بىلتىر الەمدەگى مۇزدىقتاردا 408 گيگاتوننا مۇز ەرىدى

استانا. KAZINFORM - عالىمدار جەر بەتىندەگى مۇزدىقتاردىڭ ازايىپ بارا جاتقانىن مالىمدەدى. 2025-جىلى 408 گيگاتوننا مۇز ەرىگەن، دەپ حابارلايدى بەلتا.

Әлемдегі мұздықтарда былтыр 408 гигатонна мұз еріді
Фото: БЕЛТА

بىلتىرعى جىل دۇنيەجۇزىندەگى مۇزدىقتاردىڭ ءبىراز بولىگى ەرىدى. قازىر جىل سايىنعى شىعىندار وتكەن عاسىردىڭ سوڭىنداعى كورسەتكىشتەن ءتورت ەسە كوپ.

دۇنيەجۇزىلىك مۇزدىقتاردى باقىلاۋ قىزمەتى (WGMS) جەلىسى جۇرگىزگەن زەرتتەۋدە الەمدەگى دالالىق جانە سپۋتنيكتىك دەرەكتەر بىرىكتىرىلگەن. ناتيجەسىندە مۇزدىڭ جوعالۋى دۇنيەجۇزىندەگى 19 نەگىزگى مۇز باسقان ايماقتاردىڭ بارلىعىندا بايقالعانىن كورسەتتى.

ەڭ كوپ شىعىن بريتاندىق كولۋمبيا، كانادا جانە ءالپى تاۋلارىندا تىركەلدى. ايتارلىقتاي ەرۋ سونىمەن قاتار يسلانديا، چيلي جانە بيىك تاۋلى ازياداعى مۇزدىقتاردا بايقالدى.

1975 -جىلدان بەرى جەر مۇزدىقتارى 10000 گيگاتونناعا جۋىق مۇزدى جوعالتتى. بۇل كولەم تەڭىز دەڭگەيىن 2,64 س م- گە كوتەرۋگە جەتكىلىكتى.

مۇزدىڭ ەڭ كوپ جوعالۋى 2023 -جىلى تىركەلدى - 555 گيگاتوننا. كەرىسىنشە، 1983-جىلى مۇز ماسساسىنىڭ رەكوردتىق ءوسۋى 115 گيگاتوننا بولدى. بيىلعى جىلى الەمدە اۋا رايى ورتاشادان ايتارلىقتاي سالقىن بولدى. دەگەنمەن، سۋىق از ۋاقىت بولىپ، تەمپەراتۋرانىڭ جوعارىلاۋى مەن مۇزدىڭ جوعالۋىنىڭ ۇزاق مەرزىمدى ءۇردىسىن قالپىنا كەلتىرە المادى.

عالىمدار مۇزدىڭ تەز ەرۋى تەڭىز دەڭگەيىنە، ەكوجۇيەلەرگە جانە تۇشى سۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىنە كاسكادتى اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتتى. سونداي-اق ولار كوپتەگەن مۇزدىقتار جاقىن ارادا جويىلىپ، بۇكىل ايماقتار الداعى ونجىلدىقتاردا مۇز جامىلعىسىن جوعالتادى دەپ بولجاعان.

وسىعان دەيىن 2050-جىلعا قاراي تاجىكستان مۇزدىقتارىنىڭ %20 ى جويىلۋى مۇمكىن ەكەنىن جازعان بولاتىنبىز.

سونداي-اق كليماتتىڭ وزگەرۋى سالدارىنان تۇركيانىڭ تابيعي تەپە- تەڭدىگى بۇزىلىپ، عاسىرلار بويى تاۋلى ايماقتاردى جاپقان مۇزدىقتار قارقىندى تۇردە ەرىپ جاتقانىن حابارلادىق.

سوڭعى جاڭالىقتار