قايرات نۇرتاس تويىمنىڭ «شىرقىن» بۇزدى
الماس مەنىڭ ءىنىم شالقاردىڭ دوسى. جاقىندا كەنجە ءىنىم ۇيگە ءوزىنىڭ دوسىن ەرتىپ كەلىپ، ءبىراز اڭگىمە- دۇكەن قۇرىپ، ءشاي ءىشىپ كەتكەن ەدى. مەنىڭ ءىنىم شالقار الماتى قالاسىندا اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى. قالاعا كەلگەننەن بەرى الماتىلىق الماس دەگەن بالامەن دوستاسىپ، جۇپتارى جازىلماي جۇرەدى. ءىنىمنىڭ دوسىمەن تانىسىپ، اڭگىمەلەسىپ وتىرعاندا ونىڭ قازىرگى قازاق شوۋ- بيزنەسىندەگى ونەر يەلەرى تۋرالى ويلارى، زامانعا ساي مۋزىكا تۋرالى ايتقاندارى قىزىق بولعاندىقتان الماستى سويلەتە تۇسۋگە تىرىستىم.
«قازىرگى جاستار قايرات نۇرتاس، ەرنار ايدار، اسان پەردەش سەكىلدى انشىلەردى تىڭدايدى عوي.. .» دەپ قالىپ ەدىم.. . سوندا الماس: «وي، اپاي، قايرات نۇرتاستى تەك جاستار عانا ەمەس، بالا دا، جاس تا، كارى دە تىڭدايدى، تىڭداپ قانا قويمايدى، ونى كورسە ءبارى ءوز- وزدەرىن ۇمىتىپ، انشىگە تۇرا جۇگىرەدى، ونىمەن بىرگە سۋرەتكە ءتۇسۋ ءۇشىن بارىنە بارادى» ، دەپ راحاتتانىپ كۇلدى.
«مەن مەكتەپ بىتىرە سالا 19 جاسقا تولماي ۇيلەنىپ الدىم. الماتىنىڭ مەيرامحاناسىندا جاساعان تويىمىزعا قايرات نۇرتاس كەلگەن. ول مەنىڭ ۇلكەن اعامنىڭ دوسى بولعاسىن مەنىڭ تويىما ارنايى كەلدى. اعامنىڭ ماعان جاساعان توسىن سىيى بولدى. العاشىندا تويىما قايرات سەكىلدى «جۇلدىزدىڭ» كەلگەنىنە قاتتى قۋانعانىم راس. ءبىراق قۋانىشىم ۇزاققا سوزىلمادى. تويعا كەلگەن قوناقتاردىڭ ءبارى ۇيلەنىپ جاتقان مەنى، قالىڭدىعىمدى ۇمىتىپ، قايراتقا قاراي جۇگىرمەسى بار ما، داستارحان قالدى جايىنا. جاپا- تارماعاي قايراتتى جۇلمالاپ سۋرەتكە ءتۇسىپ جاتقان ەل. الگى جەردە تويىمنىڭ شىرقى ابدەن بۇزىلدى. اسابا قوناقتاردى ورىندارىن وتىرعىزا الماي الەك، ايتىلعان تىلەكتەردى تىڭداپ جاتقان ادام جوق. قايرات حالىقتىڭ ءوزىن وسىلاي قابىلدايتىنىنا ۇيرەنىپ قالعان عوي، قانشا مەزى بولسا دا، سىرتقا بىلدىرتپەي، ەشكىمنىڭ كوڭىلىن قالدىرماي سۋرەتكە ءتۇسىپ- اق جاتتى. ءبىراق مەنىڭ تويىم بولعاسىن، قوناقتاردىڭ قايراتتان باسقا ادامدى كەرەك قىلماي، وسىنشاما دۇرلىككەنىنە شىنىمدى ايتسام، اشۋىم كەلدى. اقىرىندا قايرات بىرنەشە ءانىن ورىندادى دا، داستارحانعا دا وتىرا الماستان، بىزبەن قوشتاسىپ كەتىپ قالدى. قايرات كەتكەننەن كەيىن قوناقتاردىڭ كوڭىل- كۇيى ءتۇسىپ قالعانداي ما، الدە ماعان سولاي كورىندى مە؟ ايتەۋىر تويىمنىڭ باسى ىردۋ- دىردۋ، سوڭى تىنىشتىقپەن اياقتالدى» ، دەپ اڭگىمەسىن ايتىپ بەردى الماس.
راسىندا دا، قانداي دا ءبىر جيىنداردا، اسىرەسە توي- تويمالاقتاردا جيىلعان جۇرت قانداي دا ءبىر ءانشى- ءبيشىنى، ونەر ادامدارىن كورە قالسا، تۇك كورمەگەندەي سوعان قاراي جۇگىرىپ، سۋرەتكە ءتۇسۋدى ادەتكە اينالدىرىپ العان. قازىر ەكىنىڭ ءبىرىنىنىڭ تەلەفونىنىدا كىل جۇلدىزدارمەن تۇسكەن سۋرەتتەر. الدا- جالدا كەيبىر انشىلەر سۋرەتكە تۇسۋدەن باس تارتىپ جاتسا، «ويبۋ، پالەنشە وزىنشە بولىپ قاپتى، جۇلدىز اۋرۋىنا ۇشىراپ، سۋرەتكە تۇسۋدەن دە قاشادى» دەپ ءبىراز جەرگە اپارىپ تاستايمىز. ءبارىمىز «جۇلدىزدارمەن» قۇشاقتاسىپ سۋرەتكە تۇسۋگە قۇشتارمىز. ويتكەنى ءارقايسىمىز «جۇلدىزداردىڭ» جانىندا ءوزىمىزدى «جۇلدىز» سەزىنگىمىز كەلەتىن بولۋىمىز كەرەك. ودان قالسا، الەۋمەتتىك جەلىلەردە وسى سۋرەتتەرىمىزبەن ماقتانۋىمىز كەرەك قوي. سوندىقتان مۇندايدا مادەنيەتتى دە، ادەپتى دە ۇمىتىپ كەتەمىز.. ..
اۆتور: اينۇر سەنباەۆا
«الاش ايناسى»
