جاتىسىڭىز جايلى ما؟

استانا. قازاقپارات -  ءوزىڭىز ءبىر ۋاقىت بولسا دا قالاي جاتىپ ۇيىقتايتىنىڭىزدى ويلانىپ كوردىڭىز بە؟ بۇگىن وسىنداي ماسەلەلەردى ءسوز ەتپەكپىز.

ۇيقىداعى ادامنىڭ جاتىسىنىڭ ءار ءتۇرلى سىرلارى بار: 

 كورنەكتى مامان اللان پيز «دەنە قوزعالىسىنىڭ ءتىلى» (ميميكا، مەن قالىپتاردى) كىتابىندا جازعان. ال، ۇيىقتاعان ادامنىڭ ءومىرىنىڭ تولىق ماعىناسى بار. تانىمال پسيحولوگتار ساميۋەل دانكەلل، دەيل كارنەگي، زيگمۋند فرەيدتىڭ ويلارى دا ءبىر جەردەن شىعادى. ءار ادامنىڭ ۇيىقتاعانداعى قيمىل- قوزعالىسى ونىڭ پسيحيكالىق قالپىنان حابار بەرەدى.

 ۇيىقتايتىن بولمەدە گيپواللەرگەندى ورتا قالىپتاستىرىڭىز: كىلەمدەردى تازالاپ، وسىمدىكتەرگە اللەرگياڭىز بولسا، ونى بولمەدە قالدىرماڭىز، بولمەگە يت پەن مىسىق كىرگىزبەڭىز، جۇننەن، قاۋىرسىننان تۇراتىن ەمەس، زاماناۋي تابيعي نەمەسە سينتەتيكالىق ماتەريالداردان تىگىلگەن جاستىقتار مەن جامىلعىلاردى پايدالانىڭىز. 

  ۇيقىداعى نەگىزگى جايتتار 

 ادام ۇيىقتاعان كەزدە 25-30 رەتكە دەيىن قيمىل- قوزعالىستا بولادى. ەگەر ول اۋىرىپ نەمەسە كۇيزەلىستە جۇرسە، وندا 100 رەتكە دەيىن اۋىسۋى مۇمكىن. ەگەر ءسىز ۇيىقتاعاندا اياعىڭىزدى بۇگىپ، قولدارىڭىزدى جيناپ جاتاتىن بولساڭىز - وندا ءسىز ومىردەگى قيىندىقتارعا مۇمكىندىك بەرمەيتىندىگىڭىز بايقالادى.   ونداي ادام كەرەۋەتتىڭ جوعارعى جاق بۇرىشىندا عانا جاتادى. 

 ەگەر ءسىز بەتىڭىزدى تومەن قاراتىپ ۇيىقتاساڭىز وندا، قولدارىڭىزدى باسىڭىزدان ءجيى اسىرىپ جاتاتىنىڭىز ءسوزسىز.  مۇنداي ادام ۇيقى كەزىندە دە ءوزىن ساقتاندىرىپ جاتاتىندارعا ءتان. 

 ەگەر ءسىز شالقىڭىزدان جاتاتىن بولساڭىز،  مۇنداي ءادىس حانشايىمدىق دەپ تە اتالادى ەكەن. بۇل جاتىسپەن جاتاتىن ادامنىڭ ەكى قولى ەمىن ەركىن جانىندا بولادى. بۇل جونىندە ەرتەدەن كەلە جاتقان ناقىل دا بار: «ارقاسىمەن - حاندار، جانىمەن - اقىلدىلار، ىشىمەن - بايلار». بۇل دوكتور سامۋەلدىڭ ءوزى كوز جەتكىزگەن دەرەك، شىن مانىندە شالقاسىنان جاتقان ادام ءوزىن ۇيىقتاعاندا عانا ەمەس، جاي كەزدىڭ وزىندە دە حان سەكىلدى كورسەتەتىندىگىن دالەلدەگەن. مۇنداي ادامدار - بالا كەزىنەن- اق وزدەرىنە سەنىمدى، اقىلدى، ءوزىنىڭ كوزدەگەن ماقساتىنا جەتپەي قويمايتىن جاندار. ولاردى رايىنان قايتارۋ تىپتەن قيىن. 

 جارتىلاي قىرىڭىزدان جاتاتىن بولساڭىز، ونىڭ دا سىرى بار. 1909 - جىلى بوريس سيدنەيدىڭ تەكسەرۋىندە كورسەتىلگەنىندەي، وڭ جاعىمەن كوپ قيمىلدايتىن ادام - وڭ جاعىنا، ال سول جاعىمەن قيمىل ارەكەتتى كوپ جاسايتىندار سول جاعىمەن جاتادى دەلىنگەن. بۇل ادىسپەن جاتقاندا اياق ءسال يىلگەن بولسا، دەنەڭىزدە جىلىلىق ساقتاۋعا قولايلى جاعداي قالىپتاسادى، سونىمەن قاتار بارلىق دەنەڭىزگە قان اينالىمى جۇرەدى. دەنە مۇشەلەرى مەن جۇرەك جاقسى قورعانىستا بولادى دەگەن ءسوز. ومىرگە دەگەن قۇلشىنىسى جوعارى ادامعا ءتان. ولاردىڭ پسيحيكاسى تۇراقتى ادامدار. 

 سونىمەن ءاربىر ادام ءوزىنىڭ دەنە قيمىلىن باسقارۋ ارقىلى مىنەزىندەگى مىندەرىن دە بايقاي الادى. كوپشىلىگىمىز ءبىر تۇندە بىرنەشە قوزعالىستا جاتۋىمىز مۇمكىن. مىسالى ءسىز ۇيىقتار الدىندا حاندار تاسىلىمەن جاتساڭىز، تۇرعاندا قىرىڭىزبەن نەمەسە ەت بەتىڭىزدەن جاتۋىڭىز مۇمكىن. بۇل نەنى بىلدىرەدى؟
 سەبەبى، ادام كۇندىز قوزعالىستا جۇرگەندە ءارتۇرلى قيمىل جاسايدى، ال ۇيىقتاعاندا ءوز- وزىنە ەسەپ بەرمەي جاتۋى مۇمكىن. 

 جالپى ادامنىڭ فيزيكالىق جانە اۋىرعان كەزدەگى جاعدايى: 

 اسقازانىڭىز اۋىرسا - ارقاڭىزبەن جاتۋىڭىز مۇمكىن، اۋىرعان جەرىڭىزدى قولىڭىزبەن باسىپ جاتقان قولايلى. ەگەر يىعىڭىز نەمەسە ارقاڭىز اۋىرسا - وندا ادام ساۋ جاعىنا قاراپ جاتاتىنى ءسوزسىز.  ال جۇرەگى اۋىراتىندار كوپ جاعدايدا وتىرىپ، قولدارىنا جاستىق الىپ ۇيىقتايدى. ۇيقىسى بۇزىلعان ادام كوپكە دەيىن ۇيىقتاي الماي مازاسى قاشادى. سول ساتتە وزىنە ىڭعايلى ادىسپەن جاتىپ، تىنىشتالۋى مۇمكىن.  
 قالاي دەسەك تە كەز- كەلگەن كىسىنىڭ ۋاقتىلى ۇيىقتاپ، مەزگىلىندە دۇرىس تىنىعۋى اۋرۋ- سىرقاۋدان ساقتاندىرادى. 

 نۇرگۇل ساباقانوۆا 

ايقىن- اقپارات