نە ءۇشىن مەكتەپكە باراتىن بالاڭىز توسەككە جىبەرىپ قويا بەرەدى؟
سونداي-اق ول بالاداعى پسيحولوگيالىق پروبلەمانىڭ سالدارى بولۋى دا مۇمكىن. بالالاردىڭ ءزار ۇستاي الماۋىنىڭ نەگىزگى سەبەبىن تەك تاجىريبەلى ماماندار عانا انىقتاي الادى.
بۇل اۋرۋ تۋرالى پەدياتر ءابجان ءازيزا ايتىپ بەردى، - دەپ حابارلايدى Massaget.kz ءتىلشىسى.
پەدياتر بالانىڭ ءزار ۇستاي الماۋى قاي جاستا قالىپسىز سانالاتىنىن ەسكەرتتى.
«بالالاردىڭ كىشى دارەتىن ۇستاي الماۋى عىلىمي تىلدە ەنۋرەز دەپ اتالادى. نەگىزى ەنۋرەز 5-7 جاسقا دەيىن قاۋىپسىز. سەبەبى بۇل ورتالىق جۇيكە جانە ءزار شىعارۋ جۇيەسىنىڭ تولىققاندى دامىپ بىتپەگەندىگىن كورسەتەدى. ياعني، 5-7 جاس ارالىعىندا ورتالىق جۇيكە جانە ءزار شىعارۋ جۇيەسى تولىققاندى دامىماعاندىقتان بالا تۇندە ۇيىقتاپ جاتقاندا ميعا قۋىعىنىڭ تولعانى جايلى سيگنال كەلمەيدى. سونىڭ ناتيجەسىندە، بالا توسەككە كىشى دارەتىن جىبەرىپ قويىپ جاتادى. 7 جاستان جوعارى بالانىڭ ءزار ۇستاي الماۋىن ءبىز قالىپتى ەمەس دەپ سانايمىز»، - دەدى دارىگەر ءازيزا.
دارىگەر ءابجان ءازيزانىڭ ايتۋىنشا، ەنۋرەز تۋىنداۋىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىنە مىنالار جاتادى:
1. كۇيزەلىستىك فاكتور؛
2. تۇقىم قۋالاۋشىلىق؛
3. ءزار شىعارۋ جۇيەسىندەگى قانداي دا ءبىر پاتولوگيا؛
4. ورتالىق جۇيكە جۇيەسىندەگى قانداي دا ءبىر پاتولوگيا، ياعني نيەۆرولوگيالىق اۋرۋلار.
دارىگەر كەيدە اتا-انالارعا قۇرعاق توسەك كۇنتىزبەسىن ۇسىناتىنىن ايتتى.
«قۇرعاق توسەك كۇنتىزبەسى - ول ءبىر ايدا بالانىڭ قۇرعاق بولىپ ويانعان كۇندەرىن بەلگىلەۋ. كىشى دارەتىن جىبەرىپ قويۋ بالاعا دا، اناسىنا دا جاعىمسىزدىق تۋدىرادى. سوندىقتان، مىسالى، اناسى بالاسىمەن سويلەسەدى. ءبىز ءبىر اي بويى سەنىڭ قۇرعاق بولىپ ويانعان كۇندەرىڭدى وسى كۇنتىزبەگە بەلگىلەپ وتىرامىز. ەگەر سەنىڭ ءبىر ايدا قۇرعاق بولىپ ويانعان كۇنىڭ 20-25 كۇن بولسا، ساعان وسىنداي سىيلىق الامىز. ودان كەيىن ەندى كەلەسى ايدا 27 كۇن قۇرعاق ويانساڭ، ساعان مىناداي سىيلىق الامىز. ودان كەيىن ءۇشىنشى ايدا ەندى 30 كۇن بويى سەن كىشى دارەتىڭدى جىبەرمەسەڭ، مەن ساعان وسىنداي سىيلىق الىپ بەرەمىن دەپ بالانى ىنتالاندىرامىز. جانە دە تۇنگى ءبىر ۋاقىتقا بالاڭىزدىڭ توسەگىنىڭ جانىنا وياتقىش قوياسىز. ول وياتقىشقا ءسىز ەمەس، بالاڭىز ويانىپ ۇيرەنۋى كەرەك»، - دەپ كەڭەس بەردى دارىگەر ءازيزا.
ەگەر بالاڭىز تۇندە كىشى دارەتىن ۇستاي الماسا، الدىمەن پەدياتردىڭ كەڭەسىن الاسىز. سودان كەيىن نيەۆروپوتولوگتىڭ، ۋرولوگتىڭ كەڭەسىن الۋ كەرەك. ەگەر وسى كىسىلەردە ۋرولوگيا نەمەسە نيەۆرولوگيا جاعىنان پاتالوگيا بولاتىن بولسا، ءبىرىنشى سونى ەمدەۋ كەرەك.
ەگەر بالادا ەنۋرەزدىڭ ەشقانداي مەديتسينالىق سەبەبى تابىلماسا، بالالار پسيحولوگىنىڭ كومەگى قاجەت بولۋى مۇمكىن. بالالارداعى نيەۆروتيكالىق ەنۋرەز بالامەن بولعان زاقىمداۋشى جاعداي سەبەبىنەن پايدا بولۋى مۇمكىن. مىسالى: وتباسىداعى جانجال، بىردەڭەدەن قاتتى قورقۋ، سوزىلمالى كۇيزەلىس نەمەسە دەپرەسسيا. بالا جوعارى ۇرەي دەڭگەيىن باسقا جولمەن شىعارا الماعاندىقتان، ەنۋرەز پايدا بولۋى مۇمكىن.
بالاداعى ەنۋرەزدى وزدىگىنەن ەمدەمەڭىز. بالاعا ۇرسۋعا نەمەسە ونى ۇيالتۋعا بولمايدى. ونىڭ اۋرۋى تۋرالى باسقا ادامدارعا ايتپاڭىز. ايتپەسە، ونىڭ ءوز- ءوزىن باعالاۋىن ودان سايىن ءتۇسىرىپ تاستايسىز. بۇل جاعدايدا سىزگە دە، بالاعا دا، بالالار پسيحولوگى كومەكتەسە الادى.