قاراپ تۇرعان جىگىتكە، قىز ارتىلار

 استانا.قازاقپارات - مىنا اڭگىمەنى ەستىگەندە جاعامىزدى ۇستادىق. ءبىر مەكەمەنىڭ قارجى-قاراجاتىن تەكسەرۋ ءۇشىن استانادان الماتىعا ەرەكشە كوميسسياسى بارعان. كوميسسيانىڭ ۇشەۋى دە ايەل ادامدار ەكەن.

ءبىرى - وتىز بەستەر شاماسىندا. قالعان ەكەۋى قىرىقتى ەركىن ارالاعان. كارى قىزدار ما، الدە كۇيەۋىنەن اجىراعان بەيباقتار ما، ول جاعىن ءيتىم ءبىلسىن!

كوميسسيانىڭ كوڭىلىن تابۋ ءۇشىن مەكەمەنىڭ باسشى-قوسشىسىنا دەيىن بايەك. بار-جوعىن الدارىنا توسىپتى. داستارقان... ءانشى-كۇيشى... جانى قالمايدى. مەكەنىڭ بۇكىل قىزمەتكەرلەرى الاشاپقىن كۇللى ساۋساقتارى التىنعا مالىنعان ۇشەۋدىڭ قاتقان قاباعى اشىلار ەمەس. شەكە تامىرلارى سىزدانىپ وتىرعان دا العان.

 ءدۇيىم جۇرتتىڭ دەگبىرى كەتىپتى. ءسىرا، بۇلارعا نە كەرەك؟ ساۋناعا اپارىپ، كوڭىلىن اۋلايتىن ەركەك ەمەس. ەل ابدەن قايراڭداپ، تارىعىپ وتىرعاندا، كونياكتى باسىڭقىراپ العان ءبىر ايەل: «جىگىت جوق پا؟» دەپتى. قاپەلىمدە تۇسىنبەي قالعان باسەكەڭدەر: «ءيا، ءبىزدىڭ مەكەمەدە ەكى-ءۇش جىگىت بار، جاڭا وسىندا جۇرگەن سياقتى ەدى» دەپ، ەسىك جاققا موينىن سوزىپتى.

دىم بىلمەيتىندەرگە اشۋى كەلگەن كوميسسيا ءتورايئمى «ەي قاراڭعى، سونى دا بىلمەيسىڭ بە، انانداي جىگىتتەر، اناداي...» دەپ، ورىسشالاپ ايتىپ سالىپتى. وتىرعانداردىڭ كوزدەرى الاقانداي. ءۇش سىلقىمنىڭ نەنى كوكسەپ وتىرعانىن تۇسىنگەن جۇرت: «الگىندەي» جىگىت ىزدەپ جان-جاققا تۇرا شاۋىپتى.

ابىروي بولعاندا «ونداي» جىگىتتەردىڭ دە مەكەن-جايى، تەلەفوندارى بولادى ەكەن. قىرسىققاندا ول قۇرعىرلاردىڭ ءبىر-ەكەۋى بوس ەمەس ەكەندىكتەرىن ايتىپ، كەشىرىم سۇراپتى. تاعى بىرەۋى «كەش بوپ كەتتى عوي، شارشاپ وتىرمىن» دەپ دۇرسە قويا بەرىپتى. قىسقاسى جىگىت تابىلار ەمەس.

 قينالعان باستىق قىزقۇمارلاۋ ءبىر قىزمەتكەرىن شاقىرىپ الىپ: «ەگەر بولماي جاتسا...» دەپ، وعان دا ءبىر اۋىز ەسكەرتىپ ۇلگەرىپتى. جىگىت: «سوندا قالاي؟ مەن بە... قويىڭىزشى...» دەپ، انشەيىندە سۋماڭداپ جۇرەتىن وعان دا ۇيات ءبىتىپ، قاشا جونەلىپتى.

 سودان جان-جاققا سابالاپ زۆانداپ ءجۇرىپ، جىگىت تاۋىپتى. بىرەۋ ەمەس بىرنەشەۋ. بۇلاردى اپارىپ «كوميسسيالارعا» قوسقان دا جىبەرگەن. نە بولساڭ، و بول. ەرتەڭىندە كەلسە «كوميسسيالار» كۇلىم قاعادى. وسى قارقىنمەن ءان ايتىپ، كۇلىسىپ، ۇرىسىپ... ەكى كۇن، ەكى ءتۇن ويناق سالعان.

بۇل وسىدان 10 اي بۇرىن بولعان وقيعا. بۇل نە سوندا؟ وقىعان-توقىعان ايەلدەر: ءناپسىنىڭ ەركىنە بيلەتىپ، ۇياتتىڭ پەردەسىن سىپىرىپ تاستاپ، وسىنشاما ماسقارالىققا بارعانى قالاي؟ مىناداي حايۋاني كەيىپكە ءتۇسىپ قالعانى نەسى؟

بۇدان ۇققانىمىز: وقۋ-توقۋ ادامدى تاربيەلەمەيدى ەكەن. تەك ماماندىق يەسى اتاۋىنا عانا جول اشادى. ماماندىق دەگەنىمىز ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن اينالىساتىن كاسىپ. نەگىزدەپ ايتقاندا سولاي. ال، ءومىر ءسۇرۋ كاسىپ ىستەۋدەن عانا تۇرمايدى.

 ەگەر دە كاسىپتى ءبىلىم دەپ ەسەپتەيتىن بولساڭ، اتا- اناڭمەن، جارىڭمەن، بالاڭمەن، تۋىس-تۋعان، دوس-جاران، اعايىن-جەگجاتتارمەن بولاتىن قارىم-قاتىناستى كىم رەتكە سالىپ بەرمەك؟ ادامنىڭ بۇكىل ءومىرىنىڭ باقىتى ءھام ءمانى وسىلارمەن دۇرىس قاتىناستا بولۋ. باسىندا باعۋسىز مالداي جوعالتىپ الىپ، جۇرەكتەن جىلۋ كەتە باستاعاندا، ات باسىنداي التىنعا ايىرباستاپ، الا الماي جۇرگەن ادامگەرشىلىك دەگەن وسى.

 ادامزات ەكى دۇنيەدە باقىتتى بولۋى ءۇشىن اللا تاعالا ءبىر جول نۇسقاپتى. ول - مۇسىلمانشىلىق ەكەن. مۇسىلمانشىلىقتى ۇستانعان وتباسىندا تاربيە كورگەن ايەل جوعارىداعىداي جامان ىسكە بارمايدى. ويتكەنى، ول اللا تاعالادان قورقادى. قيامەت كۇنگى ازاپتان قورقادى. يمانى بار ادام ەڭ باي ادام. اتالارىمىز: «يمان بايلىعىن بەرسىن!» دەپ تەگىن ايتپاعان. بۇل دۇنيەنىڭ بايلىعى و دۇنيەگە ەسەپ ەمەس.

 جوعارىداعى ارەكەتتەر يمانى جوقتىقتان شىعىپ جاتىر. باياعىدا جىراۋلار: «قاراپ تۇرعان جىگىتكە، قىز ارتىلار...» دەگەن ەكەن. وسى اقيقاتقا اينالىپ تىندى.

 

ايانبالا التاي

kazaitys.kz