بولاشاقتا ادامدار ءتورت ساعات قانا ۇيىقتاي ما؟
استانا. KAZINFORM - ءبىز ۇيقىنى ادام ءومىرىنىڭ مىندەتتى بولىگى دەپ قابىلدايمىز. كۇنىنە كەمىندە سەگىز ساعات ۇيىقتاۋ - دەنساۋلىقتىڭ باستى شارتى دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسقان.
ال ۇيقىڭ قانباسا، ونىڭ سالدارى شارشاۋعا، قاتەلىكتەرگە جانە ءتۇرلى سىرقاتقا الىپ كەلەدى دەپ ەسەپتەيمىز.
عالىمدار مالىمەتىنشە، الەمدە تاۋلىگىنە نەبارى 4-6 ساعات ۇيىقتاسا دا، ءوزىن سەرگەك سەزىنەتىن، جۇمىسقا دەگەن قابىلەتتىلىگىن جوعالتپايتىن ءارى دەنساۋلىعىندا ەشقانداي اۋىتقۋ بايقالمايتىن ادامدار توبى بولادى، ءبىراق ولاردىڭ سانى وتە از. ماماندار مۇنداي ادامداردى «از ۇيىقتايتىندار» دەپ اتايدى.
بۇل فەنومەن قالاي تۇسىندىرىلەدى؟
زەرتتەۋلەر قورىتىندىسى بويىنشا، بۇل - ادەت نەمەسە ەرىك-جىگەردىڭ ناتيجەسى ەمەس، گەنەتيكالىق ەرەكشەلىك. سوڭعى جىلدارى عالىمدار ۇيقى ۇزاقتىعىنا اسەر ەتەتىن بىرنەشە گەندى انىقتاعان. سولاردىڭ ءبىرى ميداعى سەرگەكتىككە جاۋاپ بەرەتىن ورەكسين گورمونىمەن بايلانىستى. قىسقا ۇيىقتايتىن ادامداردا بۇل جۇيە باسقاشا جۇمىس ىستەيدى جانە از ۇيقىمەن-اق بەلسەندى بولۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
جانۋارلارعا جۇرگىزىلگەن تاجىريبەلەر دە وسىنى دالەلدەي ءتۇستى: ۇقساس گەنەتيكالىق وزگەرىستەر ۇيقى ۋاقىتىن قىسقارتقانىمەن، كوگنيتيۆتى قابىلەتتەرگە كەرى اسەر ەتپەگەن. بۇل قۇبىلىستىڭ تۋا بىتكەن ەرەكشەلىك ەكەنىن ايقىنداي تۇسەدى.
عىلىم قايدا باعىت الىپ بارادى؟
بۇل تاقىرىپقا قىزىعۋشىلىق ارتقان سايىن عالىمدار باتىل بولجامدار جاساي باستادى. سونىڭ ءبىرى - مۇنداي قابىلەتتى جاساندى تۇردە قالىپتاستىرۋ مۇمكىندىگى. بۇل جەردە CRISPR تەحنولوگياسى جيى اتالادى. گەندەردى ءدال وزگەرتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن بۇل ءادىس بۇگىندە تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋلاردى ەمدەۋدە قولدانىلىپ ءجۇر.
بىلايشا ايتقاندا، ەگەر «از ۇيقىعا» جاۋاپ بەرەتىن گەندەردىڭ ءبارى تولىق انىقتالسا، ولاردى وزگەرتۋ ارقىلى ادام از ۇيقىمەن دە قالىپتى ءومىر سۇرە الادى. الايدا ءىس جۇزىندە بۇل وتە كۇردەلى پروتسەسس. سەبەبى اڭگىمە ءبىر عانا گەن تۋرالى ەمەس، ءوزارا تىعىز بايلانىستى تۇتاس جۇيە جايىندا بولىپ وتىر.
قوعام قالاي وزگەرەدى؟
مۇنداي تەحنولوگيا جۇزەگە اسقان جاعدايدا، تەك مەديتسينا ەمەس، بۇكىل قوعام وزگەشە باعىتتا دامۋى مۇمكىن. ادامدارعا از ۇيقى جەتكىلىكتى بولسا، بوس ۋاقىت كوبەيەدى. بۇل ۋاقىت جۇمىسقا جۇمسالا ما، الدە دەمالىس پەن ءوزىن دامىتۋعا ارنالاما - بۇل دا اشىق سۇراق.
قازىردىڭ وزىندە ۇيقى تاپشىلىعى زاماناۋي قوعامنىڭ وزەكتى ماسەلەسىنە اينالىپ وتىر. مىسالى، ا ق ش تۇرعىندارىنىڭ ۇشتەن ءبىرى ۇسىنىلعان ۇيقى مولشەرىن ساقتامايدى. ال عالىمدار «از ۇيىقتايتىنداردى» بۇل جۇيەدەن تىس ەرەكشە توپ دەپ قاراستىرادى.
