جەراستى قالالارىنىڭ قۇپياسى

استانا. قازاقپارات - جەردىڭ استىندا ءومىر ءسۇرۋ ادامزات بالاسىندا ەرتەدەن قالىپتاسقان دۇنيە. تەك ولگەندە عانا ەمەس، تىرشىلىك ەتە ءجۇرىپ جەر استىندا ءومىر سۇرۋگە بولادى.

 بۇل العاش ادامداردىڭ ءوز قۇپيالارىن ساقتاۋ ءۇشىن، بايلىقتارىن جاسىرۋ ءۇشىن قاجەت بولعان. جەراستى مەكەنىنە ەرتەدەن كەلە جاتقان جەراستى جولدارى، كاتاكومبتار، بۋنكەرلەر مەن جەرتولە جانە بۇكىل ءبىر جەراستى قالاسى جاتادى.

 تۇركيا، دەرينكۋيۋ(جەراستى قالاسى) ، كاپپادوكيا. 1960 -جىلى ارحەولوگتار زەرتتەۋ كەزىندە بۇكىل ءبىر دەرينكۋيۋ حالقى ءومىر سۇرگەن جەراستى قالاسىن تاپتى. ەسەپتەۋلەرگە قاراعاندا اتالعان جەراستى قالاسى ب. ز. دەيىنگى 8 - عاسىردا قالاعان. باستى سەبەپ جاۋدان قورعانۋ ءۇشىن سالىنعان. اتالعان جەراستى قالاسىندا ۋاقتىشا ءومىر سۇرۋگە بولاتىنداي جاعداي جاسالعان. بۇل جەراستى قالاسىن سالعان كىم، قانداي جاۋدان قورعانىپ مۇنداي قادامعا باردى، بۇل عالىمداردىڭ ءالى دە بولسىن جاۋابىن تابا الماي كەلە جاتقان جۇمباعى.

 فرانسيا. ناۋر. وتە ەرتە كەزدە فرانسيانىڭ سولتۇستىگىندە ريمدىكتەر ورمان استى ارقىلى تاس قالا سالعان. بۇل جەراستى قالاسى دا جاۋدان قورعانۋعا باعىتتالىپ سالىنعان. ەڭ قىزىعى اتالعان جەراستى قالاسىندا ءۇش مىڭعا جۋىق ادام ءومىر سۇرە الاتىن بولعان. قۇدىقتار مەن تونار جانە ات قورا دا بولعان.

پولشا. ۆەليچكا شاحتاسى. ورتا عاسىرلا تۇسىندا ادامدار تۇز تاپشىلىعىن ازايتۋ ءۇشىن، تۇز ىزدەۋ جولىندا جەراستى جولدارىن قازعان. ولاردىڭ قازىپ قالدىرىپ وتىرعان جەرلەر كەيىن قاتىپ، جەرتولەگە اينالعان. جەرتولەلەردىڭ ۇزىندىعى -  300 كم. ال ىشكى تەرەڭدىگى -  200 .

 م. ەفيوپيا. لاليبەلا. افريكا دالاسىندا گەبرە مەسكەل پاتشانىڭ قۇرمەتىنە وتە قۇندى ەسكەرتكىش ساقتالعان. ونىڭ بيلىك باسىنداعى مەرزىمى 12-13 عاسىر. تەگىندە يەرۋساليمگە جول العان پاتشا قالانىڭ سۇلۋلىعىنا تامسانىپ، ءوزىنىڭ دالاسىندا ءدال سونداي قالا سالعىسى كەلدى. ءبىراق ول قالا جەر بەتىندە ەمەس، جەردىڭ استىندا سالىنعان.

 يتاليا. ورۆيەتو. بۇل ەجەلگى قالا. ءبىراق قالانىڭ ەرەكشەلىگى جەردىڭ بەتىندە دە جەردىڭ استىندا دا ورنالاسقان. ونىڭ ارحيتەكتۋرالىق قۇرىلىسى ارحەولوگتاردى ءالى كۇنگە دەيىن قىزىقتىرىپ كەلەدى. اتالعان قالا عاسىرلار بويى كەڭەيىپ وتىرعان. ياعني ءاربىر ۇرپاق جەراستى مەكەنى ۇلكەن قالاعا اينالىپ كەتكەنگە دەيىن قازا بەرگەن.

 قىتاي. پەكين. 60-70 -جىلدارى قىتاي جۇرتى جەر بەتىندە اتوم جارىلادى دەپ كۇتىپ، جەر استىنان پانا ىزدەۋ ماقساتىندا جەراستى قالالارىن سالىپ باستاعان. قورقىنىشتىڭ اسەرىنەن ورتالىق قالاسى پەكين جەرىندە جەراستى قالاسىن سالعان. وندا جارتى جىل ۋاقىت بويىنا سىرتقا شىقپاي، جەراستىندا ءومىر سۇرۋگە بولاتىن مۇمكىندىك بولعان. ءتىپتى ميلليونداعان قىتايدىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا جەتكەن.

 

Massaget.kz