استانادا كۇن جىلىنىپ، كەپتەلىس كوبەيدى

استانا. قازاقپارات - جاز كەلدى، كەپتەلىس كوبەيدى. استانادا كولىك كوبەيگەن سايىن قوزعالىس تا قيىنداپ بارادى. وسى ءۇشىن ۇلكەن اينالما جول، ودان كەيىن كىشى اينالما جول سالىنعان.

 ءبىرىنشىسى جول- جونەكەي كولىكتەردى قالاعا كىرگىزبەي سىرتپەن جىبەرسە، ەكىنشىسى قالا ىشىندەگى كولىك اعىنىن رەتتەۋگە ءتيىس. ءبىراق ءدال وسى كىشى اينالما جولدىڭ دەنى پايدالانۋعا بەرىلگەنمەن، ءبىر بولىگى ءالى اياقتالماي تۇر. قازىر الماتى تۇگىلى، استانانىڭ وزىندە ءبىر جەردەن ەكىنشى جەرگە جەتۋ مۇڭ. شاھارداعى نەگىزگى قاربالاس تاڭعى 08:00 بەن كەشكى 18:00 كەزىندە بايقالادى. جۇرت بۇل ماسەلەدەن ابدەن مەزى بولدى. كەپتەلىستىڭ كىسەنىن شەشەدى دەگەن كىشى اينالما جولدىڭ قۇرىلىسى دا بىرنەشە جىلدان بەرى ءالى اياقتالعان جوق.

نۇرجان سەيىتجانوۆ، قالا تۇرعىنى:

- قوسشىعۇل ۇلى مەن شابال بەيسەكوۆانىڭ كوشەسى تىلەندييەۆانىڭ قيىلىسىنداعى كوپىر بىتپەي جاتقاندىعىنىڭ كەسىرىنەن اقانسەرى، كۇمىسبەكوۆ، سارىارقا كوشەلەرىندە كوپ كەپتەلىس بولادى. كوپىردى 2022 -جىلدان باستاپ سالىپ جاتىر، ءتورت جىل بولدى. ون جىلعا باراتىن ءتۇرى بار.

 سەرىكباي بوجەنتايەۆ، قالا تۇرعىنى:

- كوپىر استىنداعى كوشە قىستان كەيىن ويىلىپ قالعان. جەڭىل كولىكتەر جۇرە المايدى. سوندىقتان ول جەر كەپتەلىس. كوشەلەردى دۇرىستاۋ كەرەك. شۇڭقىرلار كوپ قوي. كوپىردى تەزىرەك ىستەۋ كەرەك. سوندا كەپتەلىس بولمايدى.

 ەراسىل نۇرلانوۆ، قالا تۇرعىنى:

- كوبىنەسە تۇران جانە قابانباي داڭعىلدارىندا وتە قاتتى كەپتەلىس بولادى. قازىر ايتماتوۆانى اشتى. تۇران داڭعىلىندا شامالى كەپتەلىس ازايدى دەپ ويلايمىن.

دانيار دىلدابەكوۆ، قالا تۇرعىنى:

- ماڭگىلىك ەل، تۇركىستان، تۇران، قابانباي داڭعىلدارىندا ۇنەمى كەپتەلىس قوي. مەنىڭ تاكسيست بولىپ جۇرگەنىمە 5-6 جىل بولدى. بۇرىن ونداي جوق ەدى. قازىر ەندى ادام كوپ قوي. كىرىپ جاتىر قالاعا. جاڭا ماشينا بەرىپ جاتىر.

ديلناز تۇرعازىيەۆا، ءتىلشى:

 - ءبىز قازىر نۇرعيسا تىلەنديەۆ داڭعىلى مەن شابال بەيسەكوۆا كوشەسىنىڭ قيىلىسىندا تۇرمىز. بۇل - ەلورداداعى كىشى اينالما جول قۇرىلىسىنىڭ تولىق اياقتالماعان ۋچاسكەلەرىنىڭ ءبىرى. قازىر مۇندا جولايىرىق پەن كوپىر قۇرىلىسى جالعاسىپ جاتىر. وسى جەردە اسىرەسە تاڭعى جانە كەشكى ۋاقىتتاردا كولىك كەپتەلىسى ءجيى بايقالادى. جوبا تولىق اياقتالعان سوڭ، بۇل اۋماقتاعى كەپتەلىس ازايىپ، كولىك قوزعالىسى ەداۋىر جەڭىلدەيدى دەپ كۇتىلىپ وتىر. «كىشى اينالما جولدىڭ جوسپارلانعان ءۇش ۋچاسكەسىن بىتىرۋگە شامامەن 3-4  جىل قاجەت»، - دەيدى ماماندار.

 ايتماتوۆ كوشەسىن بيىل تولىق اياقتاۋ جوسپارلانعان. مۇندا وسىدان 2 جىل بۇرىن سىعاناق كوشەسىنەن ۇلى دالا داڭعىلىنا دەيىن سوزىلعان سەگىز جولاقتى ماگيسترال اشىلعان بولاتىن. بيىل بۇل اۋماق اباتتاندىرىلىپ جاتىر. بەيسەكوۆا مەن تىلەنديەۆ قيىلىسىنداعى كولىك ايرىعىن 2027 -جىلى ىسكە قوسۋ كوزدەلىپ وتىر. ال، بەيسەكوۆا كوشەسىنىڭ قۇرىلىسى 2028-2029 -جىلدارى اياقتالادى.

باۋىرجان كۇمىسبەكوۆ، «استانا قالاسىنىڭ كولىك جانە جول- كولىك ينفراقۇرىلىمى دامىتۋ باسقارماسى» م م باس مامانى:

 - كىشى اينالما جولدىڭ بولاشاقتا جالعاسى اقجول مەن كونستيتۋتسيا ايماعىندا ۇلكەن كولىك ايرىعى ارقىلى قوسۋ بولىپ ەسەپتەلەدى. دەگەنمەن، بۇل ايماقتا كوپتەگەن جىلجىمايتىن مۇلىكتەر بار. سول جىلجىمايتىن مۇلىكتەردى ءسۇرۋ نەمەسە ساتىپ الۋ كوپ قاراجاتتى تالاپ ەتەدى، سول سەبەپتى جوبا كىشكەنە توقتاپ تۇر.

 ءىرى قالالارداعى كولىك جۇكتەمەسىنىڭ ارتۋىنا ۋرباندالۋ قارقىنى سەبەپ. بۇگىندە ەلوردا تۇرعىندارىنىڭ سانى 1,6 ميلليوننان اسقان. قالا اۋماعى كەڭەيگەنىمەن، جول ينفراقۇرىلىمى بۇل وسىمگە ىلەسە الماي كەلەدى. ساراپشىلار ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن حالىقارالىق تاجىريبەگە جۇگىنۋدى ۇسىنادى.

الەكسەي الەكسەيەۆ، «زا رۋلەم» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى:

 - قىتاي جىلىنا شامامەن 14 مىڭ شاقىرىم جاڭا جول سالادى. ولار اۋقىمدى جوبالاردى قىسقا مەرزىمدە اياقتايدى. سوندىقتان سول ەلدىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنسەك بولادى. سوسىن بىزدە قالا شەتىنەن ورتالىققا اپاراتىن جولدار از. كوبىنە ءبىر- ەكى ءىرى ماگيسترال عانا بار. سول سەبەپتى تاڭەرتەڭ جانە كەشكە كولىك اعىنى ۇلعايادى.

 ارينە، كەپتەلىستى تولىق جويۋ مۇمكىن ەمەس، الايدا ازايتۋعا بولادى. ماسەلەن، لوندون قالاسىندا ورتالىققا كىرۋ اقىلى. بۇل كولىك جۇكتەمەسىن ءبىرشاما ازايتتى. ال نيۋ- يوركتە اۆتوتۇراقتار از ءارى قىمبات. سونداي-اق قالادا قوعامدىق كولىك پەن مەترو جەلىسى جاقسى دامىعان. كەپتەلىستى ازايتۋ ءۇشىن جول سالۋمەن قاتار، قوعامدىق كولىكتى دامىتىپ، كولىك اعىنىن ءتيىمدى رەتتەۋ دە ماڭىزدى. بۇگىندە ەلوردادا شامامەن 400 مىڭنان استام جەڭىل كولىك تىركەلگەن. بۇدان بولەك، كۇن سايىن قالاعا مىڭداعان كولىك كىرىپ-شىعىپ وتىرادى. 

ديلناز تۇرعازىيەۆا، ارىستانبەك وسپانوۆ

 https://24.kz