قازاق ونەرىنىڭ ساڭلاقتارى: جولامان مۇراتبەك تاۋفيح ۇلى
مۇراتبەك جولامان 1966 - جىلدىڭ 13 - قازانىندا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ سىرىم اۋدانى جوسالى اۋىلىندا دۇنيەگە كەلىپ، 2000 - جىلى ومىردەن وزدى.
ول 1985- جىلى اقتوبە مادەني اعارتۋ ۋچيليشەسىنىڭ «سۋرەتشى- بەزەندىرۋشى» ءبولىمىنىڭ 3-كۋرسىنان كەيىن الماتىداعى و. تاڭسىقبايەۆ اتىنداعى كوركەم- سۋرەت كوللەدجىنىڭ «سۋرەتشى- كەسكىندەمەشى» بولىمىنە اۋىسىپ، ونى 1990 - جىلى بىتىرەدى. 1991 - جىلى الماتى تەاتر، كينو جانە كوركەمسۋرەت ونەرى ينستيتۋتىنا ءتۇسىپ، جاڭادان اشىلعان «ستانكوۆايا جيۆوپيس» بولىمىندە وقىعان العاشقى التى ستۋدەنتتىڭ ءبىرى بولدى.
وسى ستۋدەنتتىك جىلدارى الماتىنىڭ ناۋرىز تويىندا ءوزىنىڭ بولاشاق جارىن كەزدىستىرەدى. موڭعوليادان قازاقستانعا وقۋعا كەلگەن ءبىر توپ قىز ناۋرىز تويىنا موڭعول حالقىنىڭ ۇلتتىق كيىمىن كيىپ كەلەدى. سول ناۋرىز تويىندا ۇزىن بويلى قارا تورى جىگىت موڭعوليادان كەلگەن ءبىر قىزدىڭ قولما- قول سۋرەتىن سالىپ، جاس ارۋعا ۇسىنادى. ول چايكوۆسكي اتىنداعى مۋزىكا ۋچيليشەسىندە ءدارىس الىپ جۇرگەن گۇلجامىش ەسىمدى سۇلۋ بولاتىن. ءبىراق جاس ارۋ سۋرەتتى الماي كەتەدى. ارادا 2-3 كۇن وتكەننەن كەيىن بايلانىس قىزمەتكەرى قول قويعىزىپ، وراۋلى پاكەتتى ستۋدەنت قىزدىڭ قولىنا ۇستاتادى. اشىپ قاراسا وتكەندەگى ءوز سۋرەتى. بەتىندە ءبىر جاپىراق قاعازعا: «كوكتەمدە كەزىككەن كوكەشىم. قايىرىلماي نەگە كەتەسىڭ؟ مۇراتبەك» دەپ جازىپتى.
تاعى بىردە باق ىشىندە مۇراتبەكتىڭ وتىرعانىن كورىپ بۇرىلىپ كەتىپ بارا جاتقان گۇلجامىشتى «ءاي، سۇلۋ قىز، تىڭدا مەنى» - دەپ وكتەم ۇنمەن توقتاتقان مۇراتبەك الدىنداعى سىرىم باتىردىڭ سۋرەتى سالىنعان ۇلكەن پولوتنونى كورسەتەدى.
«وسى سۋرەت ءبىزدىڭ كونكۋرستان وتپەي قالدى» - باتىردىڭ بەت جۇزىندە ادۋىن كۇش پەن نامىس ءورشىپ تۇرماسا ول باتىر بولا الا ما؟ ول بولاشاققا، سىرىمعا قيانات قوي. مەنىڭ سۋرەتىمدە باتىرعا ءتان قۇبىلىستىڭ ءبارى دە بار ەدى- دەيدى مۇڭدانىپ. ءبىراق 1991 - جىلى سىرىم دات ۇلىنىڭ 250 -جىلدىق مەرەيتويىنا وراي الماتى قالاسىندا وتكەن رەسپۋبليكالىق كونكۋرستا «سىرىم باتىر» اتتى پورترەتى جۇلدەلى ورىن الادى. 1993 - جىلى الماتى تەاتر، كينو جانە كوركەمسۋرەت ونەرى ينستيتۋتىنداعى سۋرەت ونەرىنىڭ 2 - فاكۋلتەتى جانە سۋرەت كوللەدجىسىنىڭ نەگىزىندە قازاق مەملەكەتتىك كوركەمسۋرەت اكادەمياسى قۇرىلىپ، ول اكادەميك ق. تەلجانوۆ، م. قاليموۆ سىندى تانىمال سۋرەتشىلەردەن ءدارىس الادى.
1993 -جىلى گۇلجامىش اتتى ارۋ قازاقستاننىڭ باتىسىنداعى سىرىم اۋدانىنا، جولامانوۆتار اۋلەتىنە كەلىن بولىپ تۇسەدى. 1996 - جىلى مۇراتبەكتىڭ «حان كوتەرۋ» اتتى ديپلومدىق جۇمىسى اكادەميا تۇلەكتەرىنىڭ ىشىندە ەڭ ۇزدىك كارتينا بولىپ باعالانىپ، كارتينا ينستيتۋت قورىنا، ءوزى «اكادەميالىق كەسكىندەمە» كافەدراسىندا كەسكىندەمەدەن ءدارىس بەرۋگە قالدىرىلادى. ۇستازدىق ەتكەن جىلى ول ينستيتۋت جانىنان قازاقستان جاس سۋرەتشىلەر ۇيىمىن قۇرۋعا جەتەكشىلىك ەتەدى. كوپتەگەن رەسپۋبليكالىق، حالىقارالىق كورمەلەرگە قاتىسىپ، تۋىندىلارى تۇركيا، پولشا، انگليا، كارىس جانە قازاقستان جەكە كوللەكتسيالار قورىنان ورىن الادى.
1997 - جىلى مۇراتبەك جولامان دەنساۋلىعىنا بايلانىستى ەلگە ورالادى. تۇڭعىش جەكە كورمەسى 1999 - جىلى ورال قالاسىندا وتەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاس سۋرەتشىلەر بىرلەستىگىنىڭ مۇشەسى، سۋرەتشى مۇراتبەك جولاماننىڭ ءومىرى نايزاعايداي جالت ەتكەن عۇمىر بولدى. ونىڭ ءالى دە بەينەلەيتىن، ءماندى وي تاستاپ ايتارى كوپ ەدى. امال قانشا.. . ساناۋلى بولسا دا ويداي ءىسى.. .تۇسىنگەن جانعا.. سۋرەتشىنىڭ ءبىر عاسىرلىق عۇمىرىنا جەتەرلىكتەي ارتىندا مۇراسى قالدى.
كەنەپ بەتىنە ناق تۇيگەن ءتۇيىنى نامىسشىل ۇلتىنا جار سالىپ تۇرعان جان ايقايى سياقتى. «.. .جىلىم جىلقى، جىلقى مىنەزدىمىن. جىلقى سياقتى تىنىش جۋساپ ءجۇرىپ، بىردەن اينالانىڭ استان- كەستەنىن شىعارىپ، شىلبىرعا باعىنباي اساۋلىق سەس كورسەتەمىن. مەنىڭ كارتينالارىم مەنىڭ ءوزىم، مەنىڭ مىنەزىم! بىرىنەن ءبىرىن ءبولىپ الا المايسىڭ. بۇل مەنىڭ ءومىربايانىم دا.. . الا قۇيىن ءومىر ءسۇردىم. مىنەزىم شالت بولدى. ءبىراق سونىمەن قاتار باياۋلىقتى دا قاتار ۇستادىم. تۋعان جۇلدىزىم- تارازى. ومىردە تەپە- تەڭدىكتى دە ساقتاپ وتكىزدىم» - دەپ جازعان.
مۇندا تەك جولامان مۇراتبەكتىڭ ءوزى ايتقانداي قىڭىر مىنەز ەمەس، سۋرەتشىلىك تۇلعانىڭ ونەرگە دەگەن قۇشتارلىعى مەن كوزدەگەن ماقسات- مۇددەسىنە جەتە بىلەتىن قايسار مىنەزدەگى جاندى بايقايمىز.
