قورقىت اتا مۇراسىنا ارنالعان كىتاپتىڭ تۇساۋى كەسىلدى

استانا. قازاقپارات - بۇگىن استانادا «قورقىت اتا اڭىزدارى مەن كۇيلەرى» اتتى جاڭا كىتاپتىڭ تۇساۋى كەسىلدى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.

كىتاپتا قورقىت اتا تۋرالى اڭىزداردان بولەك، قوبىزشىنىڭ ورىنداعان كۇيلەرى مەن ولاردىڭ تاريحى باياندالعان. سونداي-اق اۆتور قورقىت مۇراسىن زەرتتەۋشى عالىمداردىڭ ەڭبەكتەرىن، تاريحي تۇلعا تۋرالى ءارتۇرلى تاقىرىپتا جازىلعان اڭگىمەلەردى رەتتەپ، ءبىر جۇيەگە كەلتىرگەن.

«بۇل ەڭبەك كەڭ كولەمدە شىعارىلىپ وتىرعان العاشقى دۇنيە. تۋىندىنى جازباس بۇرىن بابامىزدىڭ كۇيلەرىن تەرەڭىنەن زەرتتەۋدى قولعا الدىم. قورقىت اتاعا قاتىستى بۇل ەڭبەكتىڭ ىشىندە بۇرىن- سوڭدى جارىق كورمەگەن جاڭا اڭىزدار دا بار.

ماسەلەن، ا ق ش ديپلوماتى، تاريحشى يۋ. سكايلەردىڭ (Eugene Schuyler) «Turkestan: Notes of a Journey in Russian Turkestan, Khokand, Bukhara and Kuldja»  كىتابىنداعى اڭىزدى ايتۋعا بولادى. ول كىتاپ بۇگىندە فرانسيا ۇلتتىق كىتاپحاناسىندا ساقتاۋلى. بۇل قورقىت اتا تۋرالى سىر بويىندا ايتىلاتىن اڭىزداردىڭ ەڭ العاشقى دەرەكتەرىنىڭ ءبىرى. ودان بولەك، بابامىزدىڭ 19 كۇيى تۇگەل نوتاعا ءتۇسىرىلدى»، - دەدى كىتاپتىڭ اۆتورى، قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى قورقىت اتا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ءالقۋات قازاقبايەۆ.

سونىمەن قاتار بۇگىنگى شارا بارىسىندا العاش رەت قورقىت اتانىڭ ءجۇرىپ وتكەن جەرلەرى كورسەتىلگەن ءتۇرلى- ءتۇستى كارتا تانىستىرىلدى.

«اتالعان كارتانىڭ ءتۇسسىز نۇسقاسىن وسىدان 2 جىل بۇرىن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى قىرىمبەك كوشەربايەۆتىڭ ءوزى مىرزاتاي جولداسبەكوۆكە تارتۋ ەتكەن بولاتىن. ول ءسىبىردىڭ تاريحى، ەتنوگرافياسى جونىندە ماتەريالدار جيناعان شۆەد وفيتسەرى تاببەرت فون يوگان سترالەنبەرگتىڭ سىزعان گەوگرافيالىق كارتاسى. 1737 -جىلى جاسالعان كارتادا قورقىت اتا مازارى بەلگىلەنگەن. بۇل قازىرگى تاڭدا سىر بويىندا ءومىر سۇرگەن قورقىت اتا تۋرالى ەڭ العاشقى تاريحي دەرەك. بۇگىن سونىڭ تۇڭعىش ءتۇرلى-ءتۇستى نۇسقاسى كوپشىلىككە ۇسىنىلىپ وتىر»، - دەدى ول.

 

ايتا كەتسەك، «قورقىت اتا» مۇراسى جۋىردا عانا يۋنەسكو-نىڭ ماتەريالدىق ەمەس مۇراسىنا ەنگىزىلگەن بولاتىن.

بۇعان دەيىن حابارلاعانىمىزداي، بۇگىن استانادا «قازاق ونەرىنىڭ انتولوگياسى» جوباسى اياسىندا «شەشەندىك ونەر» اتتى ەكى تومدىق تۋىندىنىڭ، مىرزاتاي جولداسبەكوۆتىڭ «ويتولعاۋ» جانە «قالىڭ قازاقتىڭ قادىرلىسى» جاڭا كىتاپتارىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.