اناتولي گۋسيەۆ: قازاقتار - تابيعي تازا داۋىستا ءان سالاتىن ۇلت
ا. گۋسيەۆ قازاقستاندىق وپەرا انشىلەرى جانە وسىنداعى جۇمىسى تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
- ءسىز ميلاندا وپەرالىق ءان ايتۋ مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالادىڭىز، اكادەميالىق ۆوكالدان ءتالىم بەرەسىز، «استانا وپەرا» ارتىستەرىنىڭ ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگىنە كاسىبي باعاڭىزدى بەرسەڭىز.
- «استانا وپەرا» ارتىستەرى تۋرالى تەك جاقسى سوزدەر ايتا الامىن. ەس بىلگەلى بايقاعانىم، قازاقتار ءاردايىم تازا تابيعي داۋىستا ءان سالاتىن ءارى يتاليان، فرانتسۋز سىندى وزگە تىلدەردە كەرەمەت ءان شىرقاۋ قابىلەتىنە يە ۇلت. بۇل رەتتە ك س ر و حالىق ارتىستەرى بيبىگۇل تولەگەنوۆا مەن ەرمەك سەركەبايەۆ، تاماشا تەنور الىبەك دىنىشيەۆ سىندى اتاقتى ارتىستەردى ايتا كەتۋگە بولادى. وولار - ەرەكشە دارىندى ورىنداۋشىلار. قازاقستان كەرەمەت ونەرپازدارعا يە، دايىندىقتارى وتە مىقتى.
«استانا وپەرا» تەاترىندا سىزدەردىڭ اسەم داۋىستارىڭىزبەن جۇمىس جاساۋعا وتە قۋانىشتىمىن. يتاليا تورىندە تۋعان وپەرامەن جۇمىس جاساعاندىقتان، سوليستەر يتاليان ءتىلىن ۇيرەنۋى قاجەت.
- الداعى «ماحاببات سۋسىنى» پرەمەراسىنا دايىندىق قالاي وتۋدە؟
- گ. دونيتسەتتيدىڭ «ماحاببات سۋسىنى» - 1832 -جىلى ۆەنەتسيالىق كارناۆالعا ارناپ جازىلعان ەكى ءبولىمدى وپەرا- بۋففا، كومپوزيتور ونى 2 اپتا ىشىندە شىعارعان. بۇل - وتە قىسقا مەرزىم. الايدا وسىنداي از ۋاقىتقا قاراماستان، عالامات تۋىندى دۇنيەگە كەلدى. تەنورعا ارنالعان الەمگە ايگىلى Una furtiva lagrima ارياسى بار مۋزىكا كوڭىل جادىراتادى. سوليستەردىڭ ەكى قۇرامىمەن دايىندىق جۇرگىزدىم. ولاردىڭ قاتارىندا جەڭىل ليريكالىق تەنور جان تاپين مەن مەيىر باينەش بار. سونىمەن قاتار سالتانات احمەتوۆا، ايزادا قاپونوۆا، الفيا كاريموۆامەن جاتتىعۋ جۇمىستارىن جاسادىق. ءوز پارتياسىن ءبىرىنشى قۇرامدا ورىندايتىن تاماشا باريتون - ءار دىبىسقا سونداي ۇقىپتىلىقپەن قارايتىن ادەمى دە جۇمساق داۋىس يەسى تالعات مۇسابايەۆتى اتاپ وتكىم كەلەدى. سونىمەن بىرگە ءبىز اسەرلى نىق داۋىسى بار جاس ورىنداۋشى ەرجان سايپوۆپەن جۇمىس جاسادىق. ەۆگەني چاينيكوۆ ەسكى شاراپتى ماحاببات سۋسىنى رەتىندە ساتقان الاياق دۋلكامارانىڭ پارتياسىن ازىرلەۋدە. بۇدان بولەك، تارتىمدى كوركەم كەلبەتتى شىڭعىس راسىلحاننىڭ ادەمى داۋىسى قاتتى ۇنادى. سىزدەردىڭ پيانيستەر شتاتىنىڭ دايىندىعى دا تاماشا. سوليستەر ءوز رولدەرىن جاتتاپ العان، ءبىرىنشى ءبولىمدى تۇيىندەگەنىمىزگە قۋانىشتىمىن.
- قالاي ويلايسىز، وپەرا انشىلەرى ءاردايىم ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ وتىرۋى قاجەت پە؟
- مۇنىمەن تولىقتاي كەلىسەمىن. راس، ولار ءومىر بويى ءبىلىم الىپ وتەدى.
- اناتولي الەكسەيەۆيچ، ءارتىستىڭ قانداي قاسيەتتەرى ساحنا تورىندە جارقىراۋعا مۇمكىندىك بەرەدى؟
- بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرۋ ءارقاشان قيىنعا تۇسەدى. ەڭ الدىمەن، ارينە، داۋىستىڭ بولۋى، وقىپ- ۇيرەنۋگە دەگەن شىدامدىلىق، ءتىل ۇيرەنۋگە، ونىڭ ىشىندە اعىلشىن ءتىلىن ەمەس، ناقتى رومان توبىنداعى - يتاليان، فرانتسۋز، لاتىن تىلدەرىنە دەگەن بەيىمدىلىك بولۋ كەرەك. ساحنادا ويناۋ قابىلەتىنىڭ بولۋى، ساحنادان قورىقپاۋ جانە داۋىس دياپازونىنىڭ كەڭدىگى ماڭىزدى.
- ءسىزدىڭ سۇحباتىڭىز اۋقىمدى اۋديتورياعا ارنالعاندىقتان، ونەر جولىن جاڭا باستاپ كەلە جاتقان انشىلەرگە قانداي كەڭەس بەرەسىز؟ اسقاق ونەردىڭ ءبىر كىرپىشى بولىپ قالانۋى ءۇشىن ولار نە ىستەۋ كەرەك؟
- وقۋ، وقۋ جانە وقۋ، تىلدەردى ۇيرەنۋ، جاقسى ۇستاز تابۋ، مۋزىكانى كوپ تىڭداۋ، ەڭ باستىسى - ونى جاقسى كورۋ!
- وپەرالىق سيۋجەتتەردى «وزەكتەندىرۋگە» تالپىنىس بايقالاتىن زاماناۋي قويىلىمدارعا كوزقاراسىڭىز قانداي؟
- وندايعا مۇلدە قارسىمىن. سەبەبى يتالياندىق نەمەسە فرانتسۋز وپەراسىن قوياتىن ادامنىڭ پارتيتۋرانىڭ ءار جەرىندە «ەسىك وڭ جاقتا» نەمەسە «اعاش ورتادا» ، «عيباداتحانا سول جاقتا» ەكەنىن كورسەتەتىن كومپوزيتوردىڭ ەسكەرتپەلەرى بولاتىنىنان حاباردار بولۋى ءتيىس. مەن ساحناداعى ءار زاتتىڭ ورنالاسقان ورنىن اۋىستىرۋعا بولادى دەپ ەسەپتەيمىن. ءبىراق كەز كەلگەن جاعدايدا كلاسسيكالىق ونەرگە كلاسسيكالىق كوزقاراس ساقتالۋى كەرەك. سەبەبى كلاسسيكالىق ونەر تۇرعىسىنان كورەرمەن دايار بولماسا، وندا تەاترعا ءلاززات الۋعا كەلگەن ادام كەنەتتەن دجۋزەپپە ۆەرديدىڭ «ريگولەتتو» وپەراسىندا گەرتسوگ مانتۋانسكي سارايىنىڭ ورنىنا باسسەيندى، ال باردا جەڭىل ءجۇرىستى ايەلدەردىڭ وتىرعانىن كورەتىن بولسا، وندا مەن مۇندايعا ءۇزىلدى- كەسىلدى قارسىمىن. وپەرا - بۇل ەليتالىق ونەر، ساحنادا ءبارى ادەمى، قيسىندى بولۋى قاجەت، ەگەر ءبىر نارسە قايتا جاسالعان بولسا، ال ەۋروپادا مۇنداي جايت ءجيى ورىن الادى، وندا بارلىعى ءوز ءمانىن جويادى. زاماناۋي رەجيسسەرلەر مىنانى ءتۇسىنۋى كەرەك: ونسىز دا كەمەڭگەر دۇنيەنى قايتا جاساۋمەن ەمەس، رەجيسسۋرامەن اينالاسۋ باستى ورىندا بولۋى قاجەت.
- ءبىر قىزىعى، ءسىزدىڭ العاشقى ءبىلىم العان جەرىڭىز س. م. كيروۆ اتىنداعى جوعارى اسكەري- تەڭىز ۋچيليشەسى. تەڭىز ايلاعىن وپەرالىق ونەرگە اۋىستىرعانىڭىز قالاي بولدى؟
- مەنىڭ باقيلىق بولعان اكەم - الەكسەي گۋسيەۆ - ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسقان، بارلاۋدا بولدى، ماراپاتتالعان. مەن دە باستاپقىدا بارلىق جاس جىگىتتەر سياقتى فلوتقا، كەمەلەرگە، جەلكەندى قايىقتارعا، قاراقشىلارعا، قارۋ- جاراققا قاتتى قىزىقتىم. سوندىقتان اسكەري- تەڭىز ۋچيليشەسىنە باردىم. ءبىراق تارازىنىڭ باسى مۋزىكا جاققا اۋىپ كەتتى. اكەم ۇنەمى رويالدە وينايتىن، ال انام عاجاپ كولوراتۋرالىق سوپرانو داۋىسىمەن ءان ايتاتىن ەدى. سوندىقتان وتباسىمنىڭ مۋزىكادان حابارى بولدى، ءبىراق بۇل ىسپەن مەن سياقتى كاسىبي تۇرعىدا اينالىسقان جوق. ەسكە سالار بولساق، «ماحاببات سۋسىنى» كۇلدىرگى وپەراسىنىڭ پرەمەراسى «استانا وپەرا» ساحناسىندا جەلتوقساننىڭ 25-26 كۇندەرى وتەدى.
