حيندي تىلىندە سويلەيتىن ەلدەر

نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - حيندي - ءۇندىستاننىڭ رەسمي ءتىلى جانە بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىندەگى تانىلعان ازشىلىق تىلدەرى. 

425 ميلليون ادامعا بۇل - تۋعان نەمەسە انا ءتىلى دەپ سانالادى، ال 120 ميلليون ادام ءۇشىن ەكىنشى قولداناتىن ءتىل دەپ سانالادى ەكەن.

ول ءوز اتاۋىن «حيند» پارسى سوزىنەن پايدا بولدى، ياعني «يند وزەنىنىڭ جەرى» دەگەندى بىلدىرەدى. ءۇندىستاننان بولەك، ول باسقا ەلدەردە، ونىڭ ىشىندە ماۆريكي، سۋرينام، نەپال، ترينيداد جانە توباگو، امەريكا قۇراما شتاتتارى جانە وڭتۇستىك افريكادا پايدالانىلادى.

ءۇندىستان

ءۇندى تىلىندە سويلەيتىن ادامداردىڭ كوبىسى ءۇندىستاندا تۇرادى. 422 ميلليون ينديلىكتەر (40 پايىزى) وعان تيەسىلى. اعىلشىن ءتىلى مەملەكەتتەگى تاعى ءبىر رەسمي ءتىل بولىپ سانالادى. بۇل حاريانا، ۋتتار- پرادەش، حيماچال- پرادەش جانە دەلي قالالارىنىڭ نەگىزگى ءتىلى. سونداي-اق، ءۇندىستاننىڭ رادجاستان، چحاتتيسگارح جانە ماديا پررادەش، دجارحاندتا جانە بيحاردا دا سويلەيدى ەكەن.

نەپال

نەپالدا شامامەن 80 ميلليون ادام حيندي تىلىندە سويلەيدى. جۇرتشىلىقتىڭ باسىم كوپشىلىگىنە قاراماستان، حالىقتىڭ شامامەن %80 حيندي تىلىندە سويلەيدى جانە ونى تۇسىنەدى، ول ءالى دە ۇكىمەتتىڭ تىزىمىنە كىرمەيدى. نەپالدا ءحينديدىڭ تارالۋى ەكى ەل اراسىنداعى مادەنيەت پەن نەپالداعى ءۇندى تەلەديدارىنىڭ تانىمالدىلىعىمەن تۇسىندىرىلەدى.

ا ق ش

امەريكا قۇراما شتاتتارىندا حيندي تىلىندە شامامەن 650000 ادام سويلەيدى، بۇل ەلدەگى ەڭ تانىمال شەت ءتىلى بولىپ تابىلادى. دەگەنمەن، سويلەۋشىلەر اعىلشىن ءتىلىنىڭ باسىم بولۋىنا بايلانىستى ونى كوبىنەسە ۇيدە پايدالانادى. امەريكا قۇراما شتاتتارىنا از عانا تاسىمالداۋشىلار بار، ولاردىڭ كوپشىلىگى ءۇندىستاننان كەلگەن يمميگرانتتار(كەلىمسەكتەر). الايدا، ولاردىڭ بالالارى وزدەرىنىڭ تۋعان تىلىنەن گورى اعىلشىن ءتىلىن جاقسى بىلەدى.

ماۆريكي

ماۆريكي حالقىنىڭ ۇشتەن ءبىرى حيندي تىلىندە سويلەيدى. بۇدان باسقا، ەلدە اعىلشىن جانە فرانسۋز تىلدەرى كەڭ تارالعان، ولار پارلامەنتىنىڭ رەسمي تىلدەرى بولىپ تابىلادى، ءبىراق كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل تۋرالى باپ نەمەسە تاراۋ جوق. ماۆريكيدىڭ باسىم كوپشىلىگى جەرگىلىكتى كرەول ديالەكتىسىندە سويلەيدى.

سيپاتتاما جانە سالىستىرۋ

حيندي باسقا ەۋروپالىق تىلدەرگە قاراعاندا وقۋعا الدەقايدا جەڭىل. بارلىق سوزدەر جازىلعانداي وقىلادى. ەڭ ماڭىزدى ايىرماشىلىق - بۇل ەتىستىك ءارقاشان سويلەمنىڭ سوڭىندا بولادى جانە زات ەسىمدەر الدىندا ەشقانداي ارتيكلدەر جوق. بارلىق سوزدەر (زات ەسىمدەر، سىن ەسىمدەر، ەتىستىكتەر) جىنىسىنا جانە سانىنا بايلانىستى.

كەرىمسال جۇباتقانوۆ، تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، قازاق- ورىس حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى

bilim-all.kz