ق ر تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنى - تاريحي تاڭداۋ جاسالعان كۇن
اسىرەسە 1991-جىلدىڭ جەلتوقسان ايى قازاق ءۇشىن تاريحي ساتتەردى باستان كەشتى. سونىڭ ىشىندە ۇلكەن وزگەرىسكە باستاعان قادام رەتىندە 1- جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىن سايلاۋ كۇنىن ايتۋعا ابدەن بولادى.
بۇل كۇن - قازاق حالقىنىڭ العاش رەت ەركىن ءبىلدىرىپ، ءوز بيلىگىن ءوزى تاڭداپ، دەربەستىگىن دەموكراتيالىق سايلاۋ ارقىلى ماقۇلداعان كۇن. ءدال وسى كۇنى قازاقستان تاريحىندا تۇڭعىش رەت ناعىز دەموكراتياعا سايكەسەتىن بۇكىلحالىقتىق سايلاۋ ءوتتى، حالىق ءوزىنىڭ دە مەملەكەتتىڭ دە بولاشاعىن پرەزيدەنتكە سەنىپ تاپسىرا الاتىنىن العاش رەت سەزىندى. وسىلايشا، 1991-جىلدىڭ 1- جەلتوقسانىندا قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك تاريحىندا جاڭا قوعامدىق-ساياسي كەزەڭگە قادام جاسالدى. سايلاۋ ناتيجەسى دە قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىكتى جاريالاۋىن كۇن ءتارتىبىنىڭ كەزەكتى ماڭىزدى ماسەلەسى رەتىندە شىعاردى. ياعني، تاۋەلسىزدىك تاريحىنداعى ەڭ شەشۋشى قادامنىڭ ءبىرى - تۇڭعىش پرەزيدەنت سايلاۋى ەدى.
تاريحي سايلاۋ ءبىر كۇندە، ءبىر عانا ساتتە بولا سالعان جوق. الدىمەن 1991-جىلدىڭ 16- قازانىندا جوعارعى كەڭەس «قازاق س س ر پرەزيدەنتىن سايلاۋ تۋرالى» زاڭدى قابىلدادى. وسى زاڭمەن بىرگە 1991-جىلدىڭ 1- جەلتوقسانىن قازاق س س ر پرەزيدەنتىن سايلاۋ كۇنى رەتىندە بەلگىلەگەن قاۋلى دا شىقتى. وسىلايشا قازاقستان تاريحىندا تۇڭعىش رەت رەسپۋبليكا باسشىسىن جالپىعا بىردەي، تەڭ جانە توتە سايلاۋ قۇقىعى نەگىزىندە جاسىرىن داۋىس بەرۋ ارقىلى تاڭداۋعا جاعداي جاسالدى.
ال 1- جەلتوقسان كۇنى - ەل تاريحىنداعى تۇڭعىش جالپىحالىقتىق سايلاۋدا نۇرسۇلتان نازاربايەۆقا سايلاۋعا قاتىسقان حالىقتىڭ 98,78 پايىزى داۋىس بەرىپ، مەملەكەت باسشىسى رەتىندە تاڭدالدى. 5-جەلتوقسان كۇنى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى سايلاۋدىڭ سوڭعى قورىتىندىسىن جاريا ەتتى. ول بويىنشا رەسپۋبليكاداعى 21 سايلاۋ وكرۋگىندەگى سايلاۋشىلار تىزىمىنە 9961242 ازامات ەنگىزىلگەن. ولاردىڭ ىشىندە سايلاۋعا 8788726 ادام نەمەسە %88,23 داۋىس بەرۋگە قاتىستى. سايلاۋ ناتيجەسى بويىنشا ن. نازاربايەۆتى قولداپ سايلاۋشىلاردىڭ 8681276 ءى داۋىس بەرگەن، بۇل داۋىس بەرۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ %98,78 پايىزىن قۇرادى.
وسىلايشا، نۇرسۇلتان نازاربايەۆ بارشا حالىق سايلاعان قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتى مانداتىن تۇڭعىش رەت يەلەندى. تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ قىزمەتىنە رەسمي كىرىسۋى مەن ەلباسىنىڭ انت بەرۋ ءراسىمى 1991-جىلدىڭ 10- جەلتوقسانىندا ءوتتى. ال وسىدان 6 كۇن وتكەندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى الەمگە ءوز تاۋەلسىزدىگىن جاريالادى.
2011-جىلدىڭ 10- جەلتوقسانىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى دەپۋتاتتارىنىڭ باستاماسىمەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى مەرەكەلەر تۋرالى» ق ر زاڭىنا تولىقتىرۋ ەنگىزۋ تۋرالى» ق ر زاڭى قابىلدانعان بولاتىن. وسى زاڭدا 1- جەلتوقسان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنى مەرەكەسى بولىپ بەلگىلەندى.
اۆتور: قانات مامەتقازى ۇلى