اتىراۋدا مۇعالىم ەسكى قىستاۋ ورنىنان تاريحي جادىگەرلەر تاۋىپ الدى
ماحامبەت اۋدانىنىڭ ەسبول ورتا مەكتەبىندە تاريح پانىنەن ءدارىس بەرەتىن جالعاس تاڭاتوۆ وقۋشىلاردى ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىنا ءجيى اپارادى.
وتكەن جىلى ول ەسبول اۋىلىنىڭ اۋماعىنان كوپتەگەن تاريحي جادىگەر تاپقان.
ونىڭ ايتۋىنشا، العاشقى تابىلعان جادىگەر - ازامات سوعىسى جىلدارىنا تيەسىلى وق پاتروندارى.
بۇل جادىگەر ەسبول مەن اقجايىق اۋىلى ارالىعىنداعى ەسكى قىستاق ورنىنان تابىلعان.
«ءنومىرلى كودىنا قاراعاندا، پاترونداردىڭ ءبىرى گەرمانيادا، ەندى ءبىرى پەتەربۋرگتا شىعارىلعانى انىقتالىپ وتىر. ال اۋىل ماڭىنداعى ەسكى ەگىن القابىنىڭ ورنىنان التىن وردا داۋىرىندەگى وزبەك حاننىڭ تۇسىندا قولدانىلعان كادىمگى مىس اقشا تابىلدى. شامامەن 1313-1341 -جىلدارعا تيەسىلى تەڭگەدە «721گ. ح»، «ساراي بەركە» دەگەن جازۋ انىق ساقتالعان. بۇلاردان باسقا قىش قۇمىرالار، كۇمىس اشەكەيلەر، التىن، مىس تيىندار مەن تۇرمىستىق بۇيىمداردى دا تاپتىق. جادىگەردىڭ بارلىعى ەسبول ورتا مەكتەبىندەگى شاعىن مۇراجايعا قويىلدى»، - دەيدى جالعاس تاڭاتوۆ.
مۇعالىمنىڭ پىكىرىنشە، وقۋشىلاردىڭ تاريحي جادىگەرلەر قىزىعۋشىلىعى ارتىپ وتىر.
سول سەبەپتەن، وقۋشىلاردى تاريحي جادىگەرلەردى زەرتتەۋگە ىنتاسىن وياتا ءتۇسۋدى كوزدەگەن.
«بالا كۇنىمىزدە قوي جايىپ ءجۇرىپ، قۇمىرانىڭ سىنىقتارىن تاۋىپ الاتىن ەدىك. ءبىراق ونى زەرتتەۋ ويىمىزعا كەلمەيتىن. اۋىلدىڭ ۇلكەندەرىنەن ەسبول اۋىلىنىڭ ماڭىندا تاريحي ورىندار كوپ ەكەنىن ەستيتىنبىز. ءبىرى - ازامات سوعىسى كەزىندەگى «اقتار» مەن «قىزىلداردىڭ» شايقاسى بولعان جەر، ءبىرى - يساتاي مەن ماحامبەتتىڭ جايىقتان وتكەن جولى، ەندى ءبىرى - ارحەولوگتار زەرتتەۋ نىسانى رەتىندە بەلگىلەگەن ەجەلگى سارماتتاردىڭ قورىمى. بۇل اۋىلدىڭ ماڭىندا ايتۋار بي، مۇرات موڭكە ۇلى بابالارىمىزدىڭ ومىردەرەكتەرىندەگى زەرتتەلمەي جاتقان ورىندار دا جەتەرلىك. ءتىپتى الاش ارىسى حالەل دوسمۇحامەدوۆتىڭ اكەسى دە ءبىزدىڭ اۋىلدان 5 شاقىرىم جەردە جەرلەنگەن بولىپ شىقتى. ونى تاپقان قاراپايىم اۋىل تۇرعىنى، جىلقىشى اعامىز اسلان جالمۇحانوۆ ەدى»، - دەيدى اۋىل مۇعالىمى جالعاس تاڭاتوۆ.
ەسكە سالا كەتەلىك، بۇدان بۇرىن اتىراۋ وبلىسىندا كونە قورعاننان سارمات داۋىرىندەگى جادىگەرلەر تابىلعانىن جازعان بولاتىنبىز.
فوتو: ماحامبەت اۋداندىق اكىمدىگى
