ءانىم سەن ەدىڭ - اقىن قاسىمحان بەگمانوۆتىڭ ورىنداۋىندا

استانا. قازاقپارات - ادام بالاسىن ءتۇسىنىپ بولمايسىڭ. ونىڭ ۇستىنە اقىن بولساڭ.. . جەر بەتىندە اقىلدى ادامدار كوپ قوي. ولار نەگە اقىن بولمايدى؟ ! سەبەبى - سەبەبى ولار اقىلدى. بولدى.

 ال اقىن شە؟ ! اقىماق پا؟ ! كىم؟ ! كەيدە جۇيكە- جۇلىنىڭ شىبىننىڭ ىزىڭىن دا كوتەرە المايتىن ءبىر حال بولادى. كەيدە تىپتەن كەرىسىنشە. تاعى ءبىر ساتتەردە تاڭدايىڭنان ءتاڭىرىنىڭ ءسوزى دومالاپ، ماڭدايىڭ جارقىراپ، الاي- دۇلەي كۇي كەشىپ، ءتىپتى ءوزىڭ دە تۇسىنە بەرمەيتىن ولەڭدەر جازاسىڭ. نەگە جازاسىڭ؟ ! بىلمەيسىڭ. جازاسىڭ. ءاربىر ءسوز سانادان تىسقارى. كىم ءۇشىن جازاسىڭ؟ ! نە ءۇشىن جازاسىڭ؟ ! «ءوزىم ءۇشىن.. .» ، - دەيسىڭ.. . جوق. بىرەۋگە وقىپ بەرۋگە اسىعاسىڭ.. . نەگە؟ ! دەمەك، ءوزىڭ ءۇشىن ەمەس. جان ءۇشىن. رۋح ءۇشىن. وھو، بالكىم ءناپسىڭ ءۇشىن شىعار.. .

سولاي. بارىنەن جالىققاندا، شارشاعاندا ەش سەبەپسىز وزىڭمەن ءوزىڭ جالعىز ايدالاعا كەتىپ قالعىڭ كەلەتىن ساتتەر بولادى. ءدال سونداي ساتتەردە ءبىر اڭقىلداق اعاڭ نەمەسە ءبىر اقجۇرەك باۋىرىڭ، يا بولماسا، دۇنيە جانارىنا مۇلدە باسقاشا راكۋرسپەن قارايتىن قىرسىقتاۋ دوسىڭ بولسا، وندا - باقىتتىسىڭ. ءبىر- ەكى ايدىڭ ءجۇزى بولدى. سونداي كوڭىل- كۇيمەن جۇرگەندە جۇرەگى اۋەنگە اينالعان التىنباي دەگەن كىسىمەن تانىستىم. ءدام تارتتى. شاڭىراعىنان ءدام تاتتىم. الماگۇل جەڭگەمىز قۇراق ۇشىپ قارسى الدى. ءبىر جۇپتىڭ ەكى سىڭارى دا كادىمگى كىدى قالىپقا سىيمايتىن، ەرەكشە كوڭىلى قۇلپىرعان، جان جىۋى شالقىعان جاندار ەكەن. ءبىر راقات كۇي كەشتىم. التىنباي اعامىزدىڭ وتباسىلىق ءانسامبلى بار ەكەن. ونىڭ اتاۋى - «التىن الما» . نەگە ولاي اتالعانىن سۇراماپپىن. اتاۋىنىڭ ءوزى وتاعاسى التىنباي مىرزا مەن وتاناسى الماگۇل حانىمنىڭ ەسىمىنەن الىنعانى ءشۇباسىز. ءوزىم سولاي ويلاپ وتىرمىن. سولاي بولۋعا ءتيىستى. التەكەڭ جايلى ايتسام.. . التەكەڭ قويناۋىنا كۇن ۇيالاعان ماقتاارال وڭىرىندە تۋىپ، ەستيار شاعىنان بەرى كەشەگى اقبوراندى اقمولا، بۇگىنگى استانانىڭ قىرىق جىلدان بەرگى بايىرعى تۇرعىنى اتانعان ەكەن.

«التىن الما» - التىن كوپىر دەدىم. رۋحانيات كوپىرى. ءتۇيىندى تارقاتىپ ايتايىن: بىرىنشىدەن، انسامبل - قازاق اۋەنىن وتباسىلىق ۇلگىدە ناسيحاتتاۋدىڭ التىن كوپىرى. ەكىنشىدەن، التىنباي مىرزانىڭ وتباسى - قازاقتىڭ نەبىر جاقسىسى مەن جايساڭىن تورىنە وزدىرىپ، شىعارماشىلىق الەمىنىڭ التىن كوپىرى مىندەتىن ابىرويمەن اتقارىپ جۇرگەن اۋلەت ەكەن. مۇندايدى قازاق: «ءبي بول، ءبي بولماساڭ - ءبي تۇسەتىن ءۇي بول» دەپ باتا العان دەپ جاتۋشى ەدى.

ول - راس.

« ءاۋ دەمەيتىن قازاق جوق» دەپ تۇجىرىپ ايتادى، حالقىمىز. بۇل تۇجىرىمعا سايساق، اسىرەسە، ونەرمەن، شىعارماشىلىقپەن اينالىساتىن بىزدەر ايتا الماساق تا انگە جۋىقپىز.

 

دۇنيە ويدان شىعادى،

ءوزىمدى- ءوزىم ۇمىتىپ،

كوڭىلىم ءاندى ۇعادى،

جۇرەگىم بويدى جىلىتىپ، - دەپ حاكىم اباي ايتقانىنداي، مىناۋ كۇيكى تىرلىكتىڭ بار كۇيبەڭىن، شاراداي باستاعى بارشا شاراۋانىڭ قامىن ءبىر ساتكە شىعارىپ تاستاپ انگە كوڭىل بيلەتۋ قانداي تاماشا دەسەڭىزشى. التەكەڭنىڭ مۇراعاتىندا قازاقتىڭ بەلگىلى اقىنى قاسىمحان بەگمانوۆتىڭ «التىن الما» انسامبلىمەن بىرگە وسىنداي ءبىر قالىپ- كۇيدى باستان كەشىپ، بەرىلە ءان سالىپ تۇرعان بەينەجازباسى بار ەكەن. قالاپ، قولقالاپ، سۇراپ الدىم. پورتالعا جاريالاعىم كەلدى.

وسى جەردە تاعى دا قازاقتىڭ باس اقىنىنىڭ:

سالعان ءان - كولەڭكەسى سول كوڭىلدىڭ،

تاقتىسىنا بيلەسىن ول قۇلاققا، - دەيتىن جولدارى ويىمىزعا ورالدى. جالپى، ءان دەگەننىڭ ءوزى وسىلايشا، ءار پەندەنىڭ كوڭىلىنىڭ كولەڭكەسى بولعان سوڭ، كەيدە سول كولەڭكەگە وڭاشا بەيمارال سايالاعىڭ كەلەتىنى دە بار عوي. ءتىپتى ولەڭ- سازدى وڭاشادا شارشاۋ باساتىن ءحوببيى تۇرىندە كورەتىن، ال سول اۋەسىنىڭ ءوزى ساحنادا، ەفيردە الاۋلاتىپ- جالاۋلاتىپ جۇرگەندەردىڭ شىنايى تىراشىنان الدەقايدا كەمەرىنەن اسىپ، ۇستەم ءتۇسىپ جاتسا دا، جارق ەتكىزىپ جارىققا شىعارماي كەتكەن تالانتتاردىڭ كولەڭكەدەگى ونەرى قانشاما دەسەڭىزشى.. .

ەندەشە، الاشتىڭ قايسار رۋحتى قاسىمحان شايىرىنىڭ «التىن المامەن» بىرىگىپ سالعان ءانىن دە وسىنداي ءوزى ءۇشىن سالعان كوڭىل كولەڭكەسى دەپ بىلەيىك. ءتىپتى، «ادەبيەت پورتالىندا» شىعارماشىل تۇلعالاردىڭ قاراپايىم ادام رەتىندەگى وسىنداي ءومىرىن كورسەتەتىن جوبا باستاساق دەگەن دە وي قىلاڭ بەرىپ قالدى. مىنەكي، مارحاببات، كورىڭىز، تىڭداڭىز. بارلىعى جان الەمى ءۇشىن عوي.. .

قۇرمەتپەن، باۋىرجان قاراعىز ۇلى