نۇرلى جەر باعدارلامانىڭ نەگىزگى بەس باعىتى
باعدارلاما قازاقستاندىق وتباسىلاردى قولجەتىمدى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان، دەپ حابارلايدى Baq.kz.
جاڭا تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى تۋرالى رrimeminister.kz سايتىنا ق ر ۇ ە م قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ىستەرى كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى مارحابات جايىمبەتوۆ ايتىپ بەردى.
15 جىلدا «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا 1,5 ميلليونعا جۋىق قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپارلانعان. باعدارلامانىڭ نەگىزگى ماقساتى حالىققا تۇرعىن ءۇيدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ودان ءارى ارتتىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋ ماسەلەلەرىن كەشەندى شەشۋ بولىپ تابىلادى.
نەگىزگى بەس باعىت
«نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى يپوتەكالىق نەسيەلەۋدى قولداۋعا باعىتتالعان. حالىققا ە د ب يپوتەكالىق قارىزدارى الدەقايدا قولجەتىمدى بولماق. يپوتەكالىق نەسيەلەۋ نارىعىن جانداندىرۋ ماقساتىندا ازاماتتارعا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ العاشقى تۇرعىن ءۇيدى ساتىپ الۋعا بەرىلەتىن يپوتەكانىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسىنىڭ ءبىر بولىگىن مەملەكەتتىڭ سۋبسيديالاۋى ارقىلى حالىقتىڭ سۇرانىسىن ىنتالاندىرۋ قاراستىرىلعان»، - دەپ اتاپ ءوتتى م. جايىمبەتوۆ.
بانكتەردىڭ ەڭ كوبى جىلدىق %17 سىياقى مولشەرلەمەلەرىن 7 جىل بويى سۋبسيديالاۋ كۇتىلۋدە. سۋبسيديا وسى كەزەڭدە بەرىلەدى. يپوتەكانىڭ سوڭعى قارىزگەرىنە يپوتەكانى %10 دەيىن تومەندەتۋ ءۇشىن مەملەكەت سىياقى قۇنىنىڭ %7 دەيىن جابۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
«ءبىز بيىل اتالعان باعدارلامانىڭ كومەگىمەن تۇرعىن ءۇي الۋعا شامامەن 8000 يپوتەكالىق قارىز بولىنەدى دەپ جوسپارلاۋدامىز»، - دەدى ساراپشى.
باعدارلاما سونداي-اق جەكە ءۇي سالۋشىلاردى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ىنتالاندىرۋعا باعدارلانعان. ول ءۇشىن قولجەتىمدى كرەديتتىك رەسۋرستار ەنگىزۋ بولجانىپ وتىر - مەملەكەت ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ جاڭا تۇرعىن ءۇي سالۋعا بەرەتىن نەسيەلەرى بويىنشا پايىزدىق مولشەرلەمەنىڭ ءبىر بولىگىن سۋبسيديالايدى. 2017-جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە 11 ميلليارد تەڭگە قاراستىرىلعان، ولار 157 ميلليارد تەڭگە سوماعا ءۇي سالۋشىلاردىڭ بانكتىك نەسيەلەرىن سۋبسيديالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ باعالاۋىنشا، بۇل قوسىمشا شامامەن 600 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ولاردىڭ جارتىسى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى سالىمشىلارىنا ۇسىنىلادى.
باعدارلامادا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى سالىمشىلارى مەن اكىمدىكتەردە كەزەكتە تۇرعاندار ءۇشىن «جاڭارتپالى» قاعيدا بويىنشا نەسيەلىك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى كولەمىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن.
بۇدان وزگە، مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا حالىقتىڭ الدەقايدا الەۋمەتتىك ءالسىز توپتارىنا ارنالعان ساتىپ الۋسىز جالدامالى تۇرعىن ءۇيدىڭ وڭىرلىك قورى قۇرىلادى.
«نۇرلى جەر» باعدارلاماسى ءار قازاقستاندىققا 10 سوتىق جەر ءبولۋ تۋرالى ماسەلەنى شەشەدى.
«ق ر- نىڭ ءار ازاماتىنىڭ جەر زاڭناماسىمەن رەگلامەنتتەلگەن جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا اكىمدىكپەن ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم تارتىلعان 10 سوتىق جەردى تەگىن الۋعا قۇقىعى بار. 10 سوتىق جەر الۋ ءۇشىن اكىمدىككە ءوتىنىش بەرۋ كەرەك، ياعني جەر تەلىمىنە ج ا و كەزەكتە تۇرۋ قاجەت»، - دەدى م. جايىمبەتوۆ.
سونىمەن قوسا، «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا ءبىرىڭعاي ساۋلەت ستيلىندە ءبىرىڭعاي قۇرىلىس سالۋشىمەن ج ت ق قۇرىلىسىنىڭ پيلوتتىق جوباسىن ىسكە اسىرۋ قاراستىرىلعان.
تۇرعىزىلعان دەربەس ۇيلەر مەملەكەتتىك قولداۋمەن ت ق ج ب جۇيەسى ارقىلى جەر تەلىمدەرىنە ج ا و كەزەكتە تۇرعاندارعا تولەپ الۋعا ۇسىنىلاتىن بولادى، ياعني ج ت ق ساتىپ الۋعا نەسيەلەردى سۋبسيديالاۋ ارقىلى جۇرگىزىلەدى. مولشەرلەمە %5 دەڭگەيىندە بولادى دەپ بولجانعان.
اتالعان شارا جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ەداۋىر اسەر ەتەدى.
باعدارلاما پەرسپەكتيۆالارى
«بيىل 100 مىڭعا دەيىنگى تۇرعىنءۇيدى پايدالانۋعا وتكىزۋ جوسپارلانعان. بۇل 10 ميلليوننان استام شارشى مەتر. قۇرىلىس سالۋشىلارعا قارىز سۋبسيديالاناتىن بولادى. 600 مىڭنان استام شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي»، - دەدى كوميتەت ءتوراعاسى.
جالپى «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا 2031-جىلعا دەيىن 1,5 ميلليون ادام جەكە باسپاناعا يە بولادى. ولاردىڭ 500 مىڭنان استامى تاياۋ بەس جىلدىڭ ىشىندە (2017-2021 ج ج.) الادى دەپ جوسپارلانعان.
اتالعان باعدارلاما اياسىندا ج ت ق- نا 10 سوتىق بويىنشا 664000 جەر تەلىمى بەرىلەدى، قازاقستاندىقتار قازاقستاندىق يپوتەكالىق كومپانيا مەن قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى ارقىلى 35000 ارەندالى باسپانا، 280000 نەسيەلىك ءۇي الادى، 521000 كوممەرتسيالىق تۇرعىن ءۇي يپوتەكا بويىنشا بەرىلەدى.
2017-جىل مەن 2021-جىل ارالىعىندا باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا 1,548 تريلليون تەڭگە، سونىڭ ىشىندە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ - 802,8 ميلليارد تەڭگە قاراجاتىن باعىتتاۋ جوسپارلانعان.
ەڭ باستىسى، باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ تۇرعىن ءۇي قورىن %18 عا، حالىقتىڭ قامتىلۋىن 2015-جىلمەن سالىستىرعاندا ەكى پۋنكتكە ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قورىتىندىلاي كەلە، كوميتەت ءتوراعاسى بۇگىندە بارلىق اكىمدەر رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز ارەندالىق تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋ مەن ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم جۇرگىزۋگە وتىنىمدەرىن ۇسىندى. سونىمەن قاتار، ءبىرىڭعاي ساۋلەت ستيلىندە دەربەس تۇرعىن ءۇيدىڭ پيلوتتىق جوباسىنىڭ قۇرىلىسىنا جەر تەلىمىن دايىنداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
ەسكە سالا كەتەيىك، قازاقستاندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ تاعى دا بىرنەشە باعىتى بار. «نۇرلى جول» جانە ءو د ب اياسىندا ج ا و باسپانالارى مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالۋ كەزەڭىندە. جەكە قۇرىلىس سالۋشىلار تۇرعىن ءۇي جيناق جۇيەسى ارقىلى ءبىر ۋاقىتتا ۇيلەر تۇرعىزۋدا. كەپىلدەندىرۋ قورى ارقىلى ۇلەسكەرلىك سالىمدى ساقتاۋ تەتىگى ازىرلەنۋدە. استانادا اۆاريالىق تۇرعىن ءۇيدى بۇزۋدىڭ پيلوتتىق جوباسى ىسكە اسىرىلۋدا.
ق ر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ءوزىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ەكونوميكانىڭ تولىققاندى درايۆەرى رەتىندە قۇرىلىس سەكتورىن ودان ءارى دامىتۋ مىندەتىن جۇكتەگەن. مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتكە جاڭا «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ باعدارلاماسىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تاپسىردى.
ۇكىمەتتىڭ 2017-جىلعا باسىم مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى ينفاقۇرىلىم مەن تۇرعىن ءۇي نىساندارىن تۇرعىزۋ ارقىلى باسپانانىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى.
