باتىس قازاقستاندا شارۋالار كيىككە بايلانىستى توتەنشە جاعداي ەنگىزۋدى سۇراپ وتىر
ولاردىڭ سوزىنە قاراعاندا، كيىك جايىلىمدار مەن شابىندىقتاردى وتاۋدا. سونىڭ سالدارىنان قىسقا مال ازىعىن دايىنداۋ دا قيىنعا تۇسۋدە، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى «حابار 24» تەلەارناسىنا سىلتەمە جاساپ.
بيىل وڭىردە ءشوپتىڭ شىعىمى كوڭىل كونشىتپەيدى. جاڭا قىلتيىپ كەلە جاتقان كوكتى ساۋىردەگى سالقىندىق بۋىپ تاستاعان. ونىڭ ۇستىنە وڭتۇستىك اۋدانداردا ازىن- شوعىن شىققان ءشوپتى كيىك تاپاپ كەتكەن. شابىندىققا شالعى سالعان شارۋالار قىسقى مال ازىعىن قايدان دايىندارىن بىلمەي دال.
بوكەي ورداسى اۋدانى ءبورلى اۋىلىنىڭ تۇرعىنى، «م. بورانبايەۆ» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى مىرزاباي بورانبايەۆتىڭ قۇم نارىننىڭ ەتەگىنە ەگىن سالعانىنا بيىل ءۇشىنشى جىل.
مال تۇياعى توزدىرىپ، تەك يزەن مەن جۋسان قالعان جەردى ەلەكتر باقتاشىمەن قورشاپتى. ىشىنە كۇزدىك قارا بيداي، ارپامەن قاتار، تۇيەجوڭىشقا، ەسپارتسەت، سۋدان ءشوبىن ەگىپتى.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، وسى 140 گەكتارداي جەردەن مىڭداعان مالعا كەرەكتى جەمشوپتى ورىپ الام دەگەن ويى بولعان. الايدا قاپتاعان كيىك تىنىم بەرەر ەمەس. كۇنى- ءتۇنى موتوتسيكلمەن، ماشينامەن باعىپ جۇرگەننىڭ وزىندە جابايى جانۋارلار وردان ورعىپ، سىمنان سەكىرىپ، ەگىستى وتاپ جاتىر.
«كيىك ماسەلەسى وتە كۇردەلى بولىپ تۇر. وسىنىڭ الدىندا اگرونومدارمەن ەسەپتەپ قاراعاندا، ءونىمنىڭ ءار گەكتارىنان 15 سەنتنەردەن الامىز با دەپ ويلاپ ەدىك. ەندى كيىك وتكەننەن كەيىن 5 تسەنتنەردەن الساق تا، جاقسى بولار ەدى. زاردابى قاتتى بولىپ تۇر. بىرەۋ كەلىپ شىعىنىڭدى وتەمەيدى. وسىعان وراي ۇكىمەتتەن دەمەۋقارجى بولا ما دەپ ۇمىتتەنەمىز. ءبىراق ول قانشالىقتى شەشىلەتىن ماسەلە ەكەندىگى بەلگىسىز»، دەدى مىرزاباي بورانبايەۆ.
قازىرگى كەزدە وبلىستا مال ازىعىن دايىنداۋ جۇمىسى جاپپاي ءجۇرىپ جاتىر. ايتسە دە ءشوپتىڭ شىعىمى ناشار.
«قوس تراكتورمەن تاڭنان كەشكە دەيىن شاپقاندا، 15 رۋلون عانا ءتۇسىپ تۇر. ءونىم بىلتىرعىدان دا از. ايتەۋىر جەردى تىرمالاپ جاتىرمىز» ، دەيدى بوكەيوردالىق مەحانيزاتور جاسۇلان شاكىروۆ.
كيىكتەن بوكەي ورداسىنا كورشىلەس كازتالوۆ جانە جانىبەك اۋداندارىنىڭ شارۋالارى دا جاپا شەگۋدە.
جانىبەك اۋدانىندا ارنايى قۇرىلعان كوميسسيا اۋىلداردى ارالاپ، شابىلعان ءشوپتى ولشەپ، شىعىندى ەسەپتەۋدە.
«ءۇش- ءتورت اۋىلدا ءشوپ جوق. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەتتەن كومەك سۇراعىمىز كەلەدى. اتاپ ايتقاندا، وزگە اۋدانداردان تاسىلاتىن پىشەننىڭ تاسىمالداۋ شىعىنىن وتەسە» ، دەيدى جانىبەك اۋداندىق كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى، فەرمەر باۋىرجان سابانوۆ.
الايدا اقبوكەننەن كەلەتىن شىعىندى وتەۋ تەتىگى زاڭنامادا قاراستىرىلماعان. شىن مانىسىندە شىعىن جۇزدەگەن ميلليون تەڭگەگە جەتەدى.
ءبىرقاتار وبلىستارداعىداي، ءار انالىق باسقا 30 مىڭ تەڭگەدەن سۋبسيديا تولەيىن دەسە، وعان وبلىستىق بيۋدجەتتىڭ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى.
جۋىردا استاناعا بارعان وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى ق ر اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشوكەيەۆپەن كەزدەسىپ، وسى ماسەلەنى كوتەرگەن.
«ءبىزدىڭ ايتقانىمىز، بيىلعى جاعدايدان، الداعى قىستان قالاي شىعامىز؟ سۋبسيديالاۋعا قازىرگى ەسەپپەن 10 ميللياردتاي تەڭگە كەرەك. ونداي قاراجات وبلىستا جوق. ءمينيستردىڭ ۇسىنعان جولدارى - كيىكتەن زالال كەلگەن اۋداندارعا، اۋىلدارعا توتەنشە جاعداي جاريالاۋ. ت ج ارقىلى تەز بولادى دەيدى. دەگەنمەن مۇنىڭ ءبارى - ۋاقىتتا شارا عانا. شۇعىل تۇردە كيىك سانىن شەكتەمەسە، كەلەشەكتە شابىندىق تۇگىلى، جايىلىم جەر بولماۋى مۇمكىن. اقبوكەندەر سوڭعى جىلدارى قالا ماڭىنا دەيىن جەتىپ، استىقتى القاپتارعا اۋىز سالدى. ديقاندار ەگىن ەكسە، قىپ- قىزىل شىعىنعا باتادى، ەكپەسە، پايدالانباعان جەردى مەملەكەت قايتارىپ الادى. ەكولوگيا مينيسترىمەن دە سويلەستىك. ءبىزدىڭ ايتىپ وتىرعانىمىز، بۇگىنگى كۇنى ملن جارىم كيىك بولسا، تولىمەن قوسقاندا، 2 ميلليون جارىمعا جەتىپ قالادى. ول كەلەسى جىلى 3 ميلليون جارىمعا بارادى. سودان كەيىن 5 ميلليونعا بارادى. سوندا ءبىز قايتەمىز ؟ وندا شارۋانى مۇلدە قويىپ، كيىك ءوسىرۋ كەرەك پە تەك قانا؟ ءبىراق ناقتى جاۋاپ جوق»، دەدى وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى نۇرتاي جۇماشيەۆ.
قازىرگى كەزدە وبلىس باسشىلىعى كيىكتەن زارداپ شەككەن شارۋالارعا كومەكتەسۋدىڭ جولدارىن ىزدەستىرۋدە.