قىتايداعى قانداس اقىن- جازۋشىلار اراسىنداعى قاعىتپالار
ماعاز رازدان ۇلى
ماعاز بەن قاعاز
ايگىلى جازۋشى، اقىن ماعاز رازدان ۇلى كەزىندە جالعان جالامەن ۇستالىپ كەتەدى. ءۇش كۇننەن كەيىن بەلسەندىلەر تاعى كەلىپ، جازۋشىنىڭ قولجازبالارى مەن كىتاپتارىن الىپ كەتىپتى. بىرەر كۇننەن سوڭ ماقاڭنىڭ قالامداس ءىنىسى، جازۋشى كۇنگەي مۇقاجان ۇلى اعاسىنىڭ ۇيىنە كەلىپ جاعدايلارىن سۇراعاندا جەڭگەسى:
- ءۇش كۇننىڭ الدىندا بايلاپ- ماتاپ ماعازدى اكەتتى، كەشە جيناپ- تەرىپ قاعازدى اكەتتى، - دەگەن ەكەن.
جۇماباي ءبىلال ۇلى
«كورەتىن كۇنىڭ وسى»
جازۋشى ورازبەك ءابدىل ۇلى جاڭا موتوسيكل الىپ مىنە قالادى. بۇنى ەستىگەن جازۋشى جۇماباي ءبىلال ۇلى وعان كەلىپ:
- اۋىلعا بارىپ قايتايىق، كولىگىڭ زاۋلاپ تۇر ەكەن، - دەيدى. سودان ەكەۋى مىنگەسە سالىپ، اۋىلعا تارتادى. قايتار جولدا باراردا «زىر» ەتە شىققان قۇمنان وتە الماي قۇلاپ تۇسەدى.
ەكى جازۋشى ەكى جاققا دومالاپ، يەسىز قالعان موتوسيكلدىڭ دوڭگەلەگى بوس اينالىپ جاتادى. ورازبەك تۇرىپ قاراسا، ونىڭ الدەبىر سىرتقى سايمانىنىڭ ءبىر جەرى ءۇزىلىپ كەتىپتى دەيدى. سودان ورەكەڭ قالتاسىنان قول ورامالىن الىپ شىعىپ، الگى ۇزىلگەن جەردى جالعاپ، بايلاپ جاتسا، انادايدا قاراپ تۇرعان جۇماباي موتوسيكلگە سۇق ساۋساعىن كەزەپ:
- ال، بالەم، قازاقتىڭ قولىنا تۇسكەن سوڭ كورەتىن كۇنىڭ وسى، - دەگەن ەكەن.
ءشامىس قۇمار ۇلى
قاعىتپا
«قۇمىل القابى» جۋرنالىنىڭ العاشقى سانى شىققان كەزدە اۆتورلار تىزىمىنەن جۇماعالي قۇيقاباي (قۇمىل اراتۇرىك اۋدانىندا قىزمەتتە بولعان)، تولەگەن جىرىمباي، تاپەي قايىسقان، كاۋكاريا ايىلباي قاتارلى اۆتورلاردىڭ اتىن كورگەن جازۋشى ءشامىس قۇمار ۇلى:
- اكاۋ، مىنا قۇمىل جاقتاعى قالام ۇستايتىداردىڭ ءبارى يلەگەن قايىس- تەرىدەن شىققان با ءوزى؟ - دەپتى.
كاكەش قايىرجان ۇلى
قازاقي ولەڭ
ءبىر جاس اۋدارماشى كاكەش قايىرجان ۇلىن ىزدەپ بارىپتى. اعا اۋدارماشىعا بۇيىمتايىن بىلدىرگەن ول، قىز بەن جىگىتتىڭ اساۋ وزەننىڭ ەكى جاعاسىندا ءبىر- بىرىنە جەتە الماي تۇرعانىن بەينەلەيتىن ەكى جول ولەڭدى قالاي اۋدارسادا كەلتىرە الماعانىن ايتىپ، كومەك سۇراپتى. سوندا قىتايشا ولەڭدى ءبىر وقىپ جىبەرگەن كاكەڭ:
- باۋىرىم، مىناۋ ءبىزدىڭ قارا ولەڭىمىزدىڭ ءدال ءوزى عوي، - دەپتى.
- قالاي؟ - دەپتى جىگىت تاڭعالىپ.
سوندا كاكەڭ:
- مۇنى «قالقاتاي سەن ارجاقتا، مەن بەر جاقتا» دەي سالساڭ شارۋاسى ءبىتتى ەمەس پە، - دەپتى قولما- قول.
بالاپان راباتوۆ
«قازاقتار راديوسىنان كورەدى»
بۇرىنىراقتا اقىن، ديكتور بالاپان راباتوۆ پەن سازگەر قاستەر سەيىتقان ۇلى ەكەۋى ءبىر كۇيشىنىڭ كۇيىن دىبىس تاسپاسىنا الىپ جاتىپتى. وتىرعان جەرلەرى تىنىش بولماعاندىقتان، ولار قانشا قايتالاسا دا قالانىڭ ۋ- شۋىنان بوتەن دىبستار جارىسىپ، بولماي قويىپتى. سوندا، بالاپان قاستەرگە قاراپ:
- وسى دىبىستار كەتە بەرسە قايتەدى، قازاقتار بىزدەن ەمەس، ر ا ديوسىنان كورەدى، - دەپ اقىل كورسەتىپتى.
دايىنداعان: مۇرات الماسبەك ۇلى
