دەمالىس كۇندەرى ەلوردادا قانداي مادەني شارالار وتەدى
11- 12- ءساۋىر كۇندەرى استانا قالاسىندا دەمالىس كۇندەرىنە وراي مازمۇندى مادەني باعدارلاما وتەدى. قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا مۇراجاي ەكسپوزيتسيالارىنان باستاپ، تەاتر قويىلىمدارىنا دەيىنگى ءتۇرلى ءىس-شارالار ۇسىنىلماق.
ق ر ۇلتتىق مۇراجايىندا «ۇستا مۇراسى: شەبەرلىك پەن ءداستۇر» اتتى كورمە وتەدى. ەكسپوزيتسيادا XVIII- XIX عاسىرلار مەن XX عاسىردىڭ باسىنا جاتاتىن قازاقتىڭ ءداستۇرلى تۇرمىس مادەنيەتى، باتىرلىق ءداستۇرى جانە زەرگەرلىك ونەرىن بەينەلەيتىن 60-قا جۋىق جادىگەر قويىلعان. اعاش، تەرى، سۇيەك، ءمۇيىز جانە مەتالدان جاسالعان تۇرمىستىق بۇيىمدار، زەرگەرلىك اشەكەيلەر، باتىرلاردىڭ قارۋ- جاراقتارى مەن ات ابزەلدەرى كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىلعان. سونىمەن قاتار «تالدى-2» قورعانىنان (ب. ز. د. VII- VI عاسىرلار) تابىلعان ات ابزەلدەرىنىڭ رەكونسترۋكسياسى دا كوپشىلىككە كورسەتىلەدى. ەكسپوزيتسيانىڭ نەگىزىن قولونەر شەبەرى ءارى رەستاۆراتور ەرعازى يساتايەۆتىڭ جەكە كوللەكتسياسى مەن مۋزەي قورىنداعى قۇندى جادىگەرلەر قۇرايدى.
ودان بولەك، تەللۋريالىق ىرعاقتار مەن توعىسقان ەستەلىكتەر اتتى كورمەدە سۋرەتشى ءارى كومپوزيتور حۆان سوندجوننىڭ تۋىندىلارى قويىلعان. سۋرەتتەر ادام، تابيعات جانە تەحنولوگيا اراسىنداعى ءوزارا بايلانىستى كورسەتەدى. اۆتور تۋىندىلارىندا ءتىرى مەن جانسىزدىڭ، كورىنەتىن مەن كورىنبەيتىننىڭ اراسىنداعى شەكارانى زەرتتەگەن. ەكسپوزيتسيا مۋلتيسەنسورلىق كەڭىستىك رەتىندە ۇسىنىلىپ، بەينە، دىبىس، قوزعالىس پەن ۆيزۋالدى وبرازداردى بىرىكتىرەدى. سۋرەتشى تابيعات ىرعاقتارىن سەزىنۋگە مۇمكىندىك بەرىپ، كورەرمەندى پلانەتالىق ەكوجۇيەدەگى بايلانىستار تۋرالى ويلانۋعا شاقىرادى.
«Äiel Tizginde» كورمەسىندە ەكسپوزيتسيالار زاماناۋي قوعامداعى ايەل ءرولىن كوركەمدىك تۇرعىدان كورسەتەدى. كورمە زاماناۋي ونەر ءتىلى ارقىلى ايەل بولمىسىنا قاتىستى قالىپتاسقان كوزقاراستاردى قايتا قاراپ، كوشباسشىلىق، جاۋاپكەرشىلىك، تاڭداۋ ەركىندىگى جانە ىشكى تۇراقتىلىق تاقىرىپتارىن اشادى. ەكسپوزيتسيا كەسكىندەمە، فوتوگرافيا، مۋلتيمەديالىق جانە ينتەراكتيۆتى كوركەم شەشىمدەردى بىرىكتىرەدى.
بالالار الەمى
قۋىرشاقتار تەاترىندا «ارىستان پاتشا» قويىلىمى وتەدى. وندا ۇلى ارىستان پاتشا مۋفاسىنىڭ ۇرپاعى سيمبا دۇنيەگە كەلەدى. اعاسى شرام بيلىكتى ارمانداپ، كىشكەنتاي سيمباعا قورلىق كورسەتەدى. سيمبا قيىندىقتاردى باستان وتكەرىپ، ادال دوستار تاۋىپ، سۇيىكتىسىمەن كەزدەسەدى. قاتال تاعدىر مەن سىناقتاردى جەڭە وتىرىپ، ءول وز ورنىن تابادى جانە ناعىز پاتشا قانداي بولۋ كەرەكتىگىن تۇسىنەدى.
وپەرا جانە بالەت
استانا وپەرا تەاترىندا وتەتىن قويىلىم كەيىپكەرى ومىردىڭ تالكەگىنە ۇشىراعان ريگولەتتو — بىرەگەي اقىلعا يە، الايدا سارايدا قورلىققا تولى ءرول اتقارادى. ول مەيىرىمدى اكە، ءبىراق قىزى دجيلدانىڭ تازالىعى مەن قوعامنىڭ مورالدىق ازعىندىعى اراسىنداعى قايشىلىقتى كورسەتەدى. دجيلدانى قورلاعان گەرتسوگقا كەك الۋ ارەكەتى ريگولەتتونى تراگەديالىق تاعدىرعا جەتەلەيدى. مۋزىكالىق دراماتۋرگيادا مانتۋيا گەرتسوگى مەن ريگولەتتو قاراما- قارسى بەينەلەر رەتىندە ايقىن كورىنەدى. سپەكتاكل رەجيسسەرى ارنو بەرنار گەرتسوگتى باتىل، اقىلدى، مادەنيەتتى ءارى قايتا ورلەۋ ءداۋىرىنىڭ رۋحىنا ساي ادام رەتىندە كورسەتەدى. گەرتسوگ قاناعاتسىز، شىدامسىز، تاپقىر جانە قىزىققۇمار كەيىپكەر رەتىندە سيپاتتالادى.
مۋزىكالىق جاس كورەرمەن تەاترى «ءشامشى» ميۋزيكلى ايگىلى قازاق كومپوزيتورىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن كورسەتەدى. كومپوزيتوردىڭ ومىردەگى قيىندىقتارمەن كۇرەسى، ادام مەن قوعامعا دەگەن فيلوسوفياسى جانە ىشكى سەزىمدەرىن انگە اينالدىرۋى سپەكتاكلدىڭ باستى قۇندىلىعىن قۇرايدى. ءاربىر ءشامشى ءانى اۆتوردىڭ ويى مەن ومىرىندەگى وقيعالاردى بەينەلەيدى. بۇل اندەر كورەرمەننىڭ جۇرەگىنە اسەر ەتىپ، مەيىرىم، ماحاببات جانە ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرىن وياتادى.
قاليبەك قۋانىشبايەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مۋزىكالىق دراما تەاترى شولپاننىڭ كۇناسى اتتى قويىلىمنىڭ پرەمەراسى وتەدى. ەر مەن ايەل — ەكەۋى ەكى كەڭىستىك. ەكى عالام. كەيدە تاعدىر جەلى سول ەكى عالامدى ءتۇيىستىرىپ، ءبىر- بىرىنە جاقىنداتادى. ءبىراق ءتۇيىسۋ — تولىق ءبىر بولۋ ەمەس. ءار ادام — جالعىز. سول جالعىزدىعى — ونىڭ وزىنە عانا ءتان عارىشى، قۇپياعا تولى ىشكى الەمى. ءبىرىنىڭ جارىعى — كۇڭگىرت، ءبىرىنىڭ شىراعى — الاۋ. ءبىراق اركىمنىڭ اسپانى وزىنىكى. ادام بالاسى ءۇشىن شىن ءمانى بار دۇنيە وزىنەن قالعان ءىزى، ىشتەگى جارىقتىڭ وزگە جۇرەكتە جالعاسۋىندا…
ءازىربايجان مامبەتوۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك دراما جانە كومەديا تەاترىندا مۇقاعالي ماقاتايەۆتى ەسكە الۋ كەشى وتەدى.
«جاستار» تەاترى «عاشىقتار» قويىلىمى كورسەتىلەدى.
دراما كىرشىكسىز ماحابباتتى ارداقتاۋ مەن ودان دا جوعارى تۇراتىن ۇلى كۇش — ار تازالىعى تۋرالى سىر شەرتەدى. كورەرمەندى وي ورمانىنا الىپ بارىپ، وندا ماحاببات پەن عاشىقتىقتىڭ باسقا سالار اۋىر تاعدىرىن سۋرەتتەيدى. عاشىقتىق عالاماتىنا دۋشار بولعان ادامنىڭ جان كۇيزەلىسى مەن ءتان كۇيزەلىسىن قاتار سيپاتتايدى.
قاليبەك قۋانىشبايەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مۋزىكالىق دراما تەاترىندا بايان سۇلۋ- قوزى كورپەش قويىلىمى كورسەتىلەدى.
سونداي-اق مۋزىكالىق جاس كورەرمەن تەاترىندا قوشتاسقىم كەلمەيدى قويىلىمىنىڭ پرەمەراسى وتەدى.
كورنەكتى دراماتۋرگ ا. م. ء ۆولوديننىڭ كلاسسيكالىق تۋىندىسى ەرلى-زايىپتىلاردىڭ ءومىرى مەن كۇردەلى قارىم-قاتىناسىن باياندايدى. پەسا الەۋمەتتىك مارتەبە مەن كوزقاراسى ءارتۇرلى سەگىز وتباسى تۋرالى. ولار اجىراسۋعا بەل بۋىپ، سوتقا جۇگىنەدى. ال سوت ءتوراعاسى نەكەلەرىن بۇزباۋ ءۇشىن بارىن سالادى. ويتكەنى ەرلى-زايىپتىلاردىڭ مەنمەندىگى مەن وزىمشىلدىگى ءبىرىن-ءبىرى تۇسىنۋگە كەدەرگى بولعان. پەسا كەيىپكەرلەر اراسىنداعى قاقتىعىستار ارقىلى ءار ءتۇرلى مىنەز- قۇلىق ەرەكشەلىكتەرىن كورسەتەدى. ءار ادام جەكە الەمىمەن بىرگە، وتباسى دەگەن ۇلى قۇندىلىققا قوساتىن ماحاببات پەن ىنتىماقتى پاش ەتەدى.
سونداي-اق ەلوردادا ءشومىشباي ساريەۆ - 80 جىل: «اتامەكەن- اي» كونسەرتى وتەدى.
ءشومىشباي سارييەۆتىڭ جىرلارى حالىقتىڭ رۋحاني الەمىنە كەڭىنەن تارالدى. ونىڭ شىعارمالارى ءان رەتىندە ورىندالىپ، كوپشىلىكتىڭ سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەنگەن. كونتسەرتتە اۆتوردىڭ كلاسسيكاعا اينالعان تاڭداۋلى تۋىندىلارى — «اينالدىم سەنەن، اتامەكەن- اي»، «دومبىرا تۋرالى باللادا»، «ساعىندىم ساعىم جىلدار»، «اياۋلىم»، «سەن مۇڭىڭدى بەر ماعان»، «ەركەلەدىڭ سەن»، «وكىنبە سەن» جانە باسقا دا شىعارمالارى تىڭداۋشىعا ۇسىنىلادى.
ال اپتانىڭ كينو پرەمەرالارى جايلى Kazinform اگەنتتىگىنىڭ سەنبى كۇنى جاريالاناتىن تۇراقتى ايدارىنان وقي الاسىز.
اۆتور
ارۋجان ارمان قىزى
