شىنىعا جازىلعان دەرەك 10 مىڭ جىل ساقتالاتىنى انىقتالدى
استانا. قازاقپارات - اقپاراتتى ۇزاق مەرزىمگە ساقتاۋ ماسەلەسى وزەكتى بولا ءتۇستى. ساراپشىلاردىڭ بولجامىنشا، 2040 -جىلعا قاراي الەمدەگى دەرەكتەردى ساقتاۋ جۇيەلەرىنىڭ كولەمى 25 ميلليون تەرابايتقا دەيىن وسەدى. الايدا قازىرگى كەڭ تارالعان تەحنولوگيالار ۇزاق جىلدارعا شىداماي، مالىمەتتەردى ۇنەمى قايتا كوشىرىپ وتىرۋدى تالاپ ەتەدى. وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن Microsoft عالىمدارى شىنىعا دەرەك جازۋ ءادىسىن ۇسىندى.
Project Silica دەپ اتالاتىن جوبا تۋرالى عىلىمي ماقالا Nature جۋرنالىندا جاريالانعان. زەرتتەۋشىلەردىڭ پىكىرىنشە، شىنى - ارزان، جوعارى تەمپەراتۋراعا ءتوزىمدى جانە وڭايلىقپەن زاقىمدانبايتىن ماتەريال. سوندىقتان ول دەرەكتەردى كەمىندە 10 مىڭ جىل ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇعان دەيىن عالىمدار اقپاراتتى دنق- دا ساقتاۋ يدەياسىن قاراستىرعان. تەوريا بويىنشا، ءبىر گرام د ن ق-دا جۇزدەگەن مىڭ تەرابايت مالىمەت عاسىرلار بويى ساقتالۋى مۇمكىن. الايدا دنق سينتەزى قىمبات، ال دەرەكتى وقۋ باياۋ جۇرەدى جانە ارنايى ساقتاۋ شارتتارىن قاجەت ەتەدى.
شىنىعا دەرەك جازۋ ءتاسىلىنىڭ نەگىزىن 10 جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن ساۋتگەمپتون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وپتوەلەكترونيكا مامانى پيتەر كازانسكي ۇسىنعان. ول قىسقا لازەرلىك يمپۋلستار ارقىلى شىنى پلاستينالارىنىڭ ىشىندە ميكروسكوپيالىق قۋىستاردان تۇراتىن سيفرلىق ورنەك جاساعان. دەگەنمەن ول ءادىس قىمبات كۆارتس اينەگىن جانە بىرنەشە ميكروسكوپتى تالاپ ەتەتىن.
Microsoft زەرتتەۋشىلەرى بۇل ءتاسىلدى جەتىلدىرىپ، تۇرمىستىق ىدىس پەن زەرتحانالىق كولبالاردا قولدانىلاتىن بوروسيليكات اينەگىن پايدالانعان. لازەر ساۋلەسى شىنى ىشىندە شامامەن 100 نانومەتر اۋماقتا سىنۋ كورسەتكىشىن وزگەرتىپ، 2 ميكرومەتر تەرەڭدىكتە بەلگى قالدىرادى. تەرەڭدىكتى وزگەرتۋ ارقىلى دەرەكتەردى جۇزدەگەن قاباتقا جازۋعا بولادى.
عالىمدار لازەردى ءتورت ساۋلەگە ءبولىپ، جازۋ جىلدامدىعىن سەكۋندىنا شامامەن 66 مەگابايتقا جەتكىزگەن. بولاشاقتا پاراللەل ساۋلەلەر سانىن 16 عا دەيىن ارتتىرۋ ارقىلى ماگنيتتىك تاسپا دەڭگەيىندەگى جىلدامدىققا جەتۋگە بولادى دەپ بولجانۋدا.
دەرەكتەردى وقۋ ءۇشىن شىنى ارقىلى جارىق وتكىزىلىپ، ميكروسكوپتىڭ وپتيكالىق كامەراسى ءار قاباتتىڭ قۇرىلىمىن تىركەيدى. كەيىن سۋرەتتەر ارنايى الگوريتم ارقىلى سيفرلىق فورماتقا اينالدىرىلادى.
جۇيە تولىق روبوتتاندىرىلعان: لازەرلەر مەن ميكروسكوپ اۆتوماتتاندىرىلىپ، جازۋ پروتسەسى جەڭىلدەتىلگەن ءارى شىعىن ازايتىلعان. ازىرلەۋشىلەر جاڭا ادىسپەن بىرنەشە فيلمدى جانە مۋزىكالىق ارحيۆتەردى ساقتاپ ۇلگەرگەن.
ەگەر تەحنولوگيا كوممەرتسيالىق دەڭگەيگە شىقسا، بولاشاقتا ماڭىزدى مەملەكەتتىك، عىلىمي جانە مادەني مۇرا دەرەكتەرى مىڭداعان جىلدار بويى بۇزىلماي ساقتالۋى مۇمكىن.
