ۇيلەنبەس بۇرىن «جۇكتى بولا الا ما ەكەن بۇل قىز» دەپ قىزدىڭ پاتولوگياسىن تەكسەرەتىن جىگىتتەر پايدا بولىپتى

استانا. قازاقپارات - ايەل حالقى تابيعاتىنان شاعىمشىل كەلەدى. كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرشىلىكتىڭ قامىمەن «ءالاۋلايى» بىتسە دە «ءحالاۋلايى» بىتپەيتىن شارۋالار ايەلدى ءجۇنجىتىپ، جۇيكەسىن توزدىراتىنى راس.

ءوز ورتامىزدا دا بالا-شاعا، جولداسىنىڭ پروبلەمالارىن ايتىپ ومىرگە قاپا بوپ جۇرگەن «باقىتسىز» جاندار كوپ. ال شىنتۋايتىندا ولار - باقىتتى جاندار! ويتكەنى ولاردىڭ كۇيەۋلەرى بار. قاتتى كەتسەم رەنجىمەڭىزدەر، ءبىراق مىناداي جىگىت جەتىسپەيتىن «باقتالاستىق» زاماندا راسىندا قولىنداعى باقىتىن باعالاي الماي جۇرگەندەر جەتەرلىك.

ءدال ءسىزدىڭ «پروبلەماڭىزدى» اڭساپ جۇرگەن قىزدار كوپ. ولاردى بىزدەر قۇلاققا تۇرپىدەي تيسە دە-كارى قىزدار دەپ اتايمىز. تالاي انانى جىلاتىپ، تالاي قىزدىڭ جاستىعىن سۋلاتقان جاعىمسىز اتاۋ بۇل. ءبىلۋ كەرەك!

بۇگىندە وڭ جاقتا وتىرىپ قالعان قىزداردىڭ سانى ەلىمىزدە 350 مىڭعاجەتىپ قالىپتى.

ماماندار «سوڭعى جىلدارى وتباسىن قۇرعان ارۋلاردىڭ قاتارى التى ەسەگە دەيىن تومەندەپ كەتتى» دەپ دابىل قاعۋدا. مۇنداي فاكتورعا كوبىنە كوپ - ماتەريالدىق جاعداي اسەر ەتەدى. جۇمىسسىزدىق، جالاقىنىڭ ازدىعى، قوعامدا ءوزىن الدىمەن مامان رەتىندە «قالىپتاستىرىپ الۋ»، باسپانا ماسەلەسى.

قىزداردىڭ كوپشىلىگى ءبىلىم قۋىپ، جاستىق شاعىن سارپ ەتسە، جىگىتتەردىڭ دەنى ماتەريالدىق جاعدايىن تۇزەپ الايىن دەپ ۋاقىت وتكىزىپ الادى ەكەن.

تانىمال جانە ماڭدايىمىزعا بىتكەن ازىرشە جالعىز دەموگراف ماقاش ءتاتىموۆ بۇي دەيدى:

«كارى قىز دەگەن - ءبارىمىز»، ياعني وعان ءبارىمىز كىنالىمىز. قوعام كىنالى، ادام كىنالى، اينالىپ كەلگەندە، ءبارى. جۇرەكتى اۋىرتار اۋىر ماسەلە. مۇنىڭ دەموگرافيالىق انىقتاماسى بار: 25 تەن اسقاندار «كارى قىز» دەپ ەسەپتەلەدى. ولاردىڭ تەڭ-قۇربىلارىنىڭ از بولۋى دا ولاردىڭ كوبەيۋىنە سەپتىگىن تيگىزۋدە. ەركەكتەردىڭ باسىم بولىگى نە قايتىس بولۋى مۇمكىن، نە تۇرمەگە ءتۇسۋى مۇمكىن، نە اۋرۋ، نە ماسكۇنەم بولىپ كەتۋى مۇمكىن. باستى سەبەپ - ەركەكتەردىڭ ازدىعى.

«مەشكەي دەگەن جاقسى ات ەمەس» دەگەن سياقتى، «كارى قىز» دەگەن دە جاقسى ات ەمەس. ول - جاعىلماعان وشاق، كوتەرىلمەگەن وتاۋ. ءار ايەلدى ورتاشا ەسەپپەن ءۇش بالا تابادى دەسەك، سوندا بۇل - 1 ميلليوننان اسا تۋىلماعان بالا دەگەن ءسوز. «اۋرۋىن جاسىرعان ولەدى» دەيدى. مۇنى ايتپاساق، بۇل ماسەلە قاشان شەشىلەدى؟ ستۋدەنت قىزدارعا ساباق وتكەندە ۇنەمى ايتىپ وتىرامىن: «اينالايىندار، كارى قىز بولىپ قالماڭدار. ءدال وسى جاستا تەڭدەرىڭدى تاۋىپ، شاڭىراق كوتەرسەڭدەر، ءومىر جولىن وڭاي باستاپ كەتەسىڭدەر. 25-30 جاستا پسيحولوگيالىق تولىسۋدان كەيىن تۇرمىسقا شىعۋ وتە قيىن بولادى. تولەگەن ىزدەپ كەلمەسە، بەكەجانعا كەتە بەرىڭدەر. بەكەجاندى ۇناتپاساڭدار، سانسىزبايعا بارىڭدار. بۇلار بولماسا، باسقالار بار»، - دەيمىن.

ءبىر جولى جاتاقحانالاردى ارالاپ ءجۇرىپ، 35 تەن اسقان، قارتايىپ كەتكەن قىزداردى كوردىم. جۇرەگىڭ اۋىرادى. 40 قا دەيىن كۇيەۋگە تيمەسە، بالا تۋماسا، سولعان گۇل سياقتى، جەمىسى جوق اعاش سياقتى ەمەس پە؟ بۇل پروبلەما ورىستاردا سيرەك كەزدەسەدى. فرانسۋز، اعىلشىن، نەمىستەردە مۇلدە جوق دەسە دە بولادى. ولار دەموگرافيالىق تىعىرىقتان وتكەن. ءوزى ءۇشىن ءبىر بالا تۋىپ الادى. تولەگەندى توسىپ، قوزى قاشان كەلەدى دەپ جۇرە بەرۋگە بولمايدى. قازىر ەكىنشى ايەل بولىپ جاتقاندار دا، ازاماتتىق نەكە دەگەن دە بار. اركىم ءوزى ءۇشىن ارەكەت ەتۋى كەرەك قوي. سوندا ولاردى قولىنان جەتەكتەپ ءجۇرۋ كەرەك پە؟»

ستاتيستيكا اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، قازاقستان بويىنشا، جالپى العاندا، 1000 ايەل ادامعا 928 ەر ادامنان كەلەدى. 29 جاسقا دەيىنگىلەردى الساق، 1000 ايەل ادامعا 1037 ەر ادامنان كەلەدى. ياعني 29 جاسقا دەيىنگى ەر-ازاماتتاردىڭ سانى ايەل- ازاماتتاردان كوپ. ال 30 بەن 64 جاس ارالىعىنداعى توپ جايلى ايتساق، ەلىمىزدە بۇل جاس ارالىعىنداعى ايەلدەردىڭ سانى ەرلەردەن كوپ، بۇل جاس توبىندا 1000 ايەلگە 888 ەر ادامنان كەلەدى. ال 65 جاستان جوعارى توپقا كەلسەك، 1000 ايەلگە بار- جوعى 528 ەر ادامنان كەلەدى. بۇل اتالمىش جاستان كەيىن ەرلەر اراسىنداعى ءولىم-ءجىتىمنىڭ ايەلدەرگە قاراعاندا كوپتىگىمەن بايلانىستى ەكەن.

قىزىق دەرەك، سوندا كارى قىزدار بوساعادا وتىرىپ نەكەسىز بالا تابا بەرۋ كەرەك پە؟! قوعامدى تۇرمىس قۇرا الماي جاتقان قىزداردان گورى ادام سانى كوبىرەك قىزىقتىرادى، ول دا زاڭدى. قوعامعا تيتتەي دە ءبىر پايداڭ تيمەسە قازىر ەشكىم ەمەسسىڭ. ەۋروپادا نەكەسىز ۇرپاق ءسۇيىپ جاتقاندار قالىپتى جاعدايعا اينالعانى ايدان انىق. ءبىزدىڭ كەيبىر مەنتاليتەتتىك ەرەكشەلىكتەرىمىزگە ساي كەلمەيتىن قىلىق بۇل.

دەسەك تە باعانادان بەرى داۋدىڭ باسى- دايرابايدىڭ كوك سيىرى بوپ تۇرعان- ءوزىمىز. ءوزىمىز كىنالىمىز بارىنە، جىگىتى دە قىزى دا كىنالى. نەگە؟!

قازىر 30 جاستاعى ءسۇر بويداقتىڭ دا 18 جاسار قىزدان ءۇمىتى بار. 25 تەگى جىگىتتەن 25 تەگى قىزدى الار ما ەدىڭ دەپ سۇراپ كورىڭىزدەرشى، ولتىرسەڭ دە كونبەيدى.

قازىر قىزداردان گورى جىگىتتەر تالعامپاز جانە ەسەپشىل. مىندەتتى تۇردە بولاشاق جارى ۋىلجىپ تۇرعان جاس، قوس ديپلومى بولماسا دا، بىلدەي باكالاۆرى بار، اكە-شەشەسىنىڭ تۇرمىستىق جاعدايى ورتادان جوعارى، تاربيەلى، تۇنگى كلۋبتاردا جۇرمەيتىن، ارتىق كۇلمەيتىن، «كوكتەيل» ىشپەيتىن، «كاليان» شەكپەيتىن جالپى العاندا سىن تاعا المايتىن قىزداردى ىزدەيدى ەكەن. جارايد، ءبىرلى-جارىم بار شىعار ونداي قىزدار، ءبىراق وزدەرىڭىز تۇنگى كلۋبتىڭ ءتورىن بەرمەي جۇرگەندە ونداي قىزدى قايدان تاپپاقسىزدار؟!

قىزدار ءوز كەزەگىندە ەكى قولعا ءبىر جۇمىس تابا الاتىن، اسا سۇلۋ بولۋ ماڭىزدى ەمەس، ىشپەيتىن، شەكپەيتىن، باسپاناسى بار جىگىتتەردى ىزدەيدى. بۇل - «كارى قىزداردىڭ» تالابى. تىم قاراپايىم. سولاي ەمەس پە...

كولىگى بار، ارتىندا «كوسەمى» بار دەيتىن تالاپ ءالى وقۋ بىتىرە قويماعان ەركە قىزداردىڭ «قيالدارى».

قارتايتقان كانديداتتىق كارى قىزداردى پسيحولوگيالىق تۇرعىدا جەتىلدىرگەن سوڭ، ولار كوبىنە كەلىندىك قىزمەتتى اتقارمايتىن قايىن جۇرت پەن كۇشىك كۇيەۋدى تالاپ ەتەدى. ءيا، وقىعان قىزداردىڭ «ارماندارى» دا شەكسىز.

 وسىلايشا، ۋاقىت زىمىراپ وتە بەرەدى. بوسبەلبەۋ جىگىتتەرىمىز بەن بىزوكشە قىزدارىمىز قۋ تىزەسىن قۇشاقتاپ، تاعدىرىنا رەنجىگەننەن «ساۋ ەركەك جوق»، «دەنى ساۋ قىز قالماعان» دەگەن سىلتاۋمەن وزدەرىن جۇباتۋعا تىرىسادى.

جاس ۇلعايعان سايىن بىرەۋدىڭ مۇرنى ۇنامايدى، بىرەۋدىڭ بەتى بەزەۋ، انانىڭ وكشەسى قيسىق دەگەن پسيحولوگيالىق ساقتىق كۇشەيە تۇسەدى. ءوز ومىرلەرى قاسىنداعى قۇربىلارىنان ەرەكشەلەنىپ تۇرعان سوڭ، ىشتەي جەتىلمەي قالعان «كومپلەكس» پايدا بولادى دا، «قاتال مۇعاليمالار»، «سۇر جىلان ديرەكتورلار»، «يۋبكاداعى گيتلەرلەر» قوعامدى ۇركىتە باستايدى.

اينالامىزدا جۇرگەن كارى قىزدار پسيحولوگياسىن مۇقيات زەرتتەۋگە تىرىستىم. شىنتۋايتىندا، ىشتەرىندەگى ءۇمىت وتىن جاعىپ، ايەل باقىتىن سىيلاپ، شاڭىراق كوتەرەتىن ەركەكتەر بولسا، مۇنداي قىزداردىڭ ىشىندە ءبىر ءۇيدىڭ شارۋاسىن ءبىر ءوزى دوڭگەلەتىپ الىپ كەتەتىن پىسىق قىزدار كوپ-اق.

ءبىراق، بۇل تۇستا دا «اسا پىسىق» بولماۋ كەرەك ەكەن قىزدار!!! ءبىر جىگىتتەردەن ەستىگەنىمىزدە «وي قويشى، ول وتە پىسىق قىز» عوي دەيدى. بۇل ومىردەن ءوز نەسىبەسىن جىبەرمەيتىن شيراق قىزدارعا ايتىلسا كەرەك.

سوندا قۇرمەتتى جىگىتتەر-اۋ، سىزدەرگە قانداي قىزدار كەرەك؟ !

تال شىبىقتاي مايىسىپ، اۋزىنان ءسوزى ءتۇسىپ تۇرعان سۇلۋلاردى كورگەندە «مىناۋىڭ دايىن تۇر عوي» دەپ مازاق قىلاتىن جىگىتتەر دە تابىلدى. جارايد، وعان دا كوندى ارۋلار.

ال ەندى جۋىردا «ۇيلەنبەس بۇرىن الدىمەن جۇكتى بولا الا ما ەكەن بۇل قىز» دەپ قىزدىڭ پاتولوگياسىن «تەكسەرىپ» الاتىن «وزىق» جىگىتتەردىڭ تالابى پايدا بولىپتى. جۇكتىلىك پروبلەماسى كەڭ ەتەك الىپ تۇرعان قازىرگى كەزدە ۋاقىتىن بوسقا سارپ ەتپەۋگە بەل بۋعان جىگىتتەردىڭ امالى بولسا كەرەك. كىم ءبىلسىن...

قازاقتا «ايەل ءبىر قولىمەن بەسىك تەربەتسە، ءبىر قولىمەن الەم تەربەتەدى» دەگەن ۇلاعاتتى ءسوز بار. ءاربىر قىز باقىتتى بولۋعا لايىقتى. ءاربىر قىز بەسىك تەربەتىپ، انا اتانۋ قۇرمەتىنە يە بولۋ كەرەك. ءبىزدىڭ جىگىتتەر كۇن استىنداعى كۇنىكەي قىزدى ىزدەپ جۇرگەندە، كوز الدىنداعى ساۋاتتى دا سۇلۋ قاراكوز اپكە-قارىنداستارىنىڭ وزگە ۇلتتىقتتىڭ قۇشاعىندا كەتىپ جاتقانىن بايقامايدى. جەتىسكەنىنەن ورىس، كارىسكە ءتيىپ جاتقان جوق. كەرەك ەتەتىن، قادىرىن بىلەتىن ەردى مىسە تۇتىپ وتىر. ءبىزدىڭ «اقىل-كوركىن » ەسەلەپ ىزدەپ جۇرگەن ەرلەرىمىز راسىندا «كوزى اشىق» بولسا، سول «كارى قىزدارىمىزدى» قارتتايتپاس ەدى...

blogtime.kz