بابالار ءسوزى: جاقىندى جارالاما، الىستى قارالاما
جوبانىڭ نەگىزىنە «مادەني مۇرا» باعدارلاماسى اياسىندا شىققان 100 تومدىق اۋىز ادەبيەتىنىڭ جىر- تولعاۋلارى، قيسسا- داستاندار، ءسوز ۇستاعان شەشەندەر مەن بيلەرىمىزدەن قالعان ناقىلدار، تاريحي جادىگەرلىكتەر الىندى. جوبا ماتەريالدارى قازاق تىلىندە (قازاقشا جانە توتە جازۋمەن) اگەنتتىك سايتىندا جاريالانىپ وتىرادى.
***
كىشى جۇزدەگى ون ەكى اتا باي ۇلىنىڭ بايباقتى دەگەن رۋىنا باسشى بولعان بۇلان دەگەن كىسى قارتايعان كەزىندە ءبىر جيىندا جۇرتقا: «مەن قارتايىپ جاسىم جەتتى، مىنا الدىمداعى پىسكەن قويدىڭ باسىن بىرەۋىڭ كەلىپ ۇستاپ، بايباقتىعا باس بولىڭدار!» - دەپتى. سوندا جۇرت قاڭتارىلىپ ەشكىم ورتاعا شىعا قويماعان سوڭ اياق جاقتان سىرىم شىعىپ:
«ءبالى، اعا، باس تا، باستاۋشى دا بولام» ، - دەپ بۇلاننىڭ الدىنا كەلىپ وتىرىپتى.
سوندا سىرىم جيىرماداعى جاس جىگىت ەكەن. بۇلان قارت باتاسىن بەرىپ، سودان باستاپ سىرىم بايباقتىعا ءبي بولىپتى. سىرىم سودان كەيىن ەلدىڭ قاريالارىنان اقىل الۋ ءۇشىن اتقا ءمىنىپتى. قارامان تانا مالايسارى بيدەن اقىل، باتا الۋعا جولعا شىعىپتى. مالايسارىنىڭ اۋلى تومەنگى توپايلى قالاسىنىڭ اۋزىندا ەكەن. مالايسارىنىڭ شارۋاسى شاعىن بولسا كەرەك. اۋلىنا كەلگەندە، قارت ازعانتاي قويىنىڭ الدىندا ءجۇر ەكەن. سىرىم سالەم بەرىپ: «اعا كىم بولدىڭىز؟ » - دەپ سۇراپتى.
مالايسارى: «شىراعىم، كىم بولايىق، وسى جەردەگى از ءۇي تانامىز داعى»، - دەپتى. سوندا سىرىم: «تانانىڭ قايسىسى؟ جەتى ءۇي جيەنبەكپىسىڭ؟ بەس ءۇي بەسسارىمىسىڭ؟ تىشقان قۇلاق اسانبىسىڭ؟ تولەۋدەن العان قۇنانبىسىڭ؟ » - دەگەندە، مالايسارى: «شىراعىم، تانانىڭ پالەنىمىن دەپ نەعىلايىن. تانىساڭ تانىرسىڭ! مەن دە سەنى تانىپ تۇرمىن. داتتىڭ اۋزىنا شايتان تۇكىرگەن، ءبىر قۋ اياق بالاسى جەلىگىپ اتقا ءمىندى دەپ ەستىپ ەدىم. سەن سول بالا بولارسىڭ!» - دەپتى.
سوندا سىرىم: «ءبالى، اعا، سول بالا بولامىن. اۋىلدان شىققاندا ءسىزدى سوزدەن ۇتسام، تانانىڭ الجىعان شالى دەپ كۇلكى قىلايىن، سوزدەن ۇتىلسام، ات مىنگىزىپ، شاپان جاۋىپ باتاڭىزدى الايىن دەپ اتتانىپ ەم، ۇتىلدىم، باتاڭىزدى بەرىڭىز، اتىڭىز - مىنا استىمداعى اتىم، شاپانىم مىناۋ!» - دەپ، ۇستىندەگى شاپانىن شەشىپ بەرىپتى.
مالايسارى ەكەۋىن دە الماي: «شىراعىم، ءۇش ءسوز بار، سونى ۇمىتپاي جۇرسەڭ، حالقىڭ سوڭىڭنان قالماس. ۇمىتساڭ، ارتىڭا ەرمەس. ول ءۇش ءسوز: ۇيات، بو رىش، وبال! ودان كەيىنگى ءبىر اقىلىم - جاقىندى جارالاما، الىستى قارالاما!.. » - دەگەن ەكەن.
