ءبىرجان جاقىپوۆ: بۇرىنعى قىتاي بوكسشىسى بولماعاننان كەيىن التىن الام دەپ ويلاعام

استانا. قازاقپارات - ءبىرجان جاقىپوۆ - جولى اۋىر بوكسشى. ەكى بىردەي ازيا ويىندارىنا قاتىسىپ، فينالدا ءسۇرىندى. بىلتىر عوي، سپورتتىق مانسابىنداعى ەڭ ءىرى جەتىستىگى - الەم چەمپيونى اتاعىنا جەتكەن. ءبىر ەمەس، ەكى بىردەي وليمپيادا ويىندارىنىڭ شيرەك فينالىنان قايتتى.

ينچحوندا وتكەن ازيا ويىندارىنان جۇلدەمەن ورالعان جاقىپوۆتى قۇتتىقتاي بارعانبىز. ءالى دە قول جەتپەگەن بيىگى بار ەكەنىن، الداعى ماقساتتارى جونىندە بۇكپەسىز سىرىن اقتاردى. الەم بىرىنشىلىگىنىڭ جۇلدەگەرى، ازيا ويىندارىنىڭ ۇزدىك بوكسشىسى جون حۋن شين تۋرالى ءوزى نە دەيدى ەكەن؟

كۇمىس تە كۇش...

قاناعاتتان اسىپ قايدا بارامىز؟! ءار جاعدايعا دا سابىر كەرەك. دەگەنمەن ىشتەگى قىجىلدى جاسىرا الماسپىز... بۇرىنعى قىتاي بوكسشىسى بولماعاننان كەيىن التىن الام دەپ ويلاعام... كۇمىس تە كۇش قوي.

وعان ارنايى تاكتيكا قۇردىق. «كەلسەڭ، كەل» دەپ كۇتىپ جۇرە بەرۋگە بولمايدى. جەرگىلىكتى بوكسشىنى جەلكەسىنەن سۇيرەگەن جاعدايدىڭ تالايىن كوردىك. اۋەلدەن سونى ءتۇسىندىم. جەكە باپكەرىم ۇنەمى شابۋىلعا يەك ارتۋىما تاپسىرما بەردى. ونىڭ دا مانەرى شيمينگە ۇقساس. ىڭعايسىز. ايقىن باسىمدىق بولمادى ءوز جاعىمنان دا. قاتەلىكتەرىم بار. ءۇش كەزەڭ بويى بار كۇشىمدى سالىپ ەدىم.

كارىس بوكسشىسىنىڭ ەسىمىن ەڭ العاش 2009-جىلى ەستىدىم. ميلانداعى الەم چەمپيوناتىنان قولاعا يەلىك ەتكەندىكتەن، بولاشاق قارسىلاستىڭ ءبىرى دەپ تانىدىم. گۋانجوۋداعى ازيا ويىندارىنىڭ شيرەك فينالىندا جولىعىپ، مەن جەڭگەنمىن. 17:3 ەسەبىمەن. ودان بەرى الەم بىرىنشىلىگىنىڭ كۇمىسىن الدى. بۇگىندە كورەيانىڭ ەڭ اتاقتى بوكسشىلارىنىڭ ءبىرى وسى جىگىت.

بوكستا جۇرگەنىمە قانشا جىل بولدى، جەرەبە كىلەڭ مىقتىلارمەن جولىقتىراتىن. بۇل جولى ءسال دە بولسا جەرەبە وڭ جامباسىما ءتۇستى. ءبىرىنشى رەت شىعار بۇل. دەگەنمەن ولاردى دا وڭاي-وسپاق دەۋگە كەلمەس. جارتىلاي فينالدا كەزىككەن قىرعىز وسمانوۆتى بيىل ق ر پرەزيدەنت كۋبوگىندا دا ۇتتىم. ماعان دەيىن موڭعوليا، تايلاندتىڭ مىقتىلارىن ءتۇرىپ شىققان ول. سول سەبەپتى، ءاربىر قارسىلاسقا دايىن بولدىق. وسى جولى جولىم بولعانىن ايتۋ كەرەك راسىندا. ايتپەسە، جەرەبە بىردەن الەم چەمپيوندارىمەن جولىقتىراتىن.

وليمپيادا مەن ازيا چەمپيوناتىنىڭ عانا جۇلدەسى جوق ەكەن

ءتورت جىل بۇرىنعى ازيا ويىندارىندا دا كۇمىسكە جەتتىم. ناعىز بابىما ەنىپ، جالىنداپ تۇرعان كەز ەدى ول. ءبىرىنشى كەزدەسۋدە-اق الەم چەمپيونى پۋريەۆدورج سەردامبانىڭ سىباعاسىن بەردىك. الگى جون حۋن ءشيننىڭ دە.

ازىرگە قولىم جەتپەي تۇرعان ەكى-اق جۇلدە بار مەندە. ول - وليمپيادا جانە ازيا چەمپيوناتىنىڭ جۇلدەلەرى. ازيا چەمپيوناتىنان دا جۇلدە الاتىن مۇمكىندىگىم بولعان. ءوزىمنىڭ قاتەلىكتەرىمنىڭ كەسىرى. قارسىلاستى باعالاماي شىعىپ، ەسە جىبەردىم. 2009-جىلى جۋحايدا جاس موڭعول بوكسشىسى تۋگتسوگت نيامبايار وپىق جەگىزگەن. ودان كەيىن 52 گە اۋىسىپ، سول جىلى ميلانداعى الەم بىرىنشىلىگىندە دە جۇلدە الدى. ال موڭعوليادا وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا شيرەك فينالدا قىتاي زوۋ شيمين بوگەت بولدى. ازيا چەمپيوناتىنا ەكى رەت قاتىسىپپىن. ەكىنشىسىندە جۇلدەنى ءوزىم قولدان بەرىپ قويدىم. بۇل دا ءبىر وكىنىشىم.

باسقا حالىقارالىق تۋرنيرلەردىڭ ءبارىنىڭ دە جۇلدەسى بۇيىرىپتى. ونىڭ كوبىسى التىن. ەۋروپادان - فەليكس شتامم، گاللە، ستراندجا، احمەرت كومەرت، ماكار مازاي، اعايىندى كليچكولاردىڭ تۋرنيىرىنىڭ التىنى بار. كۋباداعى تۋرنيرلەر، تايلاند كورولىنىڭ دە. كۋباداعى تۋرنيرلەردە چەمپيون بولعان قازاق بوكسشىسى تەك مەن ەكەنمىن ازىرگە (كۇلىپ). تايپەيدەگى ايبا پرەزيدەنتىنىڭ كۋبوگىندا ءۇشىنشى، وزبەكستاندا ءبىرىنشى ورىن الدىم. سىرتتاعى ەڭ ءبىرىنشى سايىسىم - اعايىندى كليچكولاردىڭ تۋرنيرى.

ۇيدەگى ەلۋ شاقتى جۇلدەنىڭ ءبارىن اكەم تۇگەندەپ جۇرەدى. قازاقستانداعى تۋرنيرلەردىڭ دە التىنىنان كەم ەمەسپىن. ماسەلەن، ق ر پرەزيدەنت كۋبوگىن ءۇش رەت ۇتتىم ەمەس پە؟! سەرىك ەكەۋمىز. عالىم جارىلعاپوۆ، شوقىر بولتەك ۇلى، ساعادات نۇرماعامبەتوۆ، قاراقوزى ابداليەۆ، سەرىك قوناقبايەۆ تۋرنيرىنىڭ دە جەڭىمپازىمىن.

سىن شىن ايتىلسا...

جۇلدە دە اركىمگە ءارقالاي بۇيىرادى. بارلىق جارىستى ۇتىپ شىعۋ مۇمكىن ەمەس. ماڭدايىمىزعا جازىلعانىن الدىق. ءبارىن ۇتۋ دا ماقسات ەمەس. وليمپيادادا ۇتىلاسىڭ عوي، تۇعىردا بۇرىن سەنەن ۇتىلعاندار تۇرعانى قاتتى كۇيىندىرەدى. مەنىڭ تۇراتىن ورنىم ەدى دەپ. اقىرىنداپ وعان دا كونەسىڭ. وليمپيادا جۇلدەسىنە جەتۋ دە - ۇزاق جول. اللانىڭ بەرگەن سىيى ول دا.

راس، ماعان قاراتا كوپ سىن ايتىلىپ جاتادى. وعان ءمان بەرمەيتىن بولدىم. باس باپكەردىڭ ارقاسىندا ءجۇر دەپ ايتاتىندار جەتەرلىك. ونداي سوزدەرگە ابدەن ەتىمىز دە ۇيرەندى. سىن شىن بولسا... ءوزىمدى ىسپەن دالەلدەيمىن ءالى. ولار ميلليون - قايسىبىرىمەن سالعىلاسىپ وتىراسىڭ.

قىرىق توعىز كەلىدە جۇرگەنىمە دە 10 جىل بولىپتى. بۇل مەنىڭ ارتىقشىلىعىم دا ەمەس. اكەم دە، شەشەم دە ارتىق ەتى جوق كىسىلەر. ولاردان اسىپ قايدا بارماقپىن؟! ءسال قينالىڭقىراعاندا، ەلۋ ەكىگە اۋىسۋ تۋرالى ويلار بولعان. اسا قاتتى قينالماعاندىقتان با، ءالى وسىندا ءجۇرمىن.

كاتار تۋرالى ايتۋ ءالى ەرتە

APB جوباسى تاڭسىق كورىنسە دە، ەش ويلانباستان قول قويىپ جىبەردىك. باسشىلار، باپكەرلەر سەنىم ارتقاننان كەيىن. سەگىز قارسىلاسىمنىڭ ءبارى دە كوزتانىس. العاشقىسى قىتايلىق لۋ بين - جاستار اراسىندا الەم چەمپيونى. گاللەدەگى كىشى الەم چەمپيوناتىنىڭ فينالدا جەڭگەنمىن ونى. داۆيد ايراپەتيان، مارك بارريگا، پاتريك لوۋرەنستى دە تۇقىرتتىق ۋاعىندا...

بۇل جوباعا قاتىسۋشىلار الەم چەمپيوناتىنا بارا المايدى ەكەن دەگەن اڭگىمەلەردى ەستىدىم. شىنىن ايتقاندا، ءوزىم دە ءالى تولىق بىلمەيمىن ەرەجەلەردى. اقىرىن كۇتەيىك. ءوزىم وليمپيادا جولداماسىن АРВ ارقىلى ۇتىپ العىم كەلەدى. وليمپيادا جۇلدەسىنە جەتكەندە عانا كوڭىلىم تىنشيتىن شىعار. ارينە، ادامدا ارمان تاۋسىلۋشى ما ەدى. بىرىنەن كەيىن ەكىنشىسىنە ۇمتىلاسىڭ. بىرەۋ ەكى دۇركىن بولسام دەيدى. وعان جەتسەڭ، ۇشىنشىسىنە كوز تىگەسىڭ. سەرىك تە (ساپيەۆ - اۆتور) ءۇش دۇركىن الەم چەمپيونى بولعىم كەلەدى دەپ ايتاتىن. قازىر عوي، «اتتەڭ، ەرتە كەتىپ قالدىم» دەپ اڭگىمە اراسىندا ايتىپ قالىپ ءجۇر.

كاتارداعى دودا تۋرالى ايتۋ ءالى ەرتە. وعان دەيىن ءالى ۋاقىت بار. ءبىر جاعىنان جاستاردىڭ دا وسى سايىستا جارقىلداعانىن كورسەم دەيمىن. قازاقستاندا بۇل سالماقتا باسقا دا مىقتىلار بار ەكەنىن نەگە دالەلدەمەسكە؟! جاستار دا ءوز الەۋەتىن بايقاتسىن.

مىرزا اعاما قارىزدارمىن...

وسى كۇنگە جەتكەنىم ەڭ اۋەلى اللانىڭ، ودان كەيىن اكە-شەشەمنىڭ ارقاسى. ال سپورتتاعى باعىتىمدى ايقىنداپ، قاتارعا قوسقان - مىرزا اعاي. وسىنداي باپكەرگە جولىققانىما اللاعا مىڭ دا ءبىر شۇكىر! ول كىسىدەن ۇيرەنەتىن نارسە كوپ. ومىردە بولسىن، سپورتتا بولسىن، تەمىردەي تارتىپكە بويۇسىندىرادى. سپورتتى كەز كەلگەن باپكەر ۇيرەتە بەرەدى. ال اعايىمنىڭ ومىرلىك قاعيدالارى دا قۇندى مەن ءۇشىن. قانشا جىلدان بەرى بىرگە ءجۇرمىز. سومكەمدى اسىنىپ، ەڭ العاش «سپارتاكقا» بارعانىمدا، الدىمنان شىعىپ، قارسى العان مىرزا اعايىم.

قىزىعى سول، جاستار اراسىندا ەشبىر جەتىستىگىم جوق ەكەن. ءبىر عانا تۋرنيرگە قاتىسىپپىن. سارىاعاش اۋدانىنىڭ اباي ەلدى مەكەنىندە وتكەن نۇرجان سمانوۆتىڭ تۋرنيرىندە چەمپيون بولعانىم ەستە. وتىز ەكى كەلىدە. كەيىننەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا وبلىس چەمپيونى بولعانىممەن، ەل چەمپيوناتىندا جولىم بولمادى. جاستار ساپىنا اۋىسقاندا وبلىستا ءۇشىنشى ءنومىر ەدىم. جاستار اراسىندا جەتىستىگىمنىڭ جوق بولۋىنىڭ بىردەن-ءبىر سەبەبى - سالماعىمنىڭ ازدىعى. ونداعى ەڭ كىشى سالماق قىرىق التى عوي. مەنىڭ سالماعىم قىرىق كەلىگە ازەر جەتەتىن. ۇيدە ەلۋ شاقتى مەدال بولسا، ءبارىن دە ەرەسەكتەر اراسىنداعى جارىستاردان العانمىن.

زوۋ شيمين دە اشىلا ءتۇسىپتى

شۇكىر، ارتىمنان ەرگەن ىنىلەرىم دە ءبىرشوعىر. جومارت ەرجان، شالقار ايقىنباي، ولجاس باينيازوۆ. ەرتەڭگى كۇنى ورنىمدى باسا الاتىن جىگىتتەر وسىلار.

ۋاقىتتىڭ قادىرىن بىلمەك كەرەك. سپورتتان بولەك، اتقا مىنگەندى جاقسى كورەمىن. قازاقتىڭ ءاربىر بالاسىنداي. تاۋدىڭ، تابيعاتتىڭ تاڭعاجايىپتارىن تاماشالاعاندى ۇناتامىن.

كاسىپقوي بوكسشىلاردىڭ ايىزدى قاندىرار جەكپە-جەكتەرىن كورۋ ءبىر عانيبەت. ءبىرىنشى كەزەكتە قازاقستاندىق بوكسشىلاردى باقىلاپ وتىرامىن. بەيبىت شۇمەنوۆ، گەننادي گولوۆكين، قانات يسلام، جانات جاقيانوۆتاردى. قاناتتىڭ ءالى-اق الەم چەمپيونى بولۋعا شاماسى جەتەدى. قازاقتىڭ ناعىز باتىر ۇلى...

ەجەلگى قارسىلاسىم زوۋ شيميننىڭ كاسىپقوي بوكستاعى قادامدارىن دا كورىپ تۇرامىن. بۇرىنعىداي ەمەس، اشىلا تۇسكەن، كۇشىنە كۇش قوسىپتى. كاسىپقوي بوكستا جەڭىل سالماقتاعىلار اسا تانىمال ەمەس الايدا. نەگىزىنەن ورتا، اۋىر سالماقتار ءدۇيىم جۇرتقا تەز تانىلادى.

اۆتور: تاعاباي قاسىم

«سپورت گازەتى»