكولوگيا ماسەلەلەرى ءبىرقاتار باپتاردا ناقتى بەكىتىلگەن. 1990 -جىلدارى مۇنداي كۇن ءتارتىبى ءىس جۇزىندە بولعان جوق. الەۋمەت تانۋ زەرتتەۋلەرىنىڭ ناتيجەسى ەكولوگيالىق تاقىرىپ ازاماتتار ءۇشىن كونستيتۋتسيالىق جاڭاشىلدىقتار اراسىندا وزەكتى ماسەلەگە اينالعانىن كورسەتتى. قوعامدىق تالقىلاۋلاردا دا بۇل ماسەلە الدىڭعى قاتاردان كورىنىپ، جۇرتشىلىق نەگىزگى زاڭدا تابيعاتقا جاناشىرلىقپەن قاراۋ قاعيداتتارىن جانە ەكولوگيالىق مادەنيەتتى دامىتۋ ۇستانىمدارىن بەكىتۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.

دەمەك، ەكولوگيالىق باعىت قوعامدىق سانادا قۇندىلىق دەڭگەيىنە كوتەرىلدى، - دەدى ول.

سونداي-اق جوبا ماتىنىندە ءداستۇرلى قۇندىلىقتاردى قورعاۋ ماسەلەسى كۇشەيتىلگەن.

- ءبىرشاما ۋاقىت بۇرىن بۇل تاقىرىپ قوعام نازارىندا بولماسا، بۇگىندە ول ايرىقشا ماڭىزعا يە. ناتيجەسىندە كونستيتۋتسيا ماتىنىندە ناقتى بەكىتىلدى، - دەدى سپيكەر.

جاڭا رەداكسيادا ايەلدەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ مەن ەرلى-زايىپتىلاردىڭ تەڭدىگىنە دە باسىمدىق بەرىلگەن.

- سوڭعى جىلدارى قوعامدا ايەلدەردىڭ تەڭ قۇقىقعى مەن ونىڭ ساقتالۋى ماسەلەسى بەلسەندى تالقىلانىپ كەلەدى. وسىعان بايلانىستى كونستيتۋتسيا جوباسىندا ايەلدەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جانە نەكەدەگى ەرلى-زايىپتىلاردىڭ تەڭدىگىن قامتاماسىز ەتۋ نورمالارى بەكىتىلدى، - دەدى ەرلان قارين.

مەملەكەتتىك كەڭەسشىنىڭ ايتۋىنشا قوعام تاراپىنان مەملەكەتتىڭ زايىرلى سيپاتىن ناقتى ءارى ايقىن تۇردە ايقىنداۋ تۋرالى سۇرانىستار دا كوپتەپ تۇسكەن.

- بۇل قاعيداتتىڭ ايقىن ەكەنىنە قاراماستان، ازاماتتار مەملەكەتتىڭ زايىرلىلىعىن كونستيتۋتسيادا اشىق ءارى ناقتى بەكىتىلۋىن قالادى. جاڭا جوبادا بۇل تەك دەكلاراتيۆتى دەڭگەيدە عانا ەمەس، مازمۇندىق تۇرعىدان دا ناقتىلانعان. ياعني، ءدىني-رۋحاني ۇيىمداردى قوسپاعاندا، ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ زايىرلى سيپاتتا ەكەنى ارنايى كورسەتىلگەن. سونىمەن قاتار، بۇل قاعيدالار قۇجاتتىڭ وزگە باپتارىندا دا دامىتىلىپ، ناقتىلانا ءتۇستى، - دەيدى ەرلان قارين.

ايتا كەتەيىك، اباي وبلىسىنىڭ اكىمى بەرىك ءۋالي بۇعان دەيىن ەلىمىزدە رەفورمالار ءدال وسىنداي كەڭ اۋقىمدا تالقىلانباعانىن ايتتى.