اقوردا مةن كرةمل اراسئنداعئ قاراما-قايشئ ساياسي مالئمدةمةلةر

 استانا. 31- قاثتار. قازاقپارات - پرةزيدةنت نذرسذلتان نازاربايةأ «قازاقستان مةن رةسةي قاتئناستارئ پوست-سوأةتتئك كةثئستئكتةگئ ئنتئماقتاستئق ةتالونئ ةكةنئن» ايتادئ. ءبئراق سوثعئ ةكئ ذشتئ ساياسي مالئمدةمةلةر ةكئ ةلدئث اراسئنداعئ داؤلئ ماسةلةلةردئ كورسةتتئ.
None
None

اقوردا مةن كرةمل اراسئنداعئ سوثعئ ءبئرقاتار قاراما-قايشئلاؤ ساياسي مالئمدةمةلةر «ماثگئلئك دوستئق ورناتقان» ةكئ مةملةكةتتئث اراسئندا دا شةشئمئ قيئن ماسةلةلةر بار ةكةنئن اثعارتتئ.

ماسكةؤگة جذمئس ساپارئمةن بارعان قازاقستاننئث سئرتقئ ئستةر ءمينيسترئ ةرلان ئدئرئسوأ 25- قاثتار كذنئ «قازاقستان مةن رةسةيدئ ةشكئم ارازداستئرا المايتئنئن، ةكئ مةملةكةت بولاشاققا بئرگة باراتئنئن» مالئمدةدئ. ونئث بذل سوزئنة رةسةيلئك ب ا ق جاريالاعان «كرةمل بايقوثئر ماسةلةسئنة قاتئستئ استاناعا ؤلتيماتؤم قويدئ» دةگةن اقپارات تذرتكئ بولعان.

رةسةيدئث سئرتقئ ئستةر ءمينيسترئ سةرگةي لاأروأ تا «بايقوثئر ماسةلةسئنة بايلانئستئ جئبةرئلگةن نوتا كذندةلئكتئ جذمئس بارئسئندا كةزدةسةتئن كوپ شارانئث ءبئرئ عانا ةكةنئن» ايتتئ.

«ويلانئپ كةلؤ»

بئلتئر جةلتوقسان ايئنئث باسئندا «قازعارئش» ذلتتئق اگةنتتئگئنئث باسشئسئ تالعات مذساباةأتئث «بايقوثئر عارئش ايلاعئن جالعا الؤ شارتئن بئرتئندةپ توقتاتؤ تؤرالئ رةسةيمةن كةلئسسوزدةر جذرئپ جاتئر» دةگةن مالئمدةمةسئنةن كةيئن قازاقستان مةن رةسةي اقپارات قذرالدارئ ءارتذرلئ بولجامدار جاسادئ.

كةيبئر رةسةيلئك ب ا ق-تئث جازؤئنشا، بذل ماسةلة ؤلتيماتؤمعا، ياعني رةسةيدئث قازاقستانعا ءذزئلدئ-كةسئلدئ تالاپ قويؤئنا دةيئن جةتتئ جانة ول قازاقستان سئرتقئ ئستةر ءمينيسترئنئث رةسةيگة ساپارئ قارساثئندا «ويلانئپ كةلؤ ءذشئن» ادةيئ جاسالدئ.

قازاقستان سئرتقئ ئستةر مينيسترلئگئ 18- قاثتار كذنئ نوتا كةلگةنئن راستاعانئمةن، «تةك قانا قئزمةتتئك سيپاتتاعئ قذجاتتئ ءمينيستردئث ساپارئمةن بايلانئستئرؤ قيسئنسئز» دةپ مالئمدةدئ.

رةسةيلئك باسئلئمداردئث جازؤئنشا، قازاقستان بايقوثئر عارئش كةشةنئ توثئرةگئندة ءبئرجاقتئ شارالار جذزةگة اسئرا باستاعان. ماسةلةن، 2012- جئلئ قاراشا ايئندا قازاقستان بايقوثئر قالاسئندا شةكارا قئزمةتئنئث وكئلدئگئن اشئپ، «اسكةر كئرگئزگةن».

2012- جئلعئ 19- جةلتوقساندا نذرسذلتان نازاربايةأ پةن ألاديمير پؤتيننئث كةزدةسؤئ دة بايقوثئر عارئش ايلاعئنئث ماسةلةسئن تذپكئلئكتئ شةشة الماعان.

«پروتون-م» فاكتورئ

قازاقستان مةن رةسةي اراسئنداعئ بايقوثئر عارئش ايلاعئ مةن ودان ذشقان زئمئراندارعا قاتئستئ تالقئلاؤ بئرنةشة جئلدان بةرئ جالعاسئپ كةلة جاتئر. اسئرةسة، 2007- جئلئ قئركذيةك ايئندا «پروتون-م» زئمئرانئ قذلاپ، جةزقازعان قالاسئنان 40 شاقئرئم جةرگة قالدئقتارئ تذسكةنئ قازاقستان ذكئمةتئن ةرةكشة مازالاعان بولاتئن. ويتكةنئ ءدال سول كةزدة پرةزيدةنت نذرسذلتان نازاربايةأ جةزقازعاندا جذمئس ساپارئمةن جذرگةن ةدئ.

وسئ وقيعادان كةيئن قازاقستان قاؤئپسئزدئك كةثةسئ مةن ذكئمةتئ «ةگةر پرةزيدةنت نازاربايةأ پةن زئمئراننئث باعئتئ سايكةس كةلسة، وندا زئمئراندئ توقتاتا تذرؤ» جونئندة رةسةيمةن ؤاعدا جاسادئ.

سول كةزدةگئ توتةنشة جاعدايلار جونئندةگئ مينيستر أيكتور حراپؤنوأتئث ايتؤئنشا، زئمئران قذلاعان جةردةگئ گةپتيل نورمادان مئثداعان ةسة اسئپ كةتكةن. ال قورشاعان ورتانئ قورعاؤ ءمينيسترئ نذرلان ئسقاقوأ «پرةزيدةنت جذرگةن جةرگة قذلاعان زئمئراننئث ةكولوگيالئق زالالئن رةسةيدةن قالاي دا ءوندئرئپ الاتئنئن» مالئمدةگةن ةدئ. 

 كةيبئر اقپارات قذرالدارئ «زئمئران قذلاعان جةردة ذلكةن ءورت بولعانئن، ةث باستئسئ «پروتونداعئ» 649 تونناعا جؤئق گةپتيلدةن 218 توننا 978 كيلوگرامئ عانا قالعانئن» جازدئ. «بايقوثئر» عارئش ايلاعانئنان ذشئرئلعان زئمئران بذل وقيعادان بذرئن دا، كةيئن دة بئرنةشة رةت قذلادئ.

رةسةيلئك «نةزاأيسيمايا گازةتانئث» حابارلاؤئنشا، بايقوثئر ماسةلةسئ تؤرالئ كةلئسسوز قاثتاردئث سوثئندا ماسكةؤدة جالعاسادئ. قازاقستان مةن رةسةيدئث أيسة-پرةمةرلةرئ قايرات كةلئمبةتوأ پةن يگور شؤأالوأ بذل ماسةلةنئ تالقئلاؤ ءذشئن ارنايئ كةزدةسپةكشئ.

«رةسةيلئك ةكسپانسيا»

بايقوثئرعا قاتئستئ ةث سوثعئ «رةسةي نوتاسئنان» ءذش كذن وتة قازاقستان مةن رةسةي اراسئنداعئ تةمئر جول تاسئمالئنا بايلانئستئ تؤعان تاعئ ءبئر قايشئلئق تؤرالئ اقپارات تارادئ.

رةسةيلئك РБК daily سايتئنئث جازؤئنا قاراعاندا «قازاقستان تةمئر جولئ» ذلتتئق كومپانياسئ قازاقستاننئث كولئك جانة كوممؤنيكاسيا مينيسترلئگئنةن «رةسةيلئك كومپانيالاردئث ةكسپانسياسئ مةن اگرةسسيأتئك دةمپينگتئك ساياساتئنا تويتارئس بةرؤدئ جانة جةرگئلئكتئ وپةراتورلارعا جةثئلدئك بةرؤدئ» سذراعان.

ونئث ذستئنة ق ت ج جذك تاسئمالداؤشئلارعا باسقا وپةراتورلارمةن جذمئس ئستةؤگة تئيئم سالئپ، جذمئسئن تةك وزئنة قاراستئ «قاز ترانس سةرأيس» ارقئلئ جذزةگة اسئرؤعا كئرئسكةن.

ال قازاقستان سئرتقئ ئستةر ءمينيسترئ ةرلان ئدئرئسوأ رةسةيگة ساپارئن باستاعان كذنئ، ياعني قاثتاردئث 24-ئندة پارلامةنت سةناتئنئث دةپؤتاتئ عاني قاسئموأ پرةمةر-مينيستردةن «ت م د ةلدةرئنةن اسكةري اأياسيا ساتئپ الؤدان باس تارتؤ» ماسةلةسئن قاراؤدئ ذسئندئ.

ئلة-شالا 28-قاثتار كذنئ  izvestia.ru سايتئ رةسةي ذكئمةتئ تاراپئنان قازاقستانعا تاعئ ءبئر تالاپ قويئلؤئ مذمكئن دةگةن اقپارات تاراتتئ.

بذل اقپاراتقا قاراعاندا، رةسةيلئك «سبةر بانك» باسقارماسئنئث ءتوراعاسئ گةرمان گرةف قازاقستاننئث قارجئ ساياساتئنا نارازئ. ول «سامذرئق-قازئنا» قورئ قازاقستان شةتةلدئك كاپيتالدارئ بار بانكتةردئث جذمئسئنا شةكتةؤ قويؤ ءذشئن ءبئرقاتار شارالار جاساپ جاتقانئن، ول شارالار جذزةگة اسا قالسا، «سبةر بانكتئث» 120 ميلليارد تةثگة جوعالتاتئنئن ايتئپ، ةؤرازةق ينتةگراسيا كوميتةتئنئث ءتوراعاسئ، رةسةيدئث ءبئرئنشئ أيسة-پرةمةرئ يگور شؤأالوأقا شاعئم-حات جازعان.

izvestia.ru سايتئنا پئكئر بئلدئرگةن رةسةيلئك ساراپشئلار «سامذرئق-قازئنانئث» بذل ارةكةتئ ةؤرازةق پةن كةدةن وداعئنئث كةلئسئم-شارتتارئنا قايشئ دةگةن پئكئر بئلدئرگةن.

ءدال وسئ كذنئ قازاقستان ذكئمةتئنئث مذناي جانة گازعا قاتئستئ كةثةيتئلگةن وتئرئسئندا وسئ سالانئث ءمينيسترئ ساؤات مئثبايةأ رةسةي ارقئلئ مذناي ةكسپورتتاؤ كةزئندة قازاقستاننئث ءذش ةسة شئعئنعا ذشئرايتئنئن ةسكةرتتئ.

بذل جايتتاردئ قازاقستان مةن رةسةي اراسئنداعئ «ديپلوماتيالئق ءسوز قاعئسؤدئث» جاثا كةزةثئ رةتئندة باعالاؤعا بولادئ.

«ةكئ باستئ وداق»

قازاقستان، رةسةي جانة بةلارؤس اراسئنداعئ كةدةن وداعئنا قاتئستئ رةسةيدئث جةتةكشئ ساياساتكةرلةرئنئث پئكئرلةرئ دة قازاقستاندا ءجيئ تالقئلانعان تاقئرئپتاردئث ءبئرئ بولدئ. ويتكةنئ، رةسةي ساياساتكةرلةرئنئث ةؤرازيا وداعئن ساياسي بئرلئك دةپ سيپاتتايتئنئ بايقالدئ. 

پارلامةنت ءماجئلئسئنئث دةپؤتاتئ ماؤلةن اشئمبايةأتئث، پرةزيدةنت كةثةسشئسئ ةرمذحامةت ةرتئسبايةأتئث، «نذروتان» پارتياسئنئث حاتشئسئ ةرلان قاريننئث ذقساس پئكئرلةرئ كةيدة رةسةي پرةزيدةنتئ ألاديمير پؤتيننئث قازاقستانعا جاسايتئن ساپارئ الدئندا ايتئلئپ جاتتئ.

ألاديمير پؤتيننئث بئلتئرعئ قئركذيةكتئث 19 ئندا پاألوداردا وتكةن ءوثئرارالئق ئنتئماقتاستئق فورؤمئنا ةكئ ساعات كةشئگئپ كةلؤئ «اراداعئ سئزاتتئث ذلعايئپ كةلة جاتقانئن كورسةتتئ» دةپ جازدئ ءبئرقاتار وپپوزيسيالئق اقپارات قذرالدارئ. مذنداي پئكئرلةرگة قاراعاندا «ساياسي ينتةگراسيانئ تةزدةتؤ جونئندةگئ پؤتيننئث ذسئنئسئ ةؤرازيا وداعئ يدةياسئنئث اأتورئ نازاربايةأ تاراپئنان قولداؤ تابا قويماعان».

ءبئراق پاألودارداعئ كةزدةسؤ كةزئندة نذرسذلتان نازاربايةأ «قازاقستان-رةسةي قارئم-قاتئناستارئ - پوست-سوأةتتئك كةثئستئكتةگئ ئنتئماقتاستئق ةتالونئ» دةپ اتاپ ءوتتئ.

پرةزيدةنت نازاربايةأتئث 2012- جئلئ جةلتوقساننئث 10- كذنئ جاساعان ماسكةؤگة ساپارئنان سوث ئلة-شالا تذركيا بارعاندا ايتقان «200 ميلليون تذركئ بئرئكسة، الةمدةگئ ئقپالدئ كذشكة اينالادئ» دةگةن ءسوزئن قازاقستان مةن رةسةي اقپارات قذرالدارئ تالقئلاپ، ديسكؤسسيا تؤدئردئ.

ءبئراق ارتئنشا پرةزيدةنتتئث باسپاءسوز قئزمةتئ «نازاربايةأتئث بذل ءسوزئ باسپاءسوز بةتئندة جالپئ كونتةكستةن تئس تالقئلانعانئن، ةؤرازيا وداعئ باستئ باعئت بولئپ قالا بةرةتئنئن» مالئمدةدئ.

ءبئراق بيئل 9- قاثتاردا استاناداعئ شةتةلدئك ديپلوماتتارمةن كةزدةسئپ وتئرئپ نذرسذلتان نازاربايةأتئث «تاؤةلسئزدئگئمئزگة قاتةر توندئرةتئن كةز-كةلگةن بئرلةستئكتةن شئعامئز» دةگةن ءسوزئ ساياسي بةلسةندئلةردئث ةسكئ ويئنئث قولامتاسئن، ياعني «وداقتئث پايداسئ مةن زيانئ» تؤرالئ ماسةلةنئ قايتا قوزدئردئ. ءسويتئپ قازاقستان مةن رةسةي اراسئنداعئ وداق تؤرالئ تذسئنئكتة قايشئلئق بار ةكةنئن تاعئ دا اثعارئلدئ.

بئلتئر نذرسذلتان نازاربايةأ پةن ألاديمير پؤتين 1992- جئلعئ 25- مامئردا قول قويئلعان قازاقستان مةن رةسةي اراسئنداعئ «دوستئق، ئنتئماقتاستئق جانة ءوزارا كومةك تؤرالئ كةلئسئم-شارتتئ» تاعئ دا 10 جئلعا ذزارتتئ.

1998- جئلئ قازاقستان مةن رةسةي اراسئندا «ماثگئلئك دوستئق جانة وداقتاستئق تؤرالئ» دةكلاراسياعا قول قويئلعان بولاتئن.

اسئلحان ماماش ذلئ

«ازاتتئق»

سوڭعى جاڭالىقتار