عارىشكەر گاگارين رەسەيگە ەمەس، ا ق ش- قا قونىپ قالۋى مۇمكىن ەدى
استانا. قازاقپارات - ەل بىلمەيتىن ءۇش قۇپيا كونۆەرتتىڭ سىرى اشىلدى. 1961 -جىلدىڭ 12-ءساۋىرى الەمدىك عارىش تاريحىندا ەرەكشە كۇن رەتىندە قالدى. سول كۇنى يۋري گاگارين العاش رەت عارىشقا ۇشىپ، بۇكىل الەمگە تانىلدى. الايدا جەرگە قايتا ورالار ساتتە ول ءتىرى قالاتىنىنا تولىق سەنىمدى بولماعان، دەپ حابارلايدى Malim.kz.
ۇشۋ بارىسىنداعى قيىندىقتار
دەرەككوزدىڭ جازۋىنشا، عارىش كەمەسىنىڭ ۇشۋى باستاپقىدا جوسپار بويىنشا وتكەن. ءبىراق 67-مينۋتتا تەجەۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلعان كەزدە اقاۋ بايقالدى. جۇيە كۇتكەننەن ءالسىز يمپۋلس بەرىپ، كەڭەستىك ينجەنەرلەر ەسەپتەگەن كورسەتكىشكە جەتپەگەن. سونىڭ سالدارىنان كەمە قاجەتتى دەڭگەيدە باياۋلاماي، تراەكتورياسى وزگەرىپ كەتكەن. اتموسفەرانىڭ تىعىز قاباتىنا كىرەر الدىندا «ۆوستوك» كەمەسى باقىلاۋسىز اينالا باستاعان.
سول كەزدە گاگارين قاتتى جۇكتەمەلەردى باستان وتكەرىپ، يلليۋميناتوردان كەمەنىڭ سىرتقى قاباتى جانىپ جاتقانىن كورگەن. ول ەفيرگە:
«مەن جانىپ جاتىرمىن، قوش بولىڭدار، جولداستار»، - دەپ حابارلاعان.
كەيىن بەلگىلى بولعانداي، بۇل اتموسفەراعا كىرگەن كەزدە بولاتىن قالىپتى قۇبىلىس ەدى.
11 توتەنشە جاعداي
«رۋسسكايا سەمەركا» باسىلىمىنىڭ مالىمەتىنشە، گاگارين كاتاپۋلت ارقىلى ءساتتى سەكىرىپ، ساراتوۆ وبلىسىنىڭ اۋماعىنا قونعان. ءبىراق جەرگە قايتا ورالۋ كەزىندە باسقارۋ ورتالىعى 11 ءتۇرلى توتەنشە جاعدايدى تىركەگەن. عارىشكەردىڭ ءتىرى قالعانى بەلگىلى بولعان سوڭ، تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە كوتەرىلدى: ەگەر ول كەڭەس وداعىنىڭ اۋماعىنان الىس جەرگە، ءتىپتى باسقا مەملەكەتكە قونىپ قالسا نە بولادى؟
ك س ر و بيلىگى گاگاريننىڭ سول كەزدەگى باستى قارسىلاس مەملەكەت - ا ق ش اۋماعىنا قونۋى مۇمكىن دەگەن قاۋىپتەنگەن. سول سەبەپتى ارنايى ارەكەت جوسپارى دايىندالعان.
عارىشكەرگە ارنايى كوسموناۆت كۋالىگى بەرىلىپ، ونى شپيون دەپ تۇتقىنداماۋ ءۇشىن پايدالانۋى كوزدەلگەن. ەگەر ول ا ق ش- قا قونسا، ماسكەۋ 1959 -جىلى قابىلدانعان ب ۇ ۇ- نىڭ عارىشتاعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى رەزوليۋتسياسىنا سۇيەنىپ، حالىقارالىق قولداۋ سۇراماق بولعان.
ءۇش قۇپيا كونۆەرت
سول كۇنى كەڭەستىك ب ا ق- قا الدىن الا ءۇش جابىق كونۆەرت دايىندالىپ قويىلعان. ءبىرىنشى كونۆەرت - گاگارين ءساتتى ورالسا، عارىش سالاسىنىڭ تاريحي جەتىستىگىن جاريالايتىن حابارلاما. ەكىنشى كونۆەرت - ەگەر عارىشكەر قازا تاپسا، ونىڭ ەرلىكپەن كوز جۇمعانىن حابارلاپ، ۇلتتىق ازا جاريالاۋ تۋرالى ءماتىن. ءۇشىنشى كونۆەرت - گاگارين ءوز ەلىنەن الىس جەرگە قونعان جاعدايدا، باسقا مەملەكەتتەردەن ونى ىزدەۋگە كومەكتەسۋىن سۇرايتىن ۇندەۋ.
قۋانىشقا وراي، تەك ءبىرىنشى كونۆەرتتى عانا اشۋ قاجەت بولدى. يۋريي گاگارين امان- ەسەن جەرگە ورالىپ، ادامزات تاريحىنداعى العاشقى عارىشكەر رەتىندە الەمدىك داڭققا بولەندى.
