بوليۆياداعى «ءولىم جولى» وسى

استانا. قازاقپارات - كەز-كەلگەن اۆتوكولىك جۇرۋگە قينالاتىن الەمدەگى ەڭ قاۋىپتى جول - بوليۆياداعى يۋنگاس ەلدىمەكەنىندە تىركەلگەن.

جەرگىلىكتى تۇرعىندار بۇل جەردى -  «ءولىم جولى» دەپ اتاپ كەتكەن.

قورقىنىش تۋدىراتىن بۇل جول - 70 ك م بويىنا سوزىلىپ جاتقان لا-پاس پەن كورويكو ايماعىن بايلانىستىرادى ەكەن. قاۋىپتى دەلىنۋىنىڭ سەبەبى، مۇندا جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 25 كولىك اۋدارىلىپ، 100-200 ادام قازا تاباتىن كورىنەدى.

سوعان قاراعاندا جول اپاتى ءار ەكى اپتا سايىن بولادى. جولدىڭ وزىندىك بيىكتىگى -  3,6 مىڭ مەتردى قۇرايدى ەكەن. وتە ىڭعايسىز جانە توپىراق ىلعالدانۋىنىڭ سەبەبىبەن -  تايعاق. تاۋدىڭ باۋرايىندا ورنالاسقان اتالمىش جولعا تەك ءبىر عانا كولىك سىيادى.

سول سەبەپتى، ەكى جاقتان كەلەتىن اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىلەرىنە ءبىرشاما قيىندىق تۋعىزادى. تومەن قاراي باعىتتاپ كەلە جاتقان جۇرگىزۋشى مۇنداي جاعدايدا جوعارى قاراي ءجۇرىپ كەلە جاتقان جۇرگىزۋشىنى ىشىمەن وتكىزىپ، ءوزى سىرت جاعىمەن ءوتۋى مىندەتتى بولىپ سانالادى. جەرگىلىكتى جول ەرەجەسىنىڭ ءتارتىبى سولاي. جولدىڭ كولەمى وتە تار بولعاندىقتان كەيبىر جەرلەرىندە جۇك كولىكتەرى سىيماي تۇزگە قاراي قۇلاپ كەتەتىن جاعدايلار ءجيى كەزدەسەدى.

اپاتتى وقيعالاردىڭ نەگىزگى پايىزىن ءدال وسىنداي ۇلكەن كولەمدەگى جۇك كولىك جانە اۆتوبۋس يەلەرى قۇرايدى.

وتە قاۋىپتى جولداردى بىلاي قويعاندا، بۇل جەردىڭ اۋا-رايى دا «توسىن سىي» جاساي بىلەتىن كورىنەدى. اپاتتى جاعدايلاردىڭ ءبىرشاما بولىگى وسى سەبەپتەن دە ورىن الىپ جاتادى. تەمپەراتۋرا كورسەتكىشى ادەتتە 6 - 11 گرادۋستى كورسەتەدى. سوندىقتان جول تايعاق بولىپ كەلەدى. اسفالت كولەمى تەك باستاپقى 20 ك م عانا توسەلگەن. ال قالعان بولىگىندە ىلعالدى توپىراق پەن تاستى جولدار. كوپ جاعدايلاردى جول بويىن تۇمان باسىپ، كەلە جاتقان جۇرگىزۋشىلەرگە قيىندىق تۋعىزاتىن جاعدايلار دا ءجيى كەزدەسەدى. بۇنداي كەزدە اسا ساقتىقپەن اقىرىن عانا ءجۇرۋ قاجەت.

وتە قورقىنىشتى اتاۋدى بۇل اۋماق 1999 - جىلى ورىن العان قايعىلى وقيعادان كەيىن العان. يزرايلدەن كەلگەن 8 تۋريست مىنگەن جەڭىل اۆتوكولىك الگى تار جولدان وتە الماي تومەنگە قاراي اۋىپ كەتكەن. دەگەنمەن، ەڭ قورقىنىشتى اپاتتى وقيعا 1983 - جىلى 24 - شىلدەدە ورىن العان. كاونون جۇزدەن اسا جولاۋشىسى بار اۆتوبۋستى جۇتىپ قويعان دەسەدى. بۇل جاعداي - بولۆياداعى ەڭ ءىرى ءارى قايعىلى جول اپاتى رەتىندە ەسەپتەلەدى.

«ءولىم جولى» تۋريستەر اراسىندا تانىمال بولعانى سونشالىق، ادامدار ادرەناليندى سەزىنۋ ءۇشىن قۋانا-قۋانا كولىكتەرىمەن جانە ۆەلوسيپەدتەرىمەن تومەن قاراي ءتۇسۋدى ءجون سانايدى ەكەن. ءبىراق، وكىنىشكە وراي كوپشىلىگىنىڭ جەڭىل ويمەن كەلگەن جوسپارلارى قايعىلى جاعدايلارمەن اياقتالىپ جاتادى. ال جەرگىلىكتى تۇرعىندار قۇدايدان دۇعا ەتىپ كۇندەگى جولىمەن جول جۇرە بەرۋدى ادەتكە اينالدىرىپتى.

دەسەكتە، 70 ك م-گە سوزىلىپ جاتقان وسىناۋ قورقىنىشتى جولدى دا قاۋىپتىلىگى جاعىنان ىسىرىپ تاستاي الاتىن جەر بار كورىنەدى. ول - بانگلادەشتەگى «ءولىم جولى». ەگەر دە راسىندا بوليۆيا جولىنان اسىپ تۇسەتىن جولدىڭ ءبارى دالەلدەنسە، ونداي جەردى «جول» دەپ ەمەس، قىسقاشا عانا «ءولىم» دەپ اتاۋ ءجون بولار.

el.kz