ورتا جانە شاعىن كوتەرمە نارىق دەڭگەيىندە قانت باعالارىنىڭ الىپساتارلىق ءوسۋى بايقالادى - ق ر ۇ ە م

استانا. قازاقپارات - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى قۋاندىق بيشىمبايەۆ «ورتالىق ازيا قانت كورپوراتسياسى» ج ش س («و ا ق ك» ج ش س) ءوندىرۋشى زاۋىتىنىڭ «بەلارۋس اگرارلىق كومپانياسى» ج ش س («ب ا ك» ج ش س) يمپورتتاۋشىسىنىڭ جانە «اس-ان» كومپانياسىنىڭ (ءىرى كوتەرمە ساۋدادا وتكىزۋشىسى) وكىلدەرىمەن كەزدەستى.

مينيسترلىكتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا، كەزدەسۋدىڭ ماقساتى قانت نارىعىنداعى جاعدايدى زەردەلەۋ بولدى. رەسپۋبليكا وڭىرلەرىندە ورتا ەسەپپەن العانداعى قانتتىڭ بولشەك ساۋدا باعاسى 2015-جىلعى جەلتوقسانعا قاراعاندا 2016-جىلعى 25- شىلدەدە %25,5 عا ارتتى.

«و ا ق ك» ج ش س دەرەكتەرى بويىنشا باعانىڭ ءوسۋى ءبىرقاتار وبەكتيۆتى سەبەپتەرگە بايلانىستى - ولاردىڭ ىشىندە شيكىزاتتىڭ قىمباتتاۋى، كوممۋنالدىق قىزمەتتەر مەن جۇكتەردى تاسىمالداۋ بويىنشا تاريفتەر قۇنىنىڭ ءوسۋى بار. كومپانيا قانت باعاسىنىڭ كوتەرىلۋى حالىقتىڭ سۇرانىسى ارتاتىن جازعى ماۋسىمدا جىل سايىن كوتەرىلەتىندىگىنە ەرەكشە نازار اۋداردى.

ءوندىرۋشى مەن كوتەرمە ساۋدادا وتكىزۋشى قازاقستاندا ۇستىمىزدەگى جىلى قانتقا دەگەن قاجەتتىلىكتىڭ ارتقاندىعىن حابارلادى. قاجەتتىلىكتىڭ ارتۋ سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى «ب ا ك» ج ش س تاراپىنان يمپورتتىڭ جوقتىعى بولۋى مۇمكىن. «و ا ق ك» ج ش س، ءوز كەزەگىندە 2016-جىلى قانت ءوندىرىسىن ەكى ەسەگە دەيىن ۇلعايتتى، رەسپۋبليكادا بۇل ءونىمنىڭ تاپشىلىعى بايقالمايدى.

«و ا ق ك» ج ش س- نىڭ ەلدىڭ ىشكى نارىعىن قامتاماسىز ەتۋگە قانتتى قاجەتتى مولشەردە ءوندىرۋ ءۇشىن قۋاتى مەن مۇمكىندىگى بار. نەگىزىنەن قۋاتتاردى جۇكتەۋ وتاندىق شيكىزات - قانت قىزىلشاسىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگىنە قاراي يمپورت شيكىزاتى ەسەبىنەن بولادى. قانت قىزىلشاسىن ەگۋدى ۇلعايتۋعا بايلانىستى 2016-جىلى «و ا ق ك» ج ش س قانت قىزىلشاسىنان وندىرەتىن قانت ۇلەسىن %15 عا دەيىن ارتتىرۋ بولجانۋدا.

ماتەريالداردى زەردەلەۋ ءوندىرۋشى زاۋىت پەن يمپورتتاۋشىلار دەڭگەيىندە باسەكەلەستىك سالاسىنداعى زاڭنامانى بۇزۋشىلىقتار بايقالمايتىنىن كورسەتەدى.

مونوپولياعا قارسى ورگاننىڭ الدىن الا دەرەكتەرى بويىنشا، بۇگىنگى كۇنى قانت نارىعىندا قانتتى نەگىزسىز شەكتەۋ جانە ورتا جانە شاعىن كوتەرمە نارىق دەڭگەيىندە وڭىرلەردە قانت باعاسىنىڭ الىپساتارلىق ءوسۋى بايقالادى. وسىعان وراي، مونوپولياعا قارسى ورگان قانتتى بولشەك جانە كوتەرمە وتكىزۋشىلەردىڭ قىزمەتىندە مونوپولياعا قارسى زاڭنامانى بۇزۋشىلىقتاردىڭ بولۋى تۇرعىسىنان ەگجەي-تەگجەيلى تالداۋ جۇرگىزۋدە. قانتتى كوتەرمە ساۋدادا وتكىزۋ نارىعىندا ءبىرىنشى تەرگەپ-تەكسەرۋدى تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ جانە باسەكەلەستىكتى قورعاۋ كوميتەتىنىڭ قاراعاندى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى باستادى. بۇل رەتتە جوسىقسىز جەتكىزۋشىلەرگە قاتىستى ۇقساس تەرگەپ-تەكسەرۋلەردى ەلىمىزدىڭ باسقا دا وڭىرلەرىندە جۇرگىزۋ جوسپارلانۋدا.

مونوپولياعا قارسى ورگاننىڭ ايماقتىق دەپارتامەنتتەرى ۇستەم جاعدايدى تەرىس پايدالانۋعا، باسەكەلەستىككە قارسى ارەكەتتەرگە جانە باسقالارعا جول بەرمەۋ بولىگىندە باسەكەلەستىك سالاسىنداعى قولدانىستاعى زاڭنامانىڭ تالاپتارىن ساقتاۋ جونىندە قانتتى وتكىزۋ نارىعىنا قاتىسۋشىلارمەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى.

ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى قانتتى وندىرۋشىلەر ءۇشىن يمپورتتالاتىن شيكىزاتقا جىل سايىنعى كۆوتانى جانە ليتسەنزيانى بەرۋ بويىنشا راسىمدەردى جەدەلدەتۋ تۋرالى ماسەلەنى قاراۋدى دا جوسپارلاۋدا.

بۇدان باسقا، كەدەن وداعى كوميسسياسىنىڭ شەشىمىمەن، قازاقستان ونەركاسىپتىك قايتا وڭدەۋ ءۇشىن ەنگىزىلەتىن شيكى قانت، سونداي-اق شيكى قانتتان وندىرىلگەن اق قانت رەسەي جانە بەلارۋس اۋماعىنا قايتا جونەلتىلمەيتىنىنە كەپىلدىك بەرەدى دەپ بەلگىلەنگەن. اتالعان شەشىمنىڭ قولدانىلۋ كەزەڭىندە (2010-2019 -جىلدار)، كەدەن وداعى ەلدەرىنە ەكسپورتتالمايدى.