ءوزىڭدى تانيسىڭ با؟
راس، بۇعان دەيىن دە ادام بالاسىنىڭ ءتۇرلى ساندى جاقسى كورۋى نە بولماسا ءتۇرلى-ءتۇستى ءتۇردى، ۇناتۋىنا بايلانىستى ونىڭ مىنەز-قۇلقىن انىقتاپ بەرەتىن ادىستەمەلەر دۇنيەگە كەلگەن. ال سيۋزەن دەللينگەردىڭ مەتوديكاسى ءسال وزگەشەلەۋ. ول گەومەتريالىق بەس ءتۇرلى بۇرىشتاردى العا تارتا وتىرىپ، ادامنىڭ ومىردە قانداي ەكەنىن ءدال انىقتايدى.
ماسەلەن... ءتورتبۇرىشتى (كۆادرات) جاقسى كورەتىن جان ومىردە وتە العىر، دەگەنىنە جەتپەي قويمايتىن قايراتتى بولىپ كەلەدى ەكەن. سونداي-اق ولار ساراپتاما جاساۋدا، ءتۇرلى باستاما كوتەرۋدە الدىنا ادام سالمايدى. لوگيكاسى دا كەرەمەت. وتە ۇقىپتى. ۋاقىتپەن ءجۇرىپ تۇرادى. ولاردان وتە مىقتى، اقىلدى، جىگەرلى باسشى نە بولماسا ايتقاندى بۇلجىتپاي ورىندايتىن ەڭبەكقور جان شىعادى. ءبىر كەمشىلىگى، «مەن نە ايتسام بولدى، سول ورىندالۋى ءتيىس، مەنىكى زاڭدى» دەگەن ويى. ءتارتىپ ولار ءۇشىن باستى قاعيدا. ال ءوز دەگەنى جۇزەگە اسپاسا، قولدى ءبىر سىلتەپ، تەرىس بۇرىلىپ كەتەتىن قىزبا ادەتى دە بار.
ال ءۇشبۇرىشتى جانىنا جاقىن تۇتاتىن ادام، ءبىربەتكەي، تۋرا ايتاتىن جاندار. ولاردىڭ كوبى ءوز ورتاسىندا ۇستەمدىك جۇرگىزۋگە قۇرمار. ءۇشبۇرىشتى ۇناتاتىنداردىڭ اراسىنان كوپتەگەن بەلگىلى تۇلعالار شىققان. ماسەلەن، ناپولەون، بيسمارك، گيتلەر، مۋسسوليني، گەتە، بايرون ت.ب. ولار كەز كەلگەن دۇنيەنى ءبىر دەممەن شەشىپ تاستاۋعا تىرىساتىن، ءۇنەمى كۇش-جىگەرى تاسىپ جۇرەتىن جاندار. سونداي-اق ولارعا ءتان تاعى ءبىر جاقسى قاسيەت - كەز كەلگەن ورتادا كەزدەسكەن جانمەن ورتاق ءتىل تەز تابىسىپ كەتەتىندىگى. سودان بولار، ولاردىڭ اراسىندا ساياساتكەرلەر، بيزنەسمەندەر، مەنەدجەرلەر كوپ. وكىنشكە قاراي، كەمشىلىك ولاردىڭ دا بويىنان تابىلادى. ماسەلەن، كوزدى جۇمىپ تاۋەكەلگە ءجيى بارادى. ونىڭ ءبارى جەتىستىككە جەتەلەي بەرمەيتىنى بەلگىلى. وزدەرى جىبەرگەن كەمشىلىكتى، قاتەلىكتى مويىندامايتىندىعى تاعى بار. سونىسىنا قاراماي، ولار وتە تانىمال تۇلعاعا تەز اينالا الادى.
ال تىك بۇرىشتى جاقسى كورەتىن ادامدار، عۇمىرىندا ۇنەمى داعدارىسقا ءتۇسىپ، ءجۇنجىپ جۇرەتىندەر كورىنەدى. ولار جاساعان تىرلىكتىڭ كوبى كەرى كەتىپ، ادام ۇنەمى كۇيرەۋ ۇستىندە بولادى. تىك بۇرىشتىقتار العا ناقتى ماقسات قويعانان گورى، وزگەنىڭ سىلتەگەنىمەن قوزعالعاندى جاقسى كورەدى. كوڭىل كۇيلەرى دە ۇنەمى ءارى-سارى بولماق. ناقتى شەشىم قابىلداۋعا قۇلىقسىز، جالتاق، وزىنە سەنىمسىز جاندار. الايدا ولار كوپ وقيتىن، كوپ ىزدەنەتىندەردىڭ قاتارىنا جاتادى.
شەڭبەردى جاقسى كورەتىندەر، قۇندىلىقتاردى سۇيەتىن، باردى باعالايتىن، تۇلعالاردى دارىپتەيتىن، ولارمەن ارالاسقاندى ۇناتاتىن جاندار. ومىرگە پاك سەنىمەن قاراپ، كەز كەلگەن جانجالدىڭ بەيبىت بىتىممەن ءبىتۋىن قالايتىن جانە بىتىمگەرشىلىك رولىن دە تابىلاتىن ادامدار. ولار ءۇشىن وزدەرى ءومىر سۇرگەن ورتانىڭ پىكىرى قۇندى. سونىمەن ساناسۋعا بار. جاقسى دوس، سەنىمدى سەرىك بولۋعا لايىقتىلار. ءبىراق ولاردىڭ كوبى، كەسىپ ەشتەڭە ايتا المايتىن، تۇيتكىلدى ماسەلەلەر شەشۋگە كەلگەندە تايساقتاپ قالاتىنداردىڭ قاتارىنان. تاعى ءبىر كەمشىلىگى، «جوق» دەگەندى ايتا الماي، ۇنەمى باس يزەپ، بەرگەن ۋادەسىن ورىنداي الاما جوق پا، سوعان قاراماستان كەلىسىم بەرەتىندىگى.
ومىردە يرەكتى (زيگزاگ) ۇناتاتىندار از ەكەنى بەلگىلى. جالپى، يرەكتىڭ ءوزى تۋرالىقتان قاشاتىن، وتىرىككە بەيىم، ناقتى كوزقاراسى قالىپتاسپاعان جانداردىڭ ىشكى جان دۇنيەسىن بەرەدى ەكەن. ءبىراق ولاردىڭ دا اراسىندا ارا-تۇرا كەرەمەت ويلاردىڭ، ماڭىزدى باستامالردىڭ يەلەرى شىعىپ وتىرادى ەكەن. ماسەلەن، ەينشتەين، ساحروۆ، بەتحوۆەن، ۆان گوگ ت.ب. ولاردىڭ كوبى ايتقىسى كەلگەندەرىن سوزبەن ەمەس، ويمەن، وبرازبەن بىلدىرۋگە تىرىساتىندار. ولاردىڭ قاي-قايسىسى دا ءوز ويىمەن ءوزى وڭاشا قالىپ، تاۋەلسىز بولعاندى، ساياق جۇرگەندى ۇناتادى. ا ق ش-تىڭ پسيحولوگ دارىگەرى سيۋزەن دەللينگەر ويلاپ تاپقان بۇل ءتاسىل قانشالىقتى ادام جانىنىڭ ىشكى قىرىن اشىپ بەرە الادى، ول جاعى بىزگە بەلگىسىز. ءبىراق پسيحولوگتىڭ ايتۋىنشا، قازىر ا ق ش-تا ادامداردىڭ مىنەز-قۇلقىن انىقتاۋ ءۇشىن كوپتەگەن قۇزىرلى ورىندار وسى ءتاسىلدى قولدانۋعا كوشكەن ەكەن.
سەيسەن امىربەك ۇلى
«ايقىن»
