دۋانىڭ كەسىرىنەن وتباسىمىز بىت-شىت بولدى
مەنى قينايتىنى قۇداي قوسقان قوساعىمنىڭ ءتىرى بولسا دا ءبىز ءۇشىن ولگەن ادامداي بولىپ كەتكەندىگى.
مەن بالالىق شاعىما وكپە ارتقان ەمەسپىن. اتا-انام مەن اتا-اجەمنىڭ مەيىرىمىنە بولەنىپ، شاپاعاتىنا شومىلىپ الاڭسىز ءوستىم. كلاستاستارىمنىڭ الدى بولدىم. العىر مىنەزىمنىڭ ارقاسىندا مەكتەپتە وتەتىن كەشتەردىڭ بەل ورتاسىندا جۇرەتىنمىن. التى بالا بولساق تا تاتۋ-ءتاتتى وستىك.
ءبىرىمىزدىڭ تەنتەكتىگىمىزدى ەكىنشىمىز جاۋىپ جۇرە بەرەتىنبىز. ەسەيە كەلە العاشقى ماحابباتىمدى دا وسى اۋىلدان تاپتىم. ساعات اسكەردەن كەلگەن جىگىت ەدى. سوزگە جوق ءبىرتوعا بولعانىمەن نيەتى ادال، جۇرەگى تازا جان ەكەنىن بىردەن بايقالدى. كوپ ۇزاماي ەكەۋمىز قوسىلدىق. جاقسى تۇردىق. ەكى ۇلدى دۇنيەگە اكەلدىم. اتا-ەنەمدى كوزدەرى جۇمىلعانشا كۇتىپ، فاتيحاسىن الدىم.
كۇيەۋىمنىڭ قارىنداستارىن ۇزاتىپ، ىنىلەرىن ۇيلەندىردىك. ءبىر سوزبەن ايتقاندا ەل-جۇرتقا سىيلى، اعايىن-تۋىستىڭ اراسىندا ۇلگى بولارلىقتاي جانۇياعا اينالىپ كەلە جاتقانداي ەدىك. ءبىز شىن باقىتتى ەدىك. امال نە... بالەنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ قالاعا كوشىپ كەلۋىمىزدەن باستالدى.
كۇندەردىڭ كۇنىندە كۇيەۋىم تاستاپ كەتىپ، ونى وسىنشا زارىعىپ كۇتەمىن دەگەن وي ءۇش ۇيىقتاسام تۇسىمە كىرگەن ەمەس ەدى. ول كەزدە ۇلىمنىڭ الدى بەسىنشى كلاستا وقيتىن، كىشىسى التى جاستا عانا. اۋىلداعى جاستاردىڭ دەنى قالاعا كوشىپ جاتتقانىن كورگەن كۇيەۋىم ءوسىرىپ وتىرعان مالىمىز بەن ءۇيىمىزدى ساتىپ قالاعا كوشۋگە بەل بۋدى.
شىنىن ايتۋ كەرەك ءبىر قورا مالدىڭ ساتقانداعى قۇنى ابدەن توزىعى جەتكەن جاتاقحانادان ءبىر بولمە الۋعا عانا جەتتى. ءىشىم ۋداي اشىعانمەن امالسىز كوندىم. ەش جوسپارسىز كەلگەن سوڭ شاھاردىڭ قىم-قۋىت تىرلىگىنە بىردەن ىلەسە المادىق. ساعات جۇمىس ىزدەۋگە تاڭمەن تالاسا كەتكەننەن كەشكە ءبىر ورالادى.
ءسويتىپ جۇرگەندە التى اي ءوتتى. سودان ساعات ءوزىنىڭ ەسكى دوستارىمەن بىرگە «اقشا تابامىن» دەپ قۇرىلىس بريگاداسىمەن اقتاۋعا كەتتى. سول كەتكەننەن بەس ايدان كەيىن ءبىر ورالدى. قولىندا جارتىمسىز اقشاسى بار.
مەنى الاڭداتقانى اقشانى از تاپقانى ەمەس، ونىڭ بويىندا بىزگە دەگەن ءبىر سۋىقتىقتىڭ پايدا بولعانى ەدى. الدىنان شىققان مەنى دە، «اكەمىز كەلدى» دەپ اسىر سالا قۋانعان ۇلدارىن دا تانىماعانداي ءبىرتۇرلى كوزقاراسپەن قارادى. ۇلدارىمنىڭ كوڭىلى ءۇشىن سىر بىلدىرمەدىم.
ءبىراق، كەلگەنىنە ەكى كۇن وتپەستەن ساعات كەرى جولعا جينالدى. تەز بارماسا بولمايدى ەكەن. وعان دا تۇسىنىستىكپەن قاراپ، ءۇن-ءتۇنسىز كيىم-كەشەگى مەن تاماعىن دايىنداپ، جولعا شىعارىپ سالدىق. تاعى دا سارىلىپ كۇتۋ. ءتىپتى پاتەرگە كوممۋنالدىق اقى تولەۋ مەن تاماق تابۋدىڭ ءوزى قيىنعا سوعا باستادى. ايتەۋىر ارا-تۇرا اكەم كەلىپ جيناعان زەينەتاقىسىن بەرىپ، قارايلاسىپ تۇردى.
قىراۋلى قىستا كەتكەن ساعات ەندى جازدا ءبىر-اق كەلدى. سونداعى تارتقان ازابىمدى سوزبەن ايتىپ، جەتكىزە الماسپىن. جانىما باتقانى سول، بۇل جولى ول ۇيگە دە كىرمەدى. ەسىك الدىنان ءجۇز ەلۋ مىڭ تەڭگەنى ساناپ بەرىپ، تىم اسىعىس ەكەنىن ايتىپ، كەتكەنشە اسىقتى.
«نەگە ۇيىڭە كىرمەيسىڭ، جىلداپ ءوزىڭدى كورمەيتىن بولدىق، بالالار دا ابدەن ساعىنىپ قۇسا بولۋعا اينالدى» دەگەن سوزدەرىمدى قۇلاعىنا دا ىلمەدى. بۇرىنعى مەنىڭ ساعاتىم ەمەس، مۇلدە بوتەن، جات ادام سەكىلدى. سوسىن مەنى وڭاشالاپ: «ەندى مەنى كۇتپە، اجىراسۋ تۋرالى ارىزدى ءوزىم بەرەمىن» دەپ توبەدەن جاي تۇسىرگەندەي اڭگىمە ايتتى دا ارتىنا قايىرىلماستان جۇرە بەردى.
الدەبىرەۋلەر سەكىلدى ەڭ بولماسا ۇرىسىپ-كەرىسىپ، بەلگىلى ءبىر سەبەپتەرمەن اجىراسساق ءبىر ءسارى عوي. بىرگە تۇرعان توعىز جىلدا كۇيبىڭ تىرلىكتىڭ كيكىلجىڭى بولماسا، ارىگە بارىپ بەت جىرتىسىپ كورمەپپىز. نە بولسا دا بۇل تەگىن ەمەس ەدى. سودان اپامدى ەرتىپ باقسى-بالگەر جاعالادىم. «دۋا سالىنسا» سولاي بولادى دەمەي مە. باقسى اپاي دا كۇدىگىمدى بىردەن راستاپ بەردى.
ول كىسى قۇمالاق سالعاننان-اق «ءۇيىڭنىڭ تابالدىرىعىنا دۋا سالعان، كۇيەۋىڭ سول جەردەن اسىپ كىرە المايدى. ول سەنى جاقسى كورەدى، ءبىراق ونى ءبىر ايەل ابدەن دۋالاپ العان، اقىرىن كۇت، ءوز بەتىڭمەن ەشتەڭە جاساۋشى بولما، دۋا سالعان ادامنىڭ جازاسىن قۇداي عانا بەرە الادى» دەدى.
اششى وكىنىش وزەگىمدى ورتەيدى. ءبىراق، ول قايتىپ ورالاتىنداي ەرتەڭگى كۇننەن دە ءۇمىتىمدى ۇزگىم كەلمەيدى. وسى ويمەن بۇرىن تۇرعان جاتاقانانىڭ ءبىر بولمەسىن ساتىپ، اتا-انامنىڭ قولىنا كەلدىم. دۇكەنگە ساتۋشى بولىپ ورنالاستىم. جالاقىم دا جامان ەمەس. تەك ساعاتىم وتباسىنا قايتىپ كەلسە ەكەن...
ايگەرىم، ورال قالاسى
«الاش ايناسى»
