اۆتوكرەسلو ماسەلەسى الەۋمەتتىك نارازىلىققا ۇلاسىپ كەتپەي مە؟
ماماندار جاڭا ەرەجەلەردىڭ قوعام تالقىسىنا سالىنباي بىردەن قۇشىنە ەنۋىن قۇپتامايدى.
ويتكەنى، مۇنداي جايتتار الەۋمەتتىك نارازىلىققا ۇلاسۋ مۇمكىن. ساراپشىلاردىڭ بۇل پىكىرى قانشالىقتى نەگىزدى؟
سوڭعى بىرنەشە كۇندە «ەل بولامىن دەسەڭ، بەسىگىڭدى تۇزە» دەيتىن قازاق: «ەل بولام دەسەڭ، اۆتوكرەسلوڭدى تۇزە» دەيتىن قالگە جەتتى. ويتكەنى، زاڭ شىقتى دەگەن ءسوز، تالاپ قاتايادى. تالاپ قاتايدى دەگەن ءسوز، ەڭ العاشقى سوققى قارا حالىققا تيەدى. سەبەبى، حالىقتىڭ ءار بالاسىنا اۆتوكرەسلو الاتىن جاعدايى جوق.
جاعدايى جوق دەگەن جاي ءسوز. الدىمەن ەسەپكە جۇيرىكتىگىمىزدى ءبىر دالەلدەپ الايىق. قازاقستاندا جىلىنا ورتاشا ەسەپپەن 250 مىڭ بالا (بيىل 262 مىڭ بالا مەكتەپكە باردى) مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتايدى. دەمەك ەلىمىزدەگى 7 جاستاعى بالالاردىڭ سانى شامامەن ورتاشا ەسەپپەن 250 مىڭنان اسادى دەگەن ءسوز. وسى 250 مىڭدى 12 گە كوبەيتسەڭىز (ويتكەنى، جاڭا ەرەجە بويىنشا 12 جاسقا دەيىنگى بالانىڭ ءبارى اۆتوكرەسلوعا «تاڭىلۋى» مىندەتتى).
3 ميلليون بالانىڭ سانى وزدىگىنەن شىعا كەلەدى. بۇل 3 ميلليوننىڭ ۇشتەن ءبىرى اۆتوكرەسلو تۇتىنسىن دەگەننىڭ وزىندە ەلىمىزگە 1 ميلليون اۆتوكرەسلو تۇتىناتىن نارىق پايدا بولادى. ەلىمىزدەگى اۆتوكرەسلونىڭ باعاسى 20-25 مىڭ تەڭگەنىڭ اينالاسىندا. ەندى جوعارىداعى 1 ميلليوندى 20 مىڭعا كوبەيتە قويىڭىز... ءسىز بەن ءبىز ويلاۋعا قورقاتىن كوپ نولدەر شىعا كەلەدى.
ءبىرىنشى سۇراق وسى... سول كوپ نولدەردى قالتاسىنا باسقىسى كەلەتىن الپاۋىتتار كىمدەر؟ توسىننان كۇشىنە ەنگەن جاڭا ەرەجەنىڭ ارتىندا «سولار» تۇرعان جوق پا؟
مۇنداي زاڭدى سۇراق قويىلعان كەزدە لاۋازىمدى تۇلعالار الەمدىك ستاندارتتى الدىعا تارتادى. الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىن مىسالعا كەلتىرىپ، سول دارەجەگە جەتۋىمىز قاجەت دەپ «مىڭگىرلەيدى». ەۋروپا، ياكي باتىس ەلدەرى ازاماتتارىنىڭ ارى كەتسە 1-2 بالاسى بولادى. قازاق سەكىلدى 4-5 بالاسىمەن تۋعان-تۋىس ارالاپ، توي-تومالاققا بارمايدى.
