بەلگىلى عالىم ءادىل احمەتوۆتىڭ ءۇش كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى - فوتو

نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - بۇگىن ەلوردادا بەلگىلى عالىم، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ءادىل احمەتوۆتىڭ ءۇش كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.

«ءبىز بۇگىن ۇلت مۇراتىنان باستاپ كەلەشەگىنە قىزمەت ەتەتىن ءۇش بىردەي قۇندى كىتاپتىڭ تۇساۋىن كەسكەلى وتىرمىز. بۇل مازمۇندى ءارى زەردەلى زەرتتەۋلەردىڭ اۆتورى - ورتامىزدا وتىرعان بەلگىلى عالىم، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ءادىل احمەتوۆ. كورنەكتى عالىمنىڭ ويلى وقىرمانعا ارنالعان «تۇركى الەمنىڭ ىرىم- تىيىمدارى»، «كولۋمب داۋىرىنەن بۇرىنعى امەريكالىق ۇندىستەردىڭ التايلىق تەگى»، «عاسىرلار عيبراتى» اتتى بۇل ەڭبەكتەرى قازاق رۋحانياتىنىڭ باي قازىناسىن ەسەلەتىپ، جۇرتشىلىقتىڭ عىلىمي قۇندىلىقتارعا دەگەن قۇرمەتىن بىردەن ارتتىرىپ وتىر دەۋگە ابدەن بولادى. حاكىم اباي: «ادامنىڭ ادامشىلىعى باستاعان ىسىنەن بىلىنەدى» دەمەكشى، تابيعاتىندا زەرتتەۋ تاقىرىبىن تالعاممەن تاڭداپ، كىرىسكەن سوڭ تەرەڭنەن قازىپ، ءتۇبىرلى ءارى تۇبەگەيلى ناتيجەگە قول جەتكىزبەي تىنشىمايتىن ءادىل قۇرمانجان ۇلى بۇل سالادا ىزدەنىپ جۇرگەنىنە بىرنەشە جىلدىڭ ءجۇزى بولدى»، - دەدى ءىس-شاراعا ارنايى كەلىپ قاتىسقان ق ر مەملەكەتتىك حاتشىسى قىرىمبەك كوشەربايەۆ.

ونىڭ اتاپ وتۋىنشە، كىتاپتاردىڭ اۆتورى تۇركى تىلدەرىندە تابۋ مەن ەفيميزمدەر بويىنشا دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا قورعاپ، كومەسكەلەنىپ بارا جاتقان ۇعىمداردى جاڭعىرتتى. ياعني، ارعى ءتۇبى ءبىر تۇركى الەمىنىڭ ءبىلىمى مەن تاريحىنا تەرەڭ بويلاپ، ازيانىڭ ءبىر قيىرىنداعى ساحالاردان باستاپ، ەۋروپاداعى گاگاۋىزدارعا دەيىنگى ارالىقتا مەكەندەيتىن 40-قا تارتا تۇركى حالىقتارىنىڭ ىرىم- تىيىمدارىن عىلىمي باعىتتا جۇيەلەپ بەردى.

«سونىمەن بىرگە ءادىل قۇرمانجان ۇلى امەريكالىق ۇندىستەردىڭ تۇركى حالىقتارىمەن تۋىستىق جانە جاھاندىق گەوساياساتى سالاسى سياقتى قاجىرلى قايرات پەن ماڭداي تەردى تالاپ ەتەتىن كۇردەلى تاقىرىپتارعا باتىلدىقپەن بارعان دارىندى عالىم. حالىقارالىق تەرميندە تابۋ دەگەن ورتاق ۇعىمدى بىلدىرەتىن ىرىم- تىيىمدار بارشا تۇركى حالىقتارىنا ءتان ەتنومادەني جانە ەتنولينگۆيستيكالىق قۇرىلىس ەكەنى بەلگىلى. عالىم وسى تىيىمداردىڭ تۇپكى ءمانىن، قۇرامىن تاۋرات، ءىنجىل ءتارىزدى كيەلى كىتاپتاردان ىزدەپ، جالعان سويلەمەۋ، بىرەۋدىڭ الا ءجىبىن اتتاماۋ، قىلمىس جاساۋ، ىسىراپقا جول بەرمەۋ سياقتى ادامزاتتى ىزگىلىككە باۋليتىن جۇزدەگەن ادەپ- قاعديالار مەن ءتالىم- تاربيەلىك قۇندىلىقتاردى جيناستىردى»، - دەدى مەملەكەتتىك حاتشى.

حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان ءقىدىرالى جۇرگىزگەن ءىس- شارا بارىسىندا قر ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ كىتاپ اۆتورىنىڭ ەلىمىزدىڭ عىلىم مەن ءبىلىم سالاسىنا، ق ر سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى شاحرات نۇرىشەۆ سىرتقى ساياساتىنىڭ قالىپتاسۋىنا سىڭىرگەن ەڭبەكتەرىنە كەڭىنەن توقتالىپ ءوتتى. ال ءادىل احمەتوۆ «تۇركى الەمنىڭ ىرىم- تىيىمدارى» اتتى كىتابىنىڭ ءبىرىنشى ءبولىمى تىيىمدارعا، ال ەكىنشىسى تىيىم ۇعىمدارىنىڭ سوزدىگىنە ارنالعانىن ايتادى.

«بۇل ياكۋتيادان باستاپ گاگاۋىزعا دەيىنگى تۇركى حالىقتارىنىڭ تىيىمدارىن قامتيدى. ال ەكىنشى عىلىمي ارنام امەريكالىق ۇندىستەردىڭ التايلىق تەگىنە ارنالىپ وتىر. وسى تاقىرىپتى زەرتتەگەنىمە 30 جىل بولدى. مىنە بۇگىن زەرتتەۋ ناتيجەلەرىمدە 285 بەتتىك كىتاپتىڭ تۇساۋى كەسىلىپ وتىر. كىتاپ تۇركيادا تۇرىك تىلىندە دە شىعىپ جاتىر. ءۇشىنشى كىتاپ گەوساياساتقا بايلانىستى. 2018 -جىلى ءبىرىنشى، 2019 -جىلى ەكىنشى باسىلىمى شىقتى. ال بۇگىن تۇساۋى كەسىلگەن كىتاپتىڭ اتى - «ۋروكي ستولەتيا». كىتاپ نەگىزى ورىس تىلىندە جارىق كوردى. نەگىزىندە «عاسىرلار عيبراتى» دەگەن اتاۋمەن قازاقشا جازىلعان ەدى. ونى قازاق تىلىنەن ورىسشاعا عوسمان تورەعۇل ۇلى اۋداردى»، - دەدى ءادىل احمەتوۆ.

اۆتور: مارلان جيەمباي