ءۇزىلىس بولماۋى كەرەك: پرەمەر ەنەرگەتيكا جوبالارىن كەيىنگە قالدىرۋ تاجىريبەسىن سىنعا الدى

استانا. KAZINFORM - ولجاس بەكتەنوۆ ەنەرگيا تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن جاڭا قۋاتتاردى گەنەراتسيالاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جيىن وتكىزدى. جيىندا 2027-جىلعا قاراي قازاقستان ەنەرگيادان تاپشىلىق كورىپ وتىرعان ەلدەر قاتارىنان شىعاتىنى بەلگىلى بولدى، دەپ حابارلايدى ۇكىمەتتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى.

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىن دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جيىن وتكىزدى. وعان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رومان سكليار، «سامۇرىق- قازىنا» ءۇ ا ق» ا ق باسقارما ءتوراعاسى نۇرلان جاقىپوۆ، پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى - ۇكىمەت اپپاراتىنىڭ باسشىسى عالىمجان قويشىبايەۆ، پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى - ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين، ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ەرلان اقكەنجەنوۆ، «سامۇرىق-ەنەرگو» جانە «KEGOC» ۇلتتىق ەنەرگەتيكا كومپانيالارىنىڭ باسشىلارى قايرات ماقسۇتوۆ پەن ءنابي ايتجانوۆ قاتىستى.

جيىندا ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى، «سامۇرىق-ەنەرگو»، KEGOC جانە ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداردىڭ پرەزيدەنتتىڭ «جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى قازاقستان: وزەكتى ماسەلەلەر جانە ونى تۇبەگەيلى سيفرلىق وزگەرىستەر ارقىلى شەشۋ» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا قويىلعان مىندەتتەر شەڭبەرىندە جۇرگىزىپ جاتقان اعىمداعى ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ جانە جاڭا قۋاتتاردى گەنەراتسيالاۋ جونىندەگى جۇمىستارىنىڭ قارقىنى قارالدى.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى اۋقىمدى ينۆەستيتسيالىق جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ پراكتيكالىق كەزەڭىنە كوشۋدە. بۇگىنگى تاڭدا جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 13 تريلليون تەڭگەدەن اساتىن جانە جالپى قۋاتى 15,3 گۆت بولاتىن 81 جوبا بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. ىسكە قوسىلىپ جاتقان جوبالاردىڭ ەداۋىر بولىگى ەلەكتر قۋاتى نارىعىنىڭ تەتىگى ارقىلى جەكە ينۆەستيتسيالاردى تىكەلەي تارتۋ ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.

ەرلان اقكەنجەنوۆ الداعى ءۇش جىلدا نەگىزىنەن رەتتەۋ قۋاتىنىڭ تاپشىلىعىن جابۋعا جانە ءبىرىڭعاي ەنەرگەتيكالىق جۇيەنىڭ يكەمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان مانيەۆرلى گەنەراتسيا سەگمەنتىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن باياندادى.

- قازىرگى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقان نىسانداردى ىسكە قوسۋ 2027-جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىنىڭ سوڭىنا قاراي ەكونوميكانىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن قاجەتتىلىگىن تولىعىمەن جابۋعا جانە قازاقستاندى ەنەرگيادان تاپشىلىق كورىپ وتىرعان ەلدەر قاتارىنان شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 2029-جىلعا قاراي ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ دا، رەتتەۋ قۋاتىنىڭ دا تۇراقتى پروفيتسيتىنە قول جەتكىزىلمەك، بۇل ەلىمىزدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا جاعداي تۋعىزادى، - دەدى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ەرلان اقكەنجەنوۆ.

جالپى، 2035-جىلعا دەيىن قوسىمشا 26 گۆت-تان استام قۋات ءوندىرۋ كوزدەرى ىسكە قوسىلاتىن بولادى.

جيىندا «سامۇرىق-ەنەرگو» اق باسقارما ءتوراعاسى قايرات ماقسۇتوۆ پەن «KEGOC» ا ق باسقارما ءتوراعاسى ءنابي ايتجانوۆ بايانداما جاسادى.

پرەمەر-مينيستر ەنەرگەتيكالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە مەرزىمدەرىن كەيىنگە ىسىرۋ پراكتيكاسىن سىنعا الدى.

- پرەزيدەنت ەنەرگەتيكادا ءتيىستى ديناميكا جوق ەكەنىن بىرنەشە مارتە ايتىپ كەلەدى. سوندىقتان، بارلىقتارىڭىز بارىنشا كۇش جۇمىلدىرۋلارىڭىز كەرەك. بارلىق جوسپارلانعان جوبالار بەلگىلەنگەن مەرزىمدە جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس. ەشقانداي ۇزىلىستەر، ىعىسۋلار بولماۋى كەرەك. مينيستر، «سامۇرىق-ەنەرگو» جانە KEGOC باسشىلارى، سىزدەر ءاربىر نىسان ءۇشىن تىكەلەي جاۋاپتىسىزدار. سىزدەردىڭ جۇمىس ورىندارىڭىز - كابينەتتەردە ەمەس، قۇرىلىس الاڭدارىندا، - دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، 2025-جىلى 124,6 ميلليارد كۆتساع تۇتىنۋ دەڭگەيىندە ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ 123,1 ميلليارد كۆتساع-قا جەتتى. ءبىر جىل ىشىندە جالپى بەلگىلەنگەن قۋات 25,3 گۆت-تان 26,7 گۆت-قا دەيىن ءوستى. گەنەراتسيانىڭ نەگىزگى كوزدەرى بۇرىنعىسىنشا كومىر ستانسالارى بولىپ قالا بەرەدى (%51,4)، الايدا گاز گەنەراتسياسىنىڭ ۇلەسى (%25,6) مەن جەك (%13,5) تە ءوسىپ كەلەدى.

سوڭعى ەكى جىلدا نارىقتى ىرىقتاندىرۋ ناتيجەسىندە كۇردەلى جوندەۋگە 902 ميلليارد تەڭگە تارتىلدى، بۇل تەحنولوگيالىق ەرەجە بۇزۋ سانىن %27 عا تومەندەتۋگە جانە 9 ج ە و- نى «قىزىل» ايماقتان شىعارۋعا مۇمكىندىك بەردى. بۇل رەتتە كومپانيالاردىڭ يەلەرىنە ديۆيدەند تولەنگەن جوق. بارلىق قاراجات تەك قانا ستانسا جابدىقتارىن رەكونسترۋكتسيالاۋعا جانە جاڭارتۋعا كەرى ينۆەستيتسيالانىپ جاتىر. بۇل اكتيۆتەردى جاڭارتۋ جوبالارىنىڭ پۋلىن ارتتىرۋعا جانە گەنەراتسيا سەكتورىنا ناقتى كاپيتالدىڭ كەلۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى.

سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارى شەڭبەرىندە تازا كومىر تەحنولوگيالارى نەگىزىندە كومىر گەنەراتسياسىن دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى قارالدى. بۇگىنگى تاڭدا مەردىگەرلەر انىقتالىپ، ستراتەگيالىق ماڭىزدى نىسانداردى جۇزەگە اسىرۋ باستالدى. ولاردىڭ قاتارىندا ەكىباستۇز گرەس-3 (2640 مۆت)، كۋرچاتوۆ قالاسىنداعى جاڭا ستانسا (700 مۆت)، سونداي-اق كوكشەتاۋ (240 مۆت)، سەمەي (360 مۆت) جانە وسكەمەن (360 مۆت) قالالارىنداعى جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارى بار.

جەلىلىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا قاتىستى «KEGOC» ا ق- نىڭ وڭتۇستىك ايماق جەلىسىن كۇشەيتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە، ياعني ۇزىندىعى 475 شاقىرىم «شۋ - جامبىل - شىمكەنت» (500 كۆ) اۋە ەلەكتر تاراتۋ جەلىسى تارتىلىپ جاتىر. سونداي-اق ۇزىندىعى 604,3 شاقىرىم بولاتىن «ولكە - قاراباتان» (500 ك ۆ) اۋە جەلىسىن سالۋدى كوزدەيتىن باتىس قازاقستان ەنەرگوجۇيەسىن ە ە ق ەلدەرىمەن بىرىكتىرۋ جوباسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. ەكى جوبا دا كەستەگە سايكەس جۇرگىزىلۋدە، 2027-جىلى اياقتالادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.

كومپانيا 2035-جىلعا دەيىنگى ۇزاقمەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا 6659 شاقىرىم جاڭا 220-500 ك ۆ جەلىسىن ىسكە قوسۋدى جانە 10591 شاقىرىم جەلىنى رەكونسترۋكتسيالاۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا ۇلتتىق ەلەكتر جەلىسىنە 83 قوسالقى ستانسا مەن جالپى ۇزىندىعى 27,9 مىڭ شاقىرىم بولاتىن 398 اۋە جەلىسى كىرەدى، ترانسفورماتورلاردىڭ جالپى قۋاتى - 38893,6 مۆا.

«سامۇرىق-ەنەرگو» ا ق- نىڭ جوبالار پورتفەلىندە 2035-جىلعا دەيىن جاڭا قۋاتتاردى ىسكە قوسۋ جوسپارى 7,4 گۆت- تى قۇرايدى. نەگىزگى جوبالاردىڭ قاتارىندا 2026-جىلدىڭ قازان ايىندا ىسكە قوسىلاتىن الماتى ج ە و-2-نى جاڭعىرتۋ، سونداي-اق ەكىباستۇز گرەس-2 ستانساسىن 2028-جىلدىڭ قازان ايىندا 3-بلوگىن جانە 2030-جىلدىڭ قازان ايىندا 4-بلوگىن ىسكە قوسا وتىرىپ، كەڭەيتۋ جانە رەكونسترۋكتسيالاۋ جۇمىستارى بار.

بۇدان بۇرىن پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلارعا ايىپپۇلداردى ولار تابىس تاباتىن ۆاليۋتادا ەسەپتەۋگە مىندەتتەۋگە قاتىستى ساۋالىنا جاۋاپ بەردى.