زينا جايىلعان كەزدە جەر سىلكىنىسى كوبەيەدى
وسىعان قىسقاشا جاۋاپ بەرگەندى ءجون سانادىق.
نەگىزى كوبىنە جەر سىلكىنىسىن - اللانىڭ ەسكەرتۋى دەپ ءتۇسىنۋىمىز كەرەك.
عالىمدار «ەكى "ز" ءارپى كوبەيگەندە ءۇشىنشى "ز" كەلەدى» دەگەن. ياعني ز ۇلىمدىق جانە زينا كوبەيگەن كەزدە ءزىلزالا بولادى. حاديس شاريفتەردە بىلاي دەلىنەدى:
«زينا جايىلعان كەزدە جەر سىلكىنىسى كوبەيەدى. » (ءدايلامي)
«كۇنالار اشىقتان اشىق ىستەلە باستاعاندا جاقسى- جامان حالىقتىڭ ءبارى جالپىلاما ازاپقا دۋشار بولادى. » (تاباراني)
جەر سىلكىنىسى - قيامەت بەلگىلەرىنەن. بۇحاريداعى حاديس شاريفتە «جەر سىلكىنىسى كوبەيمەگەنشە قيامەت باستالمايدى» دەلىنەدى. قيامەتتىڭ ناقتى قاشان باستالاتىنى بىلدىرىلمەدى.
ءبىراق پايعامبارىمىز الەيھيسسالام كوپتەگەن بەلگىلەرىن حابار بەردى:
«ءماھدي كەلەدى، يسا اسپاننان تۇسەدى، ءداججال شىعادى. ياجۋج ءماجۋج بارلىق جەردى قيراتادى. كۇن باتىستان تۋادى. ۇلكەن ءزىلزالالار بولادى. ءدىني بىلىمدەر ۇمىتىلادى. جاماندىق كوبەيەدى. ءدىنسىز، ادەپسىز ادامدار باسشى بولىپ، ەلگە اللا تاعالانىڭ امىرلەرىن ورىنداتقىزبايدى. حارامدار بارلىق جەردە ىستەنىلەتىن بولادى، يەمەننەن ءبىر وت شىعادى. اسپان مەن تاۋلار بولشەكتەنەدى. كۇن مەن اي قارايادى. تەڭىزدەر ءبىر- بىرىمەن ارالاسادى جانە قايناپ، قۇرعاپ كەتەدى».
اللانىڭ ەسكەرتۋى
ادامدار اللا تاراپىنان كەلگەن ەسكەرتۋ بولعان جەر سىلكىنىسىنەن عيبرات الۋ كەرەك. سۋ تاسقىنى، جەر سىلكىنىسى، قۇرعاقشىلىق سياقتى اللا تاراپىنان كەلگەن قيىنشىلىقتاردىڭ كورىنىس تابۋى اللا تاعالانىڭ شەكسىز نيعمەتتەرىنە، مەيىرىم مەن سياپاتىنا قارسى شىعۋشىلارعا ەسكەرتۋ رەتىندە بەرىلەدى. ەشبىر نيعمەت جانە پالەكەت سەبەپسىز بەرىلمەيدى. پايىمداي الاتىندار ءۇشىن ءار ءتۇرلى حيكمەتتەرى بار. كۇنالاردىڭ كەشىرىلۋىنە سەبەپ بولۋى سياقتى باسقا دا حيكمەتتەرى بار. حاديس شاريفتەردە بىلاي دەلىنەدى:
«ۇمبەتىم ءۇشىن جەر سىلكىنىستەرى كۇنالارىنا كافارات (وتەم) بولادى.» (حاكيم)
«اللا تاعالا جەر سىلكىنىستەرىن جاقسىلارعا ۇگىت، مۇميندەرگە مەيىرىم، ال كاپىرلەرگە ازاپ قىلادى». (ي. اساكير)
عالىمدار «قاۋىپتەردەن شامالارىڭ جەتكەنشە ساقتانىڭدار. ويتكەنى توتەپ بەرە المايتىن، شىداۋعا كەلمەيتىن نارسەلەردەن ۇزاقتاۋ - پايعامبارلاردىڭ ادەتى» دەگەن.
«جابىق جەردە وتىرعاندا جەر سىلكىنىسى بولسا، ول جەردەن اشىق جەرگە قاشۋ ءمۇستاھاب». (ءباززاززيا)
«جەر سىلكىنىسى بولعان كەزدە ۇيدەن شىعىپ، اشىق جەرگە بارۋ كەرەك. راسۋلۋللاھ الەيھيسسالام جولدا قيسىق دۋالدىڭ الدىنان جۇگىرىپ وتكەن ەدى» . (حينديا)
بۇل ءپاتۋالاردان اڭعارىلىپ تۇرعانى بويىنشا، جەر سىلكىنىسىنەن قاشپاعان ادام وزىنە قول جۇمساعان بولىپ سانالمايدى. ءمۇستاھابتى تارك ەتكەن بولىپ سانالادى. جەر سىلكىنىسىنەن قاشپايتىن ادام مىندەتتى تۇردە ولەدى دەگەن قاعيدا جوق. جەر سىلكىنىسىنەن قايتىس بولعان ادامنىڭ يمانى بار بولسا، ول مىندەتتى تۇردە ءشاھيد بولادى.
حاديس شاريفتە «سۋدا تۇنشىعىپ، ورتتە جانىپ، قيراعان دۋال استىندا قالىپ ولگەن ادام - ءشاھيد» دەلىنگەن. (يبن اساكير)
زارۋلىك بولماعانشا ءبىر قابىرگە ەكى ادامدى كومۋگە بولمايدى. تەك زارۋلىك قانا حارامداردى مۋباح قىلادى. زارۋلىك تۋىنداعاندا جالپىلاما كومۋگە بولادى.
