سابىردىڭ شىڭى نە؟

استانا. قازاقپارات - مۇسىلمانعا، جالپى ادام بالاسىنا اسا قاجەت دۇنيە - سابىر. ياعني، سابىرلى بولۋ.

يسلام ءبىلىمدارلارىنىڭ نەگىزدەۋىنە جۇگىنسەك: سابىردىڭ ءتۇرى ۇشەۋ. اۋەلگىسى، كۇندەلىكتى ورىندالاتىن عيبادات- قۇلشىلىققا سابىرلىق، ەكىنشىسى -  كۇنالى ىستەرگە ۇرىنۋدان ساقتانۋ بارىسىنداعى سابىرلىق، ءۇشىنشىسى -  تاعدىردا بەلگىلەنگەن قيىندىققا سابىرلىق.

ۇلكەن ءبىلىم يەسى ومار يبن ابدۋلازيز: «اللا پەندەگە ءبىر نىعمەت بەرىپ، ونى ودان الىپ قويسا، پەندەسى وعان سابىرلىق تانىتسا، اللا الىپ قويعانىنان دا جاقسىسىن بەرمەك» دەيدى. ءسوزىمىزدىڭ دالەلى رەتىندە مىنا ءبىر وقيعانى بايانداپ بەرسەك: ۇلكەن ساحابا ءابۋ تالحانىڭ جالعىز بالاسى سىرقاتتانىپ، اكەسى تۇزدە جۇرگەندە قايتىس بولادى. ونىڭ ايەلى ءۇمما سۇلەيم ولگەن بالاسىن جۋىندىرىپ، كەبىندەپ، وڭ جاققا جاتقىزىپ قويادى. ءابۋ تالحا ۇيىنە كەلىپ، ايەلىنەن سىرقات بالاسىنىڭ احۋالىن سۇرايدى.

ايەلى: «تىنىش دەم الىپ جاتىر» دەيدى، كۇيەۋىن جابىرقاتقىسى كەلمەي سابىر ساقتايدى. ءابۋ تالحا تاڭەرتەڭ ەرتە تۇرىپ، نامازعا بارۋعا ىڭعايلانعان تۇستا، ايەلى بالاسىنىڭ دۇنيەدەن وتكەنىن ەستىرتەدى. ءابۋ تالحا پايعامبارىمىزبەن (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سالەمى بولسىن) بىرگە تاڭ ناماز وقىپ بولىپ، ايەلىنىڭ ارەكەتىن ايتادى. سوندا اللانىڭ ەلشىسى (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سالەمى بولسىن): «سەندەرگە اللا وتكەن ءتۇندى قايىرلى ەتكەي» ، دەپ دۇعا تىلەيدى. ايەلدىڭ سابىرىنىڭ وتەۋىنە اللا ولارعا توعىز ۇل بەرەدى. وسى توعىز ۇلى دا قۇراندى جاتقا بىلەتىن «قارى» اتانادى.

جوعارىداعى وقيعانى تاپسىرلەگەن يمام حافيز بىلاي دەپتى: «ۋممۋ سۋلەيم كۇيەۋىنە ۇلىنىڭ قايتىس بولعانىن ايتىپ، جىلاماي، بالاسىن جۋىندىرىپ كەبىندەپ، بولعان جايدى كۇيەۋىنە تاڭەرتەڭ ايتتى. ونى مۇنداي ارەكەتكە جەتەلەگەن -  سابىرلىعى مەن اللانىڭ ىسىنە مويىنۇسىنۋى جانە جوعالتقانىنىڭ ورنىن تولتىرىپ بەرەدى دەگەن ءۇمىتى. ەگەر ول كۇيەۋىنە بولعان جايدى سول ساتتە ايتىپ، سابىرسىزدىق تانىتسا قالاعان ماقساتىنا جەتە الماس ەدى. اللا تاعالا ءمۇمىن ايەلدىڭ شىن نيەتىن ءبىلىپ مۇراتىنا جەتكىزدى».

اتالمىش وقيعانىڭ بارىسىنان تۇيگەنىمىز: ادام سابىردى ءدال قيىندىققا تاپ بولعان ساتتە تانىتا ءبىلۋى قاجەت ەكەن. ءجۇنىس يبن زايد ايتادى: بىردە مەن عالىم ءابۋ ءابدىراحماننان، «سابىردىڭ شىڭى نە؟» دەپ سۇرادىم، ول كىسى، «باسىڭا قايعى كەلگەن كۇن، الدىنعى قايعىسىز كۇنىڭ سەكىلدى بولۋى» دەپ جاۋاپ بەردى، دەيدى. دەمەك، سابىرلىقتىڭ ءمانى، ياعني ونىڭ پايدا بەرۋى: ءدال قيىندىققا تاپ بولعان ساتتە وعان سابىرلىق تانىتۋ ەكەن. قيىندىق باسىلعان سوڭ تانىتقان سابىرلىق، امالسىز كونۋ نەمەسە ەرىكسىز بويۇسىنۋعا جاتادى. ونىڭ ساۋابى از.

سابىرلىق - ادامدى جاعىمسىز ءىس- ارەكەتتەردەن قايتاراتىن كوركەم مىنەزدىڭ تۇعىرى. سابىرلىق - باسىڭا قيىندىق تۇسكەندە مارتتىك تانىتۋ. سابىرسىزدىق قايعىنى قايتارمايدى كەرىسىنشە ونى ەسەلەي تۇسەدى.

سول سياقتى سابىرلىقتىڭ تاعى ءبىر قىرى -  ءناپسىنى تىزگىندەي الۋ. وسىدان بولار، «باتىرلىق -  سابىرلىلىق» دەگەن ءسوز قالعان. زامانىندا ءبىلىمدار اتانعان فۋدايلدى قاتتى سىرقات مەڭدەپ، جاتىپ قالادى. بىردە اۋرۋىنىڭ بەتى قايتا باستاعاندا ەلدەر كوڭىلىن سۇراپ كەلەدى.

جۇرت سوزدەن تيىلعان تۇستا فۋدايل، «راسىندا سىرقاتتىڭ نىعمەتتەرى بار، ولار: كۇنانى جۋىپ- شايادى، سابىر ەتسەڭ ساۋابى بار، عاپىلدىقتان وياتادى، دەنىڭ ساۋ كەزدەگى نىعمەتتەردى ەسىڭە سالادى، ساداقا بەرۋگە تالپىندىرادى» دەگەن ەكەن.

بەكەن قايرات ۇلى

mazhab.kz