ق. قادىرجانوۆ: سەمەي پوليگونىنداعى رەاكتورلار اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋعا ۇلەس قوسا الادى

استانا. قازاقپارات - سەمەي پوليگونىنداعى رەاكتورلاردى اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ ىسىنە جاراتۋعا بولادى.

بۇل تۋرالى بۇگىن ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن باسپا ءسوز ءماسليحاتىندا ل. گۋميليەۆ اتىنداعى ەۋرازيالىق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى، قازاقستاننىڭ عىلىم اكادەمياسىنىڭ قۇرمەتتى اكادەميگى قايرات قادىرجانوۆ ءمالىم ەتتى.

«سوڭعى كومميۋنيكەدە («الەم. XXI عاسىر» مانيفەسى) الماتىداعى ۇلتتىق يادرولىق ورتالىقتىڭ يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتى ءۇش مارتە اتالىپ ءوتىلدى. ءبىزدىڭ وتاندىق عالىمدار اقش جانە رەسەي ارىپتەستەرىمەن بىرگە سوڭعى جىلدارى وتە ۇلكەن بىرلەسكەن تاجىريبە جاسادى.

اتالعان رەاكتورداعى وتىن ءقاۋىپسىز دەڭگەيگە دەيىن تومەندەتىلدى. الماتىداعى ۆ ۆ ر- ك رەاكتورىندا يادرولىق قارۋ جاساۋ مۇمكىن ەمەس، ءبىراق ودان بەيبىت اتوم رەاكتورى رەتىندە ەنەرگيا الۋعا بولادى. بۇل تەحنيكالىق تۇرعىدا وتە قيىن جاسالاتىن دۇنيە. بۇل ءىستى ءبىزدىڭ يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىنداعى مەنىڭ ارىپتەستەرىم جاساپ شىقتى»، - دەپ اتاپ ءوتتى پروفەسسور.

ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، وسىنداي جۇمىس سەمەي پوليگونىنداعى رەاكتورلارمەن دە جاسالاتىن بولادى. بۇل رەاكتورلار بەيبىت اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋعا پايدالانىلادى.

«سەمەي وبلىسىندا كۋرچاتوۆتا ورنالاسقان رەاكتورلاردىڭ بايىتىلۋى تومەندەتىلەدى، ونىڭ دەڭگەيى يادرولىق وتىندى بەيبىت ماقساتتا پايدالانۋعا كەلەتىندەي، قاۋىپسىز مەجەگە دەيىن جەتكىزىلەدى. قازاقستان ساياساتكەرلەرى مەن عالىمدارى جەردە يادرولىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا ۇلكەن جۇمىس اتقاردى. وسى وبلىستاعى ساياسي شەشىمدەردىڭ بارلىعى ق ر پرەزيدەنتىمەن جاساقتالدى»، - دەدى ق. قادىرجانوۆ.

قازىرگى ۋاقىتتا سەمەي يادرولىق پوليگونىندا اتوم ەنەرگەتيكاسىنىڭ قاۋىپسىزدىگى سالاسىندا فرانسۋز جانە جاپون عالىمدارى ەكسپەريمەنت جاساۋدا.

ەسكە سالا كەتسەك، نۇرسۇلتان نازاربايەۆ 2016-جىلى 31- ناۋرىز بەن 1- ساۋىردە ۆاشينگتوندا يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى IV عالامدىق ءسامميتتىڭ جۇمىسىنا قاتىستى. قازاقستان پرەزيدەنتى ول جيىندا «الەم. XXI عاسىر» مانيفەسىن جاريا ەتكەن بولاتىن.

اۆتور: جاسۇلان جولدىبايەۆ