رۋسلان تساريەۆ: ءدىنىم - يسلام، ءوزىم - قازاقپىن

استانا. قازاقپارات -  استانادا كۇرەس تۇرلەرىنەن وتكەن ازيا بىرىنشىلىگىندە وزگە ەلدىڭ نامىسىن قورعاپ جۇرگەن كوپ قازاقتىڭ ءبىرىن كەزدەستىرگەن ەدىك.

ەسىمى -  رۋسلان تساريەۆ. ەستەرىڭىزدە بولسا، رۋسلان 66 كەلى سالماق دارەجەسىندە جەڭىمپاز اتانىپ، قىرعىز قورجىنىنا تۇسكەن ەكى التىننىڭ بىرىنە يەلىك ەتتى.

ءبىر قاراپ، رۋسلاننىڭ قازاققا قاتىسى قانشا دەپ ويلاۋىڭىز مۇمكىن. ەندەشە تۇسىندىرە كەتەيىك، ءتۇرى دە، تەگى دە قازاققا ۇقسامايتىن جىگىتتىڭ اكەسى -  قازاق، ال شەشەسى -  ورىس ۇلتىنىڭ وكىلى. 1991 - جىلى تاراز قالاسىندا تۋعان قانداسىمىز ءبىر جاستان اسقان شاعىندا وتباسىمەن بىرگە قىرعىزستان استاناسىنا قونىس اۋدارعان ەكەن.

سودان بەرى قوڭسى ەلدە تۇرىپ جاتىر. جاستايىنان اكەسىنەن ايىرىلعانىمەن، ءوزىنىڭ تەگىن دە، ءتۇپ- تامىرىن دا ۇمىتپاعان رۋسلان ءوزىنىڭ قازاق ەكەندىگىن ماقتان تۇتاتىندىعىن ايتتى.

- رۋسلان، الدىمەن العاشقى جۇلدەڭ قۇتتى بولسىن!

- راحمەت، استاناعا وسىمەن ەكىنشى رەت كەلىپ وتىرمىن. بۇعان دەيىن باعىمدى 2012 - جىلى پرەزيدەنت كۋبوگىندا سىنادىم. ارينە، مۇنداي جاۋاپتى سىنداردا جەڭىسكە جەتۋ وڭايعا سوقپايدى. مىنە، ەرەسەكتەر قاتارىنا قوسىلعالى ءۇش جىل. سودان بەرى تۇڭعىش رەت ازيا بىرىنشىلىگىندە توپ جارىپ وتىرمىن. ونىڭ ۇستىنە ەلورداعا كەلەر الدىندا 9 كەلىگە ارىقتاۋعا تۋرا كەلدى. ءارى فينالدىڭ جولداماسى ساراپقا سالىنعان بەلدەسۋدە جەرگىلىكتى بالۋانمەن شىعىپ، جەڭىستى جۇلىپ الۋ قيىنعا سوقتى. قالاي دەگەنمەن ول ءوز ەلىندە كۇرەستى. قولداۋشىلارى دا كوپ بولدى.

- ال ءوزىڭدى قازاققا جاتپىن دەپ سانايسىڭ با؟

-  بۇلاي دەگەنىم جوق. مەنىڭ اكەم -  قازاق، شەشەم -  ورىس. ءوزىم تارازدا تۋىپ، ءبىر جاستان اسقان شاعىمدا وتباسىمىزبەن بىرگە بىشكەككە كوشىپپىز. سودان بەرى قىرعىزستاندا تۇرامىن. ءبىراق ءوزىمنىڭ قازاق ەكەنىمدى ەشقاشان ۇمىتقان ەمەسپىن. فينالدىق باسەكەدە جانكۇيەرلىك تانىتقان قانداس باۋىرلارىما العىسىم شەكسىز. «قازاق- قىرعىز ءبىر تۋعان» دەپ جاتادى عوي. تارازعا ات باسىن ءجيى بۇرىپ تۇرامىن. بىشكەكتە دە قازاقتار كوپ. سوندىقتان ءوزىمدى بوتەن ەلدە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىن دەپ ەسەپتەمەيمىن.

- ازيا بىرىنشىلىگىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋ دەڭگەيىنە قانداي باعا بەرەر ەدىڭ؟

-  قازاق حالقى قاشان دا قوناقجايلىلىعىنان ايىرىلعان ەمەس. ءارى جاۋاپكەرشىلىكتى جەتە تۇسىنە بىلەدى. بۇعان سارى قۇرلىق دوداسىندا دا كۋا بولدىق. اتى دارداي تالاي سپورتشى كەلگەن. ازيا، الەم چەمپيوناتتارىنىڭ، ءتىپتى، وليمپيادا ويىندارىنىڭ دا جۇلدەگەرلەرى قاتىستى. مۇنىڭ ءوزى قازاقستاننىڭ كۇرەس الەمىندەگى ابىرويىن كورسەتسە كەرەك.

- اتاجۇرتىڭا ورالۋ ويدا بار ما؟

-  الماتىدا 2010 - جىلى وتكەن تۋرنيردە الماتى وبلىسىنىڭ باپكەرى ءوز كومانداسىنا شاقىرىپ ەدى. الايدا مەن باس تارتتىم. سەبەبى، اكەمدەي بولىپ كەتكەن جەكە جاتتىقتىرۋشىلارىم شۋحرات پەن فۋرحات ۋشۋروۆتاردى تاستاپ كەتە الماسىمدى جاقسى ءبىلدىم. شىنداپ كەلگەندە، سىڭارىم رومان ەكەۋمىز جاستايىمىزدان اكەسىز وستىك. ءبىزدى باعىپ- قاققان جالعىز انام. ال باپكەرلەرىم ماعان اكەمنىڭ جوقتىعىن بىلدىرتپەدى. بىلگەنىن ۇيرەتۋدەن دە جالىققان ەمەس. كەيدە ەركەلەتەدى، قاجەت كەزدە ۇرىسىپ تا الاتىن.

- اكەڭىزبەن مۇلدە ارالاسپادىڭىزدار ما؟

-  ول كىسىنىڭ دۇنيەدەن وتكەنىنەن بىرنەشە جىلدىڭ ءجۇزى بولدى. قازىر تۋعان- تۋىستارى دا قالماعان. ايتپەسە، ەر ازامات بولعاندىقتان، اكەمدى دە تۇسىنۋگە تىرىسىپ، رەنىشىمدى ۇمىتقانمىن. مەنىڭ سپورتقا كەلۋىمە سول كىسىنىڭ ىقپالى زور. ءوزى باپكەر بولعاندىقتان، باۋىرىم ەكەۋمىزدى دە ءارتۇرلى سپورت ۇيىرمەلەرىنە بەردى. بوكسپەن دە، كاراتەمەن دە، كۇرەسپەن دە شۇعىلداندىم. ءبىراق 2004 - جىلدان بەرى كۇرەسكە تولىق بەت بۇرىپ، سودان بەرى بۇل سپورت ءومىرىمنىڭ مانىنە اينالىپ كەتتى. رومان دا بالۋان. الايدا جىلدىڭ باسىندا اياعىن جاراقاتتاپ الىپ، سپورتتان ەرتە كەتۋدى ءجون كوردى. جۋىردا عانا شاڭىراق كوتەردى.

- تەگىڭىزدىڭ نەگە تساريەۆ ەكەنىن تۇسىنە الماي وتىرمىز.. .

-  اتا- انام ايىرىلىسقاندا، شەشەم ءبىزدى ءوز تەگىنە جازدىرعان ەكەن. نەگىزى قوڭىرازوۆ بولعانمىن. ءبىراق ءتولقۇجاتىمدا ۇلتىم قازاق دەپ كورسەتىلگەن. جالپى، انام بىزگە قازاقى تاربيە بەرۋگە تىرىستى. ءوزى ناماز وقيدى. مۇسىلمان ەكەنىمدى دە ماقتان تۇتامىن. باۋىرىمنىڭ ايەلى ۋكراين ۇلتىنان. سوعان قاراماستان، ول دا يسلام ءدىنىن قابىلدادى.

- كۇزدە ازيا ويىندارى مەن الەم بىرىنشىلىگى وتەدى. ەكەۋىنىڭ اراسى الىس ەمەس. ءسىزدى باپكەرلەرىڭىز قايسىسىنا جىبەرۋدى ۇيعارىپ وتىر؟

-  ازيا ويىندارىنا قاتىسامىن دەگەن جوسپارىم بار. سەبەبى، كىل مىقتىلار وسى سارى قۇرلىقتا جينالادى. ءتورت جىلدا ءبىر وتەتىن بۇل دودانىڭ بەدەلى دە الدەقايدا جوعارى. ينچحوندا ءوزىمدى كورسەتە بىلسەم، ريو وليمپياداسىنا بارۋ دا وڭاي بولاتىنىنا سەنىمدىمىن.

- ال قىرعىز ەلىندە سپورتشىلاردىڭ جەتىستىكتەرى قانشالىقتى باعالانادى؟

- سپورت باسشىلارى جەڭىمپازدار مەن جۇلدەگەرلەردىڭ ەڭبەگىن نازارىنان تىس قالدىرماۋعا تىرىسادى. ماعان دا: «استانادان التىن جۇلدەمەن ورالساڭ، ارمانىڭداعى كولىگىڭدى مىنگىزەمىز» دەپ ءسوز بەرگەن. بۇيىرتسا، بىشكەكتە تەمىر تۇلپارىم كۇتىپ تۇر دەگەن ۇمىتتەمىن (كۇلىپ) .

اڭگىمەلەسكەن - م. اسىلبەك
e-islam.kz