قازاقستاندئق باتئرلار: ءئزعذتتئ ايتئقوأ
ذلان تاريحقا باي ءوثئر. مئنة، وسئنداي عاجايئپ ولكةنئث تارعئن كةنتئنئث جانئنداعئ ذرانحاي وزةنئنئث بويئنداعئ شاعئن اؤئلئندا ءئزعذتتئ دذنيةگة كةلگةن.
ذلكةندةردئث ايتؤئ بويئنشا، سول ءتذنئ قار جاؤئپ، جةر اپپاق كورپةگة ورانعانداي بولئپ تذرئپتئ. دذنيةگة العاشقئ نةمةرةسئ كةلئپ، قؤانئشئ قوينئنا سيماي تذرعان ايتئق اقساقال تاثةرتةث تذرا تةرةزةدةن دالاعا كوز سالسا، اق قارعا ءبئر عانا ءئز تذسكةنئن كورةدئ. «نةمةرةمنئث ءئزئ قذتتئ بولسئن، اتئن ءئزعذتتئ قويامئن»، - دةگةن شةشئمگة كةلةدئ.
1941 - جئلئ 22-ماؤسئمدا نةمئس باسقئنشئلارئ تذتقيئلدان شابؤئل جاساپ، سوعئس اشقانئ بارشاعا ءمالئم. ةر ازامات توپ-توبئمةن ةلئن، جةرئن قورعاؤعا مايدانعا اتتاندئ. ءئزقذتتئ دا ةكئنشئ كؤرستان سوعئسقا اتتاندئ. ةلتاي ةلعوننئث «نايماندار»، «جاهاندئق سوعئستئث ةرلةرئ»، «جةثئس جولئندا وت كةشكةندةر» دةپ اتالاتئن ةثبةكتةرئنئث بارلئعئ ءئ.ايتئقوأقا ارنالئپ، ونئث ومئرلئك جولئ مةن ةرلئگئن «جذلدئزئثا سةن» پوأةسئنة بئرئكتئرگةن.
ايتئقوأتئث مايدان جولئ 1942 - جئلئ جازدا ستالينگراد تذبئنةن باستالادئ. سوزگة پئسئق، ةتئ ءتئرئ جئگئت كوپ وتپةي-اق كوپتئث كوثئلئنةن شئقتئ. ساياسي ءبئلئمنئث مولدئعئن تةز اثعارعان پولك كوميسسارئ ونئ بارلاؤشئلار أزأودئنئث كومسومول جةتةكشئسئ ةتئپ تاعايئندادئ. ارتئنشا ول ءوزئن العئر بارلاؤشئ رةتئندة دة جاقسئ تانئتتئ. ستالينگراد تذبئندة عانا ول 22 «ءتئل» اكةلئپ، 50 دةن استام فاشيستئث كوزئن جويدئ.
باتئر ذل سونداي-اق كالينين، بةلگورود وبلئستارئنئث جةرئن ازات ةتئستئ، باتئس دأينا جاعالاؤئنا دةيئن جةتتئ. جاؤئنگةرلئك تاپسئرمالاردئ ويداعئداي ةتئپ ورئنداعانئ ءذشئن ول قئزئل جذلدئز، I جانة II دارةجةلئ داثق وردةندةرئمةن، «ستالينگرادتئ قورعاعانئ ءذشئن» مةدالئمةن ناگرادتالادئ.
1944 - جئلئ ماؤسئمدا 51-گأارديالئق اتقئشتار ديأيزياسئنئث بولئمدةرئ باتئس دأيناعا جةتتئ. پليتوأكا دةرةأنياسئ ءذشئن بولعان ذرئستا ءئ.ايتتئقوأ العاشقئلاردئث ءبئرئ بولئپ دذشپان شةبئنة باسئپ كئرئپ، ونئث وق شاشقان بةكئنئستئ وشاعئن ءذش گراناتئمةن تاس-تالقان ةتتئ، اؤئر ماشيناسئ مةن زةثبئرةگئن ئستةن شئعاردئ. پةرشينو دةرةأنياسئ مةن لوأشا تةمئر جول ستانسياسئن ازات ةتؤ كةزئندة نةمئستةردئث ةكئ پؤلةمةتئن جويئپ، قئرئققا تارتا دذشپان سولداتئ مةن وفيسةرئن جايراتتئ.
گأاردياشئ جاؤئنگةر باتئس دأينادان وتةردة دة باتئل قيمئل كورسةتتئ. جانئنا ةرجذرةك بةس جئگئت ةرتئپ، جاثبئرشا جاؤعان وق اراسئمةن وزةننةن ءوتئپ، فاشيستةردئث بةكئنئسئن تارتئپ الدئ دا، الدئمةن أزأودتئث، سونان سوث ديأيزيانئث ةكئ اتقئشتار پولكئنئث وتؤئنة مذمكئندئك جاسادئ. أزأود جاؤئنگةرلةرئمةن بئرگة وتئز سةگئز فاشيستئث كوزئن جويئپ، ءتورت پؤلةمةتئن ولجا ةتتئ. پولوسكئگة دة العاشقئلاردئث ءبئرئ بولئپ كئردئ. ءبئراق وتة باتئل وپةراسيانئ ورئنداؤ كةزئندة ةرلئكپةن قازا تاپتئ.
ايتئقوأتئث ةرلئگئ ةلةؤسئز قالمادئ. ءئزعذتتئ ايتئقوأقا كةثةس وداعئنئث باتئرئ اتاعئ بةرئلدئ. ليتأا جةرئندةگئ باتئر جةرلةنگةن زاراساي قالاسئنداعئ ءبئر كوشة ءبئزدئث جةرلةسئمئزدئث ةسئمئمةن اتالادئ. بةلورؤسياداعئ پولوسك قالاسئ ةت كومبيناتئنئث الدئندا ءئزعذتتئنئث ةسكةرتكئشئ تذر. باتئردئث تؤعان جةرئ ذلان اؤدانئندا ءئزعذتتئ ايتئقوأ سةلوسئ دا بار. تارعئن سةلوسئنداعئ ورتا مةكتةپ تة وسئ كئسئنئث اتئمةن اتالادئ.
ورئس اقئنئ الةكسةي سؤركوأ «سوأةت وداعئنئث باتئرئ ءئزعذتتئ ايتئقوأقا» دةگةن ولةثئندة:
سؤ شايعان قذمدئق جاعانئ،
ايعئزدان جاتتئ وق تةسئپ.
ايتتئقوأ ءجذزئپ بارادئ
وزةندة بةينة وت كةشئپ.
ةرلئكتئث وتئ جانادئ،
ماقساتئ ودان ءجذز مئقتئ،
ةل ءذشئن تئنئم الار ما -
قازاقتئث ذلئ ءئزعذتتئ! - دةپ جئرلاعان.
سونداي-اق وبلئستاعئ قالالار مةن سةلولاردا باتئر اتئنداعئ كوشةلةر بار. بذكئلوداقتئق لةنين كومسومولئنئث ورتالئق كوميتةتئ مةن ك س ر و تةثئز فلوتئ مينيسترلئگئنئث شةشئمئمةن نيكولايةأ قالاسئنداعئ «وكةان» زاؤئتئندا جاسالاتئن قذرعاق جذك تاسيتئن ءئرئ كةمةلةر سةرياسئنا ذلئ وتان سوعئسئندا ةرةكشة كوزگة تذسكةن كةثةس وداعئنئث باتئر كومسومولدارئنئث ةسئمئ بةرئلةتئن بولدئ. 1976 - جئلئ زاؤئتتان شئققان ءتورتئنشئ كةمة «ءئزعذتتئ ايتئقوأ» اتالئپ، ول ودةسسا مةن جاپونيا ارالئعئندا جذك تاسئدئ.