ج ي داۋىرىندەگى جاڭا قاۋىپتەر قانداي؟

استانا. KAZINFORM - جاساندى ينتەللەكت دامىعان سايىن كيبەرقاۋىپتەر دە كۇردەلەنە تۇسۋدە. بۇل تۋرالى استانادا ءوتىپ جاتقان «innovation Day Astana 2026» فورۋمىندا ايتىلدى.

شارادا مەملەكەتتىك ورگاندار، حالىقارالىق كومپانيالار جانە سالا ساراپشىلارى جينالىپ، سيفرلىق قاۋىپسىزدىكتىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلاپ جاتىر.

كيبەرقاۋىپسىزدىك - ەندى جاھاندىق ماسەلە

جاساندى ينتەللەكت جانە سيفرلىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى دوسجان مۇساليەۆ كيبەرقاۋىپسىزدىك بۇگىندە تەك ءبىر ەلدىڭ شەڭبەرىنەن شىققانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، سيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكتتىڭ قارقىندى دامۋى بۇل سالانى بۇرىنعىدان دا ماڭىزدى ەتىپ وتىر.

بۇل - تەك ءبىر مەملەكەتتىڭ ەمەس، بۇكىل الەمنىڭ ورتاق ماسەلەسى. سوندىقتان ءبىز حالىقارالىق دەڭگەيدە بىرلەسىپ ارەكەت ەتۋىمىز كەرەك، - دەدى ول.

ۆيتسە-مينيستر قازاقستاندا كيبەرقاۋىپسىزدىككە ەرەكشە ءمان بەرىلىپ جاتقانىن ايتتى. سونىڭ ءبىرى - جەكە دەرەكتەردى قورعاۋ ماسەلەسىنىڭ كونستيتۋتسيا دەڭگەيىندە بەكىتىلۋى. بۇل ازاماتتاردىڭ دەرەكتەر قاۋىپسىزدىگى مەملەكەت ءۇشىن باسىم باعىتقا اينالعانىن كورسەتەدى.

ج ي - گە قارسى: جاڭا قورعانىس ءتاسىلى

فورۋمدا جاساندى ينتەللەكتتى كيبەرقاۋىپسىزدىك سالاسىندا قولدانۋ كەڭىنەن تالقىلانىپ جاتىر. حالىقارالىق Palo Alto Networks كومپانياسىنىڭ ايماقتىق ديرەكتورى ۆەدات تۋفەكچي قازىرگى تاڭدا جاڭا ءتاسىل قالىپتاسقانىن ايتتى.

ءبىز جاساندى ينتەللەكتتى باسقا جاساندى ينتەللەكتكە قارسى قولدانامىز. بۇل قاۋىپتەردى وتە جىلدام انىقتاپ، ونلاين رەجيمدە ارەكەت ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى، - دەدى ول.

ونىڭ سوزىنشە، كومپانيا تابىسىنىڭ شامامەن 20 پايىزىن زەرتتەۋ مەن جاڭا تەحنولوگيالارعا ينۆەستيتسيالايدى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، بۇرىنعى كلاسسيكالىق قاۋىپسىزدىك جۇيەلەرى (مىسالى، firewall) بۇگىنگى قاۋىپتەرگە تولىق توتەپ بەرە المايدى. قازىرگى كيبەرقاۋىپسىزدىك تەك جەلىنى قورعاۋمەن شەكتەلمەيدى. ول بۇلتتىق جۇيەلەردى، دەرەكتەردى، جاساندى ينتەللەكتتى جانە پايدالانۋشىنىڭ جەكە سايكەستىگىن قامتيتىن كەشەندى جۇيەگە اينالعان.

Deepfake جانە كونتەنتتى بەلگىلەۋ

تاعى ءبىر ماڭىزدى تاقىرىپ - جاساندى ينتەللەكت ارقىلى جاسالعان كونتەنت.

مينيسترلىك مۇنداي كونتەنتتى مىندەتتى تۇردە بەلگىلەۋ تالابىن ەنگىزگەن. ەگەر كونتەنت بەلگىلەنبەسە نەمەسە قاۋىپ توندىرسە، زاڭ بويىنشا جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان.

قازىرگى تاڭدا بۇل تاجىريبە بىرتىندەپ قالىپتاسىپ جاتىر.

الداعى قاۋىپتەر: نە كۇتىپ تۇر؟

فورۋمدا ساراپشىلار الداعى 1- 2 جىلدا كيبەرقاۋىپتەردىڭ كۇشەيەتىنىن اتاپ ءوتتى.

نەگىزگى قاۋىپتەر:

ج ي ارقىلى جاسالاتىن شابۋىلدار؛

دەرەكتەردىڭ تارالۋ قاۋپى؛

كريتيكالىق ينفراقۇرىلىمعا قاۋىپ.

وسىعان بايلانىستى قازاقستاندا زاڭنامالىق، تەحنيكالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق شارالار كۇشەيتىلمەك.