ورالدا «شەشەن سويلەي بىلەمىز بە؟ » اتتى جاڭا كىتاپ تانىستىرىلدى
دەپ حابارلايدى «قازاقپارات» ح ا ا ءتىلشىسى.
شارادا ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى، پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، اكادەميك اسحات يمانعاليەۆ ەكىنىڭ ءبىرى كىتاپ شىعارىپ جاتقان قازىرگىدەي ۋاقىتتا جاستاردى شەشەندىك ونەرگە باۋليتىن اتالمىش عىلىمي ەڭبەكتىڭ قۇندىلىعى مول ەكەندىگىن جەتكىزدى.
كولەمدى كىتاپتىڭ تۇساۋىن كەسكەن بەلگىلى ايتىسكەر اقىن، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قىزمەتكەرى، «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى شولپان قىدىرنيازوۆا جاڭا جيناقتى وقىعانداردىڭ وپىنبايتىنىن اتاپ ءوتتى.
«بۇل ستۋدەنت جاستار عانا ەمەس، القادا اۋزىم وزىمدىكى دەپ ايتا بەرەتىندەرگە، تويدا توقتامايتىندارعا، ساداقادا سۇڭقىلدايتىندارعا، بيلىكتەگى بىلدىرلايتىندارعا، ماسەلەنى ماقساتسىز مانىستەيتىندەرگە، ورىنسىز وسقىرىناتىندارعا، باياعىدا بىلاي ەدى دەپ باس قاتىراتىندارعا، جىلىسۋلانىپ جالپىلدايتىندارعا، داناسىنىپ دابىرلايتىندارعا، بىردەڭە بىلسەم، ساناعا ىلسەم دەيتىندەرگە باعىت سىلتەيتىن وقۋلىق»، دەدى ول.
ق. جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى «جۇبانوۆ تانۋ» عىلىمي زەرتحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بولات بايمۇقانوۆتىڭ ايتۋىنشا، شەشەندىكتىڭ تامىرى تىم ارىدەن باستالادى. مىسالى، ريتوريكانى ۇلى عالىم ءال- فارابيدىڭ ارنايى زەرتتەگەنى ءمالىم. سوندىقتان ونى قازىرگى زامان تۇرعىسىنان قايتا قاراستىرۋدىڭ ماڭىزى زور. بۇل رەتتە ابات قىدىرشايەۆتىڭ شەشەندىكتى زەرتتەپ قانا قويماي، توڭىرەگىنە شاكىرت جيناپ، ولاردى تاربيەلەي بىلگەندىگىن دە ايتۋ كەرەك.
باتىس قازاقستان يننوۆاتسيالىق- تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى مۇرات سابىردىڭ سوزىنە قاراعاندا، ابات ساتىباي ۇلىنىڭ عىلىمي- زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ نەگىزگى باعىتى - قازاق ءتىلىن جانە شەشەندىك تانۋدى (ريتوريكا) وقىتۋدىڭ تەورياسى مەن پراكتيكاسى ماسەلەلەرى. 2001 -جىلى «شەشەندىك تانۋدى وقىتۋدىڭ عىلىمي- ادىستەمەلىك نەگىزدەرى» تاقىرىبىندا دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىن قورعاعان ادىسكەر عالىم شەشەندىكتانۋدىڭ عىلىم سالاسى جانە وقۋ ءپانى ەكەنىن دالەلدەدى.
«قازاق قوعامىندا شەشەن كوپتىڭ وپاسى بولعانى انىق. بۇگىندە ونىڭ ماڭىزى ارتا ءتۇستى. ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ءاربىر مەملەكەتتىك قىزمەتكەرى توپ الدىندا ادەمى سويلەۋگە، ويىن تولىق جەتكىزۋگە مىندەتتى. ءومىردى ءسوز ورنەكتەيدى، ءسوز باسقارادى. تىرشىلىكتىڭ باستاۋى - ءسوز. عالىمنىڭ بار ەڭبەگى وسى مۇددە تۇرعىسىنان جازىلعان. جاڭا كىتاپتا انتيكالىق داۋىردەن بۇگىنگە دەيىنگى وتاندىق جانە شەتەلدىك عۇلاما ويشىلداردىڭ، عالىم، قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ، اقىن- جازۋشىلاردىڭ شەشەن سويلەۋ تابيعاتىنا قاتىستى ايتىلعان قاناتتى سوزدەرى، اقىل- ناقىلدارى جانە حالىقتىڭ ماقال- ماتەلدەرى جيناقتالعان. بۇنداي افوريزمدەردى تىرناقتاپ جيناۋ - كوپ جىلدىق ۇستازدىق تاجىريبەنىڭ ناتيجەسى. ءوزى وقىپ، تۇشىنىپ قانا قويماي، اۆتور قاجەتتى وي- تۇجىرىمدارىن كوپشىلىككە ۇسىنىپ وتىر. بۇل كىتاپ سونىسىمەن قۇندى بولىپ تابىلادى.
كىتاپتىڭ تاعى ءبىر ۇتىمدى جەرى قاناتتى سوزدەردى تاقىرىپتىق توپتارعا جۇيەلەپ، وقىرماننىڭ تەز وي تۇيۋىنە مۇمكىندىك قالىپتاستىرۋى، ۇتقىر ويلاۋعا جەتەلەۋى دەپ ايتۋعا بولادى. قازىرگى جاھاندانۋ زامانىندا كىتاپ اقتارىپ، كەرەگىن ىزدەنۋ سيرەپ بارا جاتقانى شىندىق. اۆتور ءوزىنىڭ كوپ جىلدىق ەڭبەگىنىڭ جەمىسىن، جيناعان قورىن جاس وركەندەرگە دايىن قالپىندا ۇسىنىپ وتىر. كىتاپتىڭ باستى ۇتىمدىلىعى وقۋمەن، توقۋمەن، اسىل ءسوزدى تىڭداۋمەن، تۇشىنۋمەن شەشەندىكتى ۇيرەنۋگە بولاتىنىن كورسەتە العاندىعى. بولاشاقتا توپقا ءتۇسىپ، ەل مۇددەسى ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ، شارشى توپ الدىندا ءسوزدى قارۋ قىلار مامانعا وي سالار، قاجەتتى وقۋ قۇرالى دەپ باعالايمىن»، دەدى مۇرات سابىر.
ايتا كەتەيىك، «شەشەن سويلەي بىلەمىز بە؟» جيناعى ورالداعى «پوليگراف سەرۆيس» ج ش س باسپاحاناسىنان 2 مىڭ دانا تارالىممەن جارىق كورگەن.
اۆتور: ەلجان ەرالى
