ةلباسئنئث ءبئر اؤئز ءسوزئ ةرةكشة قؤات بةردئ
كوپشئلئگئ قذداي سالدئ، مةن كوندئم دةپ تاعدئرئنا نالئپ وتةدئ.
ال ونئث بولاشاققا سةنئممةن قاراؤئنا ةلباسئمةن جذزدةسؤئ ومئرئنة جاقسئلئق اكةلگةن.
بذگئنگئ ءبئزدئث كةيئپكةرئمئز جالئنداعان جاستئق شاعئندا دةنةسئ جانسئزدانئپ، جذرؤدةن قالسا دا، كةلةشةكتةن ءذمئتئن ذزبةگةن - «نذر وتان» پارتياسئ الماتئ قالالئق فيليالئنئث الةؤمةتتئك كةثةسشئسئ، «مةن ءومئردئ سذيةمئن» قوعامدئق قورئنئث ءتورايئمئ مةرؤةرت سذلةيمةنوأا.
- ءار كةزدةسؤئندة ةلدئث جايئن ةتةنة جاقئن كةلئپ سذرايتئن ةلباسئمةن جذزدةسكةلئ بةرئ بةس جئل ءوتتئ. وسئ ءبئر ذمئتئلماس تاريحي ساتكة دةيئن ءومئرئم جاقسئلئققا قاراي وزگةرةدئ دةگةن وي ءذش ذيئقتاسام، تذسئمة كئرمةپتئ.
ءدال وسئلاي قوعامدا بةلسةندئ ةثبةك ةتةمئن، ءوزئم تاعدئرلاس جانداردئث ماسةلةسئن تةك ايتئپ قانا قويماي، شةشؤگة اتسالئسامئن دةپ مذلدة ويلامادئم، - دةيدئ ءومئر-وزةننئث اعئسئنا قارسئ جذزگةن مةرؤةرت سذلةيمةنوأا.
- 2009 - جئلئ «نذر وتان» پارتياسئنئث ХІІ سيةزئنة الماتئ قالاسئنان دةلةگات بولئپ قاتئستئم. سول سيةزدة ةلباسئعا العئس ايتؤ مذمكئندئگئنة ية بولدئم. مةن ءذشئن كذتپةگةن كةزدةسؤ بولدئ. ءسوز سويلةنئپ بولعاننان كةيئن، كوپشئلئكتئث اراسئنان ءبئر ايةل ادام «ةلباسئعا قاراي ءجذرئثئز» دةدئ.
قؤانئشتان با، قوبالجئعاننان با «مذمكئن بة؟» دةپ سذراعانئمدا، ول «ارينة، مذمكئن، ءجذرئثئز» دةپ جول باستاپ ةلباسئعا قاراي الئپ ءجذردئ. پرةزيدةنت تة بايقاعان بولؤ كةرةك، ماعان قاراي ءبئر-ةكئ قادام ءجذردئ. مةن ءذشئن ءالئ كذنگة دةيئن سانامدا ماثگئلئككة ساقتالئپ قالعان ءبئراؤئز ءسوز: «ايتقان سوزدةرئثئزگة راقمةت. وسئلاي جاستارعا ذلگئ بولؤئثدئ جالعاستئر. مةن ساعان سةنةمئن!» دةدئ. وسئ ءبئر كةزدةسؤدةن كةيئن ءومئرئم جاقسئ جاققا وزگةرئپ سالا بةردئ. سيةزگة بارئپ كةلگةن سوث، ءبئر اي وتةر-وتپةستةن «الماتئ» تةلةارناسئندا «مةن ءومئردئ سذيةمئن» دةگةن باعدارلاما ةفيرگة شئقتئ.
ءبئرئنشئ اللانئث قولداؤئمةن وسئلاي ةلباسئنئث ءبئراؤئز ءسوزئ ماعان ةرةكشة كذش-قؤات بةردئ. «نذر وتان» پارتياسئ الماتئ قالالئق فيليالئنئث الةؤمةتتئك كةثةسشئسئ بولئپ جذمئس جاسايمئن. ودان بولةك «مةن ءومئردئ سذيةمئن» قوعامدئق قورئن باسقارامئن.
«ايقئننئث» ارقاسئندا اياققا تذردئم
- ذيدةگئ ءتورت بالانئث ذلكةنئمئن. ةكئ ءئنئم، ءسئثلئم بار. الماتئ وبلئسئ جامبئل اؤدانئنداعئ ءماتئبذلاق اؤئلئندا 1976 - جئلئ 7 - شئلدةدة دذنيةگة كةلدئم. تذثعئشئ بولعان سوث ون جاستان باستاپ جاؤاپكةرشئلئكتئ سةزئنئپ ءوستئم. مةكتةپتئ ذزدئك ءبئتئردئم.
ءبئر سئنئپتاسئم ءازئل-شئنئ ارالاس: «تؤعاننان ماثدايئثدا «حالئق» دةگةن جازؤ بار» دةپ ايتاتئن. بالا كةزدةن كةلة جاتقان قاعيدام - ادئلدئكتئ جاقتاؤ، السئزدةرگة قورعان بولؤ. قاراپايئمدئلئقتئ جاقسئ كورةمئن. مةكتةپتئ بئتئرگةننةن كةيئن ءال-فارابي اتئنداعئ قازم ؤ-گة وقؤعا ءتذستئم. ذلكةن ارمان مةن ماقساتپةن قالاعا كةلگةندة دةنةمنئث جانسئزدانؤئ تاعدئرئمنئث توسئنسئيئ ةدئ.
جاراتقان سذيگةن قذلئنا سئناقتئ دا كوپ بةرةدئ عوي. ةكئ اياعئم بئردةي جانسئزدانئپ، جذرؤدةن قالعاندا مةنئث تاعدئرئما اراشا تذسكةن - «ايقئن». ةث العاش مةنئث تاعدئرئم جايلئ جازئلعان «ةلباسئ تاپسئرماسئ ةسكةرؤسئز قالدئ» دةگةن ماقالا جاريالانعان سوث، پرةزيدةنتتئث تئكةلةي تاپسئرماسئمةن ةكئ رةت شةتةلگة بارئپ ةمدةلئپ كةلدئم. سولاي «ايقئننئث» ارقاسئندا اياققا تذردئم.
«كةدةرگئسئز كةلةشةكتةن» كوپ ءذمئت كذتةمئن
- مةنئث ويئمشا، جازمئشتئث جازؤئمةن بالداقپةن ءجذرئپ، ارباعا تاثئلعاندارعا دةگةن قوعامداعئ كوزقاراستئ وزگةرتؤ كةرةك. وسئعان دةيئن مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ ادامداردئ تةك قانا ماسئلدئق پسيحولوگيامةن ءومئر سذرةتئن.
سوثعئ جئلدارئ ولاردئث دا قولئنان ءئس كةلةتئنئ، قوعامدا ءوز ورنئ بار ةكةنئ ايقئندالا باستادئ. ءبئز دة بارلئق ماسةلةنئ قوعامعا ئسئرئپ قويماي، اؤةلئ ادام ءوز ساناسئن، نيةتئن وزگةرتؤدةن باستاعانئ ءجون. قازئر مةملةكةت تاراپئنان الةؤمةتتئك باعدارلامالار جذزةگة اسئرئلؤدا.
مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ ازاماتتارعا كوپ كوثئل بولئنؤدة. ةلباسئ نذرسذلتان نازاربايةأتئث ءداستذرلئ جولداؤئنان كةيئن «نذر وتان» پارتياسئنئث «كةدةرگئسئز كةلةشةك» جوباسئ ءتورت باعئتتا جذمئستار جاساپ جاتئر. «كةدةرگئسئز كةلةشةك» - مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ ازاماتتاردئث ومئرئنة ذلكةن وزگةرئس اكةلگةن باستاما.
ءتورت باعئتتئث العاشقئسئ - مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ ازاماتتاردئ جذمئسپةن قامتاماسئز ةتؤ. الماتئ قالاسئ بويئنشا قاثتار ايئندا بوس جذمئس ورئندارئنئث جارمةثكةسئن وتكئزگةندة ينة شانشار ورئن قالمادئ. الماتئدا 43 مئثداي مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ ادام بار بولسا، سونئث ءذش پايئزئ عانا قوعامدئق، الةؤمةتتئك ورئنداردا جذمئس جاسايدئ. كوزئ كورمةيتئنئ ءبئرئن-ءبئرئ جةتةكتةپ، جذرة المايتئنئ بالداعئنا سذيةنئپ «جذمئس جاسايمئن» دةپ كةلگةنئ ذلكةن ءبئر سةرپئلئستئث باستالعانئن اثعارتتئ. ولاردئث جاتئپ ئشةرلئك پيعئلدان ارئلئپ، ةثبةك ةتةتئنئنئث ايقئن دالةلئ بولدئ.
مةن ءومئردئ سذيةمئن!
- ومئرئمدةگئ ةث ذلكةن باقئتئم - 2010 - جئلئ ءسابيلئ بولعانئم. ساردانا ةسئمدئ قئزئم بار. ماعان قئزئمنئث «اناشئم، سةنئ جاقسئ كورةم!» دةگةنئ كذش-قؤات بةرةدئ. ءومئرئمنئث وزگةرئپ سالا بةرگةنئ، ءسابي سذيگةنئم ءبارئ-ءبارئ سول ءبئر كةزدةسؤمةن بايلانئستئ بولئپ تذراتئنداي.
ةلباسئنئ اركئم ءار قئرئنان تانئپ جاتادئ. مةنئث ذعئمئمدا، ةرةكشة قاسيةتئ كةمةثگةرلئك دةپ ةسةپتةيمئن. توقسانعا تاياپ قالعان اجةم ةلباسئنئث پاراسات-پايئمئ، قايراتكةرلئگئن ذنةمئ ايتئپ وتئرادئ. 2000-2009 - جئلدارئ ومئرئمدة قيئندئقتان باسقا جاقسئلئقتئث بولاتئنئن ةلةستةتة المايتئن ةدئم.
كةزدةسؤدةن كةيئنگئ بةس جئلدا اربادا وتئرؤدئ اؤئر تاعدئر دةپ ويلامايمئن. ارينة، قذداي باسقا سالماسئن، تاعدئردئث جازؤئنا دا كونةسئث. وسئنداي تاعدئرمةن دة ةثبةك ةتئپ، بالا ءسذيئپ، حالئققا قئزمةت ةتؤگة بولادئ ةكةن. ايةل ادامنئث ةث ذلكةن باقئتئ - ءسابي ءسذيؤ. ءبئر ساتكة السئرةؤگة، تاعدئرعا وكپة ارتؤعا بولمايدئ. ون ةكئ مذشةسئ ساؤ ادامدارداي كذندةلئكتئ جذمئسئم دا قاربالاس. تاثةرتةثنةن قئزئمدئ بالاباقشاعا اپارئپ، كةشكة دةيئن تئنئم جوق. جذزؤمةن، كةرلينگپةن اينالئسامئن.
ةثبةك ةتسةث مذمكئندئگئث شةكتةؤلئ ةكةنئن ذمئتئپ كةتةسئث. كذن ءتارتئبئمدئ ءبئر اپتاعا جوسپارلاپ قويامئن. ءبئر جئلدان بةرئ «مةن ءومئردئ سذيةمئن» قوعامدئق قورئن باسقارامئن. قوردئث ماقساتئ - ءوزئم تاعدئرلاستاردئث مذددةسئن قورعاؤ. رةسپؤبليكا دةثگةيئندة مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ اتا-انالاردئث بالالارئن بالاباقشاعا كةزةكتةن تئس الؤ، ايلئق تولةماقئسئن ةلؤ پايئزعا دةيئن ازايتؤ ماسةلةسئ وث شةشئمئن تاپسا ةكةن.
ايئنا 25-26 مئث تةثگة ون ةكئ مذشةسئ ساؤ ادامنئث قالتاسئنا جةثئل تيمةسئ انئق. ءجذرئپ-ءتذرؤئ قيئن اتا-انالار 25-26 مئثدئ قالاي تولةيدئ؟ جذمئستار جاسالئپ جاتئر. كةلةشةكتة شةشئمئن تابادئ دةگةن ذمئتتةمئن.
بالالئ بولسا، ومئرگة قذلشئنئسئ ارتادئ
- بةل ومئرتقاسئ زاقئمدانئپ، ارباعا تاثئلعانداردئث بالالئ بولؤئ نةعايبئل. ءسابي سذية الاتئندارئ ئلؤدة بئرةؤ. مذنداي ازاماتتاردئث وتباسئن قذرئپ، بالالئ بولا الاتئندارئ سيرةك. سوندئقتان ءبئزدئث قوردئث كوتةرگةن ماسةلةسئنئث ءبئرئ - جاتئردان تئس ذرئقتاندئرؤ. انا بولؤ مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ جانداردئث ومئرئندة ذلكةن ءبئر كذش بةرةدئ دةپ ويلايمئن.
ءبئراق ءبارئن مةملةكةتكة ئسئرئپ قويماي، الةمدئ وزگةرتكئث كةلسة، وزئثنةن باستاؤ كةرةك. اركئم ءوز تاعدئرئنئث يةسئ. جاقسئ ءومئر ءسذرؤ ءوز قولئندا.
ةثبةك قانا ادامدئ ماقساتئنا جةتكئزةتئنئنة بةس جئلدا كوزئم جةتتئ. ةثبةك ادامدئ اؤرؤ-سئرقاؤدان، ماجبذرلئكتةن، مذقتاجدئقتان ارئلتادئ. قيئن تاعدئر دةپ وتئرا بةرؤگة بولمايتئنئ انئق.
بولاشاققا سةنةمئن!
- ءار سارسةنبئدة «نذر وتان» پارتياسئ مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ ازاماتتارعا قوعامدئق قابئلداؤ وتكئزةدئ. كةلؤشئلةردئث قاراسئ كوپ. مذنداي ازاماتتار جذمئس تاپقاننئث وزئندة ولاردئث جذمئس ورنئنا كئرئپ-شئعؤ ماسةلةسئ شةشئلؤئ كةرةك. جذمئس بةرؤشئ دة ادام بالاسئ عوي.
سوندئقتان ولار دا تذسئنئستئكپةن قاراسا، كةلةشةكتة جذمئسپةن قامتؤ دا وث شةشئمئن تابادئ. مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ ازاماتتاردئ مذگةدةك دةگةننةن گورئ تذلعا دةپ قابئلداعان ءجون. مئسالئ، «مةن ءومئردئ سذيةمئن» باعدارلاماسئنا قاتئسقان 60-70 كةيئپكةردئث مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ بولا تذرا، تاثعالارلئق ةثبةكقورلئعئنا ءتانتئ بولدئم. اياق-قولئ جارئمجان ادامنئث كاسئپكةرلئكپةن اينالئسئپ وتئرعانئن دا كوردئم. سةنات دةپؤتاتئ ءبئرعانئم ءايتئموأا حانئمنئث قوعامدئق كومةكشئسئمئن. كةلةشةكتة مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ ازاماتتاردئث الةؤمةتتئك ماسةلةلةرئ وث شةشئمئن تابادئ.
الماتئ قالاسئ اكئمدئگئنئث قولداؤئمةن «ءبارئمئز بئردةيمئز، كةمسئتؤدئ بئلمةيمئز» دةگةن بايقاؤ وتكئزدئك. ولاردئث اراسئندا قانشاما دارئنداردئث بار ةكةنئن ةل بئلة بةرمةيدئ. بذل بايقاؤ ءتورت جئلدا ءبئر رةسپؤبليكا بويئنشا ءوتئپ تذرادئ. مةنئث كوثئلئمة قاياؤ تذسئرةتئنئ - قازاققا ءتان مةنتاليتةت پة ةكةن، بالاسئ تؤا ءبئتتئ مذگةدةك بولسا، وزگةگة كورسةتؤگة ذيالادئ.
مةنئثشة، وسئ پسيحولوگيادان ارئلؤئمئز كةرةك. تؤعان-تؤئس، اتا-اناسئ، قوعام بولئپ ونئ ةشقايدا شئعارماي ءتورت قابئرعاعا قاماپ قويؤدئث قاجةتئ جوق. ونئث ورنئنا ةل بولئپ ونئ قورشاعان ورتامةن ارالاستئرؤ كةرةك. قوعام بولئپ قولداؤ كورسةتسة، ةلئمئزدئث دامؤئنا ذلةس قوساتئن تالاي ازامات وسئلاردئث اراسئنان تابئلادئ. مةملةكةتتئث قاي دةثگةيدة دامئعانئن كورگئثئز كةلسة، ءدال مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ ازاماتتاردئث ءومئر ساپاسئنان كورئنةدئ. بةس جئل بذرئن ةلباسئنئث قولداؤئمةن ةؤروپادا ةمدةلدئم.
سول كةزدة بايقاعانئم، ةؤروپادا تاثةرتةثگئ قاربالاس ؤاقئتتا جذرتپةن بئرگة جانتالاسئپ مذگةدةكتةردئث جذمئسقا كةتئپ بارا جاتقانئنا تاثعالاتئنمئن. قوعامدئق كولئكتة، جذمئس تا بولسئن ولارعا ةشقانداي كةدةرگئ جوق.
ةؤروپاداعئ جاعداي قازئر ءبئزدئث ةلگة دة كةلة باستادئ. «سةن دة ءبئر كئرپئش دذنيةگة، تةتئگئن تاپ تا بار قالان» دةگةندةي ولار دا ومئردةن ءوز ورنئن تاباتئنئ اقيقات.
مايرا جانئسباي
«ايقئن»