قازاق ءذشئن دامؤدئث جاثا ءداؤئرئ باستالماق - قؤانئش سذلتانوأ، ق ر پارلامةنت ءماجئلئسئنئث دةپؤتاتئ

  استانا. 31 - جةلتوقسان. قازاقپارات - ق ر پارلامةنت ءماجئلئسئنئث دةپؤتاتئ، «نذر وتان» ح د پ فراكسياسئنئث مذشةسئ قؤانئش سذلتانوأپةن بولعان سذحباتتئ ذسئنامئز.
None
None

- قؤانئش سذلتان ذلئ، از كذندة تاؤةلسئز قازاقستاننئث جيئرما ءبئرئنشئ پاراعئ جابئلادئ. سوندئقتان اؤةلگئ اثگئمةنئ «وسئدان 21 جئل بذرئن كئم ةدئك، قازئر كئم بولدئق» دةگةن ساؤالمةن باستاساق...

- تاؤةلسئزدئكتئث 20 جئلئن ونجئلدئقتان ةسةپتةگةندة العاشقئ ةكئ بؤئن دةپ قاراساق، ةندئگئدة ءبئز ةگةمةن ةلئمئزدئث جاثا بؤئنئنئث جاثا تاريحئن قالئپتاستئرؤ ذردئسئمةن بةتپة-بةت كةلئپ تذرمئز دةپ ايتار ةدئم. مةن، مةنئث قاتارلاس-زامانداستارئمنئث باسئم بولئگئ سولاي دةپ ويلايتئن شئعار. بذرئنعئ قوعامدئ باستان وتكئزگةن ذرپاق تاؤةلسئزدئك جاريالانعان كذننةن باستاپ «شئركئن، دةربةس ةل، تاؤةلسئز مةملةكةت بولعان قازاق ةلئنئث 10 جئلدئعئن، 15 جئلدئعئن كورسةك... تاؤةلسئز قازاقستاننئث جولئ قالاي بولار ةكةن» دةپ ارمانداعان ةدئك.

  قذدايعا شذكئر، شةكسئز ءتاؤبا! 20 جئلدئق جةتئستئگئمئزدئ ءوزئمئز عانا ةمةس، الةمدئك قاؤئمداستئق تا مويئنداعانئن كوزئمئز كوردئ. راسئندا، تاؤةلسئزدئك العان تذستا «ةندئ قانداي ةل بولامئز، قاي جولمةن جذرةمئز، وركةنيةت قوعامداستئعئنا قالاي ذيلةسةمئز» دةگةن ماثئزدئ سذراقتار كذن تارتئبئندة تذردئ. اسئرا ايتقانئم ةمةس، سول تذستا ءدال بذگئنگئدةي الةمگة تانئلامئز با دةگةننةن گورئ، دةربةس مةملةكةت بولئپ تذرا الامئز با دةگةن كذدئك باسئم ةدئ. البةتتة، تاؤةلسئزدئگئمئزدئث اقيقاتتئعئ انئق ءبئلئنئپ، بورئكتئ اسپانعا اتئپ، قؤانعانئمئز ءوز الدئنا، سول كذننئث ةرتةثئندة-اق بذكئل قوعام، ةل بولئپ، مةملةكةت قذرؤ ماسةلةسئمةن باس قاتئرؤعا تؤرا كةلدئ.

ءبئز كةثةس وداعئنئث كذيرةؤئن كوز الدئمئزدان وتكئزگةن ذرپاقپئز. 70 جئلدان استام مئزعئماس بولئپ كةلگةن وداقتئث شاثئراعئ ورتاعا ءتذسئپ، ودان ءوز دةربةستئگئن العان تاؤةلسئز ةلدةردئث جاعدايئ تئم مذشكئل بولدئ. ساياسي جذيةنئث كذيرةؤئمةن قوسا، سول كةزدةگئ ءبئر-بئرئنة بايلاؤلئ كاسئپورئنداردئث جذمئسئ دا توقتادئ. ال ونةركاسئبئنئث 93 پايئزئ ماسكةؤدئث قولئندا شوعئرلانعان قازاقستاننئث كذيئ قانداي بولعانئن كوز الدئثئزعا ةلةستةتئپ كورئثئز. دةگةنمةن ونداي كذيزةلئستئث بارئنةن تاؤةلسئزدئك اتتئ ذعئم، تاؤةلسئزدئك تؤرالئ تذسئنئك بيئك تذردئ. ةكونوميكا، تذرمئس تذرعئسئنان العاندا قازاقستاننئث ونئمدةرئ، كاسئپورئندار شةتئنةن توقتاپ جاتتئ. ةلدئ جذمئسسئزدئق جايلادئ. قارجئلئق كذيزةلئس باستالدئ. قوعامنئث كذيئ كةلمةدئ. كوپ ذلتتئ قازاقستاننئث بولاشاعئنا كذماندئ بولجاؤلار ايتئلئپ جاتتئ.

وسئنداي جاعدايدا ةلباسئ نذرسذلتان نازاربايةأتئث تاپقئرلئعئ، كورةگةندئگئ، سونئث ئشئندة تاؤةلسئز مةملةكةتتئ قذرئپ، ونئث تئزگئنئن قولئنا الئپ، الماعايئپ اپاتتاردان الاش جذرتئن امان الئپ شئعؤعا دةگةن ءوزئنئث ئشتةي دايئندئعئنئث دا كؤاسئ بولدئق. پرةزيدةنت قازاقتئث كوپتةگةن قابئلةتتئ، ءبئلئمدئ ازاماتتارئن دةربةس ةلدئث بيلئگئنة تارتئپ، مةملةكةت قذرؤ ئسئنة جذرتتئ جذمئلدئرا ءبئلدئ. ءبئر سوزبةن ايتقاندا، وسئدان 20 جئل بذرئن «ءبئز قايتسةك كذيزةلئستئ ةثسةرةمئز، قايتئپ ةل بولامئز» دةگةن ماسةلةمةن باس قاتئرعان بولاتئنبئز. ال قازئر كئمبئز؟ ءبئز ةل بولا الدئق. وركةنيةت كوشئنة ذمتئلعان قازاق جذرتئنئث مةملةكةتتئگئن الةمگة مويئنداتتئق. ةندةشة، ارمانئمئز ورئندالدئ. جالپئ، تاؤةلسئزدئك شةجئرةسئن كةزةث-كةزةثئمةن بولسةك، العاشقئ ونجئلدئقتا مةملةكةتتئ قذرؤ جانة وعان قوساقتالعان داعدارئسپةن كذرةسؤ كةزةثئنةن وتتئك. ودان كةيئنگئ ون جئلدا دامؤ كةزةثئنة بةت بذرئپ، ذلتتئق ورلةؤدئ ذلتتئق جاثعئرتؤمةن ذشتاستئرا الدئق. ءبئزدئث ةكونوميكامئز عانا تذلةپ قويماي، جذرتئمئزدئث ساناسئ دا جاثعئردئ، رؤحئ دا مئعئم بولدئ. سونئث ارقاسئندا ةلدئگئمئزدئ الةمگة تانئتتئق.

ال ةندئگئ ءبئزدئث مةجةمئز - ةلباسئ جاقئندا عانا حالئققا جولداؤئ ارقئلئ ايقئنداعانداي، ماثگئلئك ةل بولؤ مذراتئ. جالپئ، كةلئستئ، كةمةل، باسةكةلةستئككة ابدةن لايئق ةل بولعانئمئزدئ كورؤ، جاي كورؤ عانا ةمةس، ونئث بةل ورتاسئندا ءجذرؤ - ارينة، ذلكةن باقئت. تذيئندةي ايتساق، وسئ 21 جئل ئشئندة قازاق ةلئ الةمدئك قاؤئمداستئق اراسئندا ءوز ورنئن تاپقان مةملةكةت اتاندئ، ةلدئث ةثسةسئ كوتةرئلدئ. عاسئرلار بويئ ساناعا سئثئرئلگةن مةشةؤلئكتةن ارئلئپ، باسقا ذلتتارداي ءوزئنئث باسةكةگة قابئلةتتئ، تةرةزةسئ تةث، ءوز جذرئسئنة ءجذرئس قوسا الاتئن مةملةكةت ةكةنئن تانئتتئ. مذنداي رؤحاني سانانئ سةزئنؤ - زور باقئت.

- ةندةشة، سول تاؤةلسئزدئكتئث 21 جئلدئعئ ئشئندةگئ بيئلعئ 2012 - جئل - ذلؤ جئلئنئث ةنشئسئ تؤرالئ نة ايتار ةدئثئز؟

- البةتتة، ءبئزدئث ءاربئر جئلئمئزدئ حالقئمئزدئث وراسان ةثبةگئمةن ولشةنةتئن ةرةكشة كةزةثدةرگة بالاؤعا بولادئ. بيئلعئ بئتؤگة تاقاؤ جئلدئث دا قازاق ءذشئن ايرئقشا ةستة قالاتئن، تاريحتئث قاتپارئنداعئ ماثئزئ ءالئ دة اسپةتتةلةتئن جئلداردئث قاتارئنان ورئن الاتئنئ ءسوزسئز. سول ءذشئن تاؤةلسئزدئگئمئزدئث ةرةكشة جئلدارئنئث قاتارئنا بيئلعئ جئلدئ دا قوسؤعا ابدةن بولادئ. ءبئز سوثعئ ون جئلدا ةلئمئزدئث ةكونوميكاسئن ارتتئرئپ، الةؤمةتتئث الةؤةتئن كوتةرؤدة بذرئن-سوثدئ بولماعان بيئكتةردئ باعئندئرا الدئق. سونئث ناتيجةسئن دة، جةمئسئن دة كورة باستاعاندايمئز.

جئلدئ قورئتئندئلاؤ تذرعئسئنان ايتار جةتئستئگئمئز بارشئلئق. ولاردئث بارلئعئن سانامالاماي-اق، حالقئمئزدئث رؤحئن كوتةرگةن وقيعالاردئ ايتساق تا، جةتكئلئكتئ. بذل دا، ةث بئرئنشئدةن، مةملةكةتتئث ذزاق جئلدار بويعئ بةرئك قولداؤئ مةن الاشتئث اسئل ازاماتتارئنئث قاجئرلئ ةثبةگئنئث ارقاسئندا ورئن الدئ دةپ بئلةمئن. ذلت رؤحئن اسقاقتاتقان دذنيةنئث بئرةگةيئ - لوندون وليمپياداسئ. قازاقتئث اسئعئ الشئسئنان ءتذسئپ، ءبئزدئث سپورتشئلارئمئز كةزةك-كةزةك تذماندئ البيوننئث اسپانئندا قازاقتئث كوك تؤئن جةلبئرةتئپ، ءانذرانئن اسقاقتاتتئ. الگئ يليا يلين سةنساسيالئق التئندئ قورجئنعا سالئپ، ءوزئ دة سول قؤانئشئن جاسئرا الماي: «العا، قازاقستان!» - دةپ ايقايلاعاندا دةلةبةسئ قوزباعان قازاقستاندئقتئث كةمدة-كةم بولعانئ انئق. سةرئك ساپيةأ سوثعئ نذكتةنئ قويئپ، قورجئنعا جةتئنشئ التئندئ سالعاندا بذدان بئردة-ءبئر قازاق شةت قالا المادئ عوي. سول وليمپيادانئ تاماشالاپ وتئرعان ءار قازاق ساپيةأتئث التئنئنا استئنداعئ اتئن دا بةرة سالؤعا دايئن بولدئ ةمةس پة؟ مئنة - رؤحتئث كةرةمةتتئگئ، نامئستئث قايراؤئ. بذل - قازاقستاننئث بذعان دةيئنگئ بةلةستةرئنئث ئشئندةگئ بيئگئ. ارينة، شئثئ ةمةس دةپ ويلايمئن. ءبئز باعئندئرار شئث ءالئ دة الدا. سونئمةن قاتار، بذل - قؤاتتئ ذلتتئث، قؤاتتئ مةملةكةتتئث كورئنئسئ. قازاقتئث الةؤةتئن تورتكذل دذنية سول لوندوندا تاعئ ءبئر مارتة مويئندادئ.

 ةكئنشئدةن، ЕХРО - 2017 حالئقارالئق كورمةسئن وتكئزؤ قذقئعئ ءذشئن باسةكةگة تذسكةن استانانئث باعئ جاندئ. ءسويتئپ، بيئل حالئقارالئق كورمة بيؤروسئنئث قابئلداعان شةشئمئ تاريحي شةشئم بولدئ. جةر-جاهاننئث جةتئستئكتةرئن پاش ةتةتئن وسئناؤ الةمدئك شارا ت م د مةن ورتالئق ازيا ةلدةرئ اراسئندا العاش رةت ةؤرازيانئث كئندئگئنة قادام باسپاقشئ. ال تاثداؤ نةگة استاناعا ءتذستئ؟ ةث الدئمةن، قازاقستانداعئ ةكونوميكالئق، ساياسي رةفورمالاردئث ناتيجةلئلئگئن، ةلدئث الةؤةتئنئث كوتةرئلؤئن، الةمگة وث وزگةرئستةرمةن تانئلؤئن ايتؤ كةرةك. سونداي-اق ةلئمئزدئث باس قالاسئ بارلئق قئرئنان باسةكةگة قابئلةتتئ، اؤقئمدئ شارالاردئ وتكئزؤگة ابدةن لايئقتئ ةكةنئن تانئتتئ. بذدان بولةك، ساراپشئلار مةملةكةتتئث دامؤئنا، ونئث مذمكئندئكتةرئنة دة جوعارئ باعا بةردئ. سونئمةن قاتار، استانانئث «بولاشاقتئث ةنةرگياسئ» اتتئ وزةكتئ تاقئرئپتئ تاثداؤئ دا جةثئسكة سةپ بولدئ دةگةن ويدامئن. ЕХРО - 2017-نئث ةلئمئزدئث قؤاتتانئپ، دامؤئنا ةلةؤلئ ئقپال ةتةرئ دة حاق. ةندئگئ ماثئزدئ مئندةت - حالئقارالئق شارانئ لايئقتئ دةثگةيدة وتكئزؤ. بذل - قازاقستاندئ تاعئ ءبئر قئرئنان تانئتؤعا بولاتئن تئث مذمكئندئك.

قازاقستاننئث بيئلعئ جةتئستئكتةرئنئث باستئلارئنا توقتالعاندا ب ذ ذ ادام قذقئقتارئ جونئندةگئ كةثةسئنة مذشةلئككة ءوتؤئن ايتپاي كةتة المايمئز. مذنئ دا حالئقتئث ءوز مذمكئندئگئن ءوزئ پايدالانا ءبئلؤئن، حالئق ساناسئنئث ءوسؤئن كورسةتةتئن دةثگةيگة بالايمئن. ب ذ ذ-عا قازاقستان - 1991 - جئلدان بةرئ مذشة. اتالعان ذيئمنئث ادام قذقئقتارئ جونئندةگئ كةثةسئ 2006 - جئلدان بةرئ قاراي جذمئس اتقارئپ كةلةدئ. كةثةس روتاسيالئق تذرعئدا قئزمةت ةتةدئ. وعان 47 مةملةكةت  مذشة. سوعان وراي، ءاربئر سايلانعان ةل وندا ءذش جئل تذراقتاؤئ مذمكئن. ءبئز وسئ ؤاقئتقا دةيئن بذل كةثةسكة ءوز كانديداتؤرامئزدئ ذسئنباعان ةدئك. تذثعئش رةت ذسئنئلئپ، سول جولدا ءبئزدئ 183 مةملةكةتتئث دةلةگاسياسئ قولداپ، سايلادئ. بذل دا - قازاقستاننئث بارلئق قئرئنان تانئلعاندئعئنئث بةلگئسئ. مةملةكةتتة حالئقتئث ءال-اؤقاتئن ارتتئرؤ ماقساتئندا جذرگئزئلئپ وتئرعان ةكونوميكالئق، سونداي-اق ةلئمئزدةگئ جذزةگة اسئپ جاتقان ساياسي-قذقئقتئق رةفورمالاردئث قذپتالؤئ. ارينة، كةمشئلئك جوق، مذنتازدايمئز دةپ ايتا المايمئز. كةمشئلئك بار. كةمشئلئكتةن قازاقستان عانا ةمةس، كةز كةلگةن وركةنيةتتئ، جوعارئ دامئعان دةپ سانالاتئن ةلدةردئث بئردة-بئرةؤئ كةندة ةمةس. دةگةنمةن ءبئزدئث ماقساتئمئز - ذستانئمئمئز سونداي كةمشئلئكتئ جذرة كةلة ازايتؤ، حالئقتئث پايداسئ ءذشئن سودان ارئلؤ. ءبئزدئث مةملةكةتتئك ينستيتؤتتارئمئز ءدال وسئ ادام قذقئقتارئ باعئتئندا بئلئكتئ، ساؤاتتئ جذمئستار اتقارا الاتئنئن تانئتئپ كةلةدئ.

بذل جئلدئث ةث ماثئزدئ وقيعالارئ تؤرالئ ايتساق، الدئمةن ارينة، «قازاقستان - 2050» ستراتةگياسئنئث ايقئندالؤئ. بارشا قازاقستاندئق الدئندا پرةزيدةنتتئث تاؤةلسئزدئك كذنئ قارساثئنداعئ سالتاناتتئ جيئندا وسئناؤ 2050 - جئلعا دةيئنگئ ماثگئلئك ةل بولؤعا نةگئزدةلگةن يدةيانئ جاريالاعان جولداؤئ بذكئل ةلدئث كوثئل كذيئنة ذلكةن ئقپال ةتتئ، جذرتتئ ءوز اسةرئمةن بولةدئ دةپ ايتا الامئن.

- ةندةشة، ةلدئگئمئزدئث ةرتةثئن ايقئنداعان وسئ «قازاقستان-2050» ستراتةگياسئ تؤرالئ نة ايتار ةدئثئز؟

 - پرةزيدةنت نذرسذلتان ءابئش ذلئنئث «ادام كةشةگئسئمةن، قازئرگئسئمةن جانة كةلةشةگئمةن ءومئر سذرةدئ، قازئرگئ ءسات تةز وتةدئ، تةز كةشةگئگة، وتكةنگة اينالادئ، ياعني ءبئز ءومئر بويئ كةلةشةككة ذمتئلئپ عذمئر كةشؤئمئز كةرةك» دةگةن ءسوزئ ةسئمة ءتذسئپ وتئر. راسئندا دا، بولاشاعئنئث قامئن جةؤ - ئقئلئمنان قازاقتئث قالپئندا بار دذنية. ءبئزدئث قاريالارئمئزدئث «ءبئز ءوزئمئز بئردةثة بولارمئز، بولاشاعئمئز نة بولادئ» دةپ، ئلعي دا ءوزئنئث كذنئن بئلاي قويئپ، كةلةشةگئنة الاثداؤمةن جذرگةنئن بئلةمئز. مذنداي الاثدايتئن دذنيةگة، ياعني قازاقستاننئث كةمةل بولاشاعئنا قاتئستئ ماسةلةگة ةلباسئ نذرسذلتان ءابئش ذلئ 2050 - جئلعا دةيئنگئ ستراتةگياسئ ارقئلئ تولئق جاؤاپ بةردئ دةپ ةسةپتةيمئن. ال مذنداي بولجامدئ سذرلةؤ جاساپ، ةلدئك دامؤدئث داثعئلئنا سونئ بةتكة ذستاؤ قايدان شئقتئ؟

سوناؤ 1997 - جئلدئث قازان ايئندا ةلباسئ «قازاقستان - 2030» ستراتةگياسئنا نةگئزدةلگةن باعدارلامانئ جاريا ةتكةن بولاتئن. سول كةزدة بذعان سةنئمنةن گورئ، سةنئمسئزدئك باسئم بولدئ. ونئ جازعئرا دا المايمئز. ويتكةنئ ؤاقئتتئث ءوزئ سةنئمسئزدئككة قاراي ويئسئپ تذرعان بولاتئن. 1996-1997 - جئلدارئ كوپشئلئك جذرتقا جالاقئ، زةينةتاقئ تولةنة الماي تذرعان شاقتا مذنداي گذلدةنگةن مةملةكةت قايدان كةلمةك دةگةندةر بولدئ. ءالئ دة داعدارئس ءجذرئپ جاتقان بولاتئن. ءونئم جوق، ءوندئرئس قاثئراعان، سونئث سالدارئنان ةثبةكاقئ تولةؤ پروبلةماسئ تذپكئلئكتئ شةشئمئن تاپپاعان. الايدا ءبارئ ءوز ورنئمةن كةلدئ. 2030 عا دةيئن اسامئز دةگةن اسؤدئث بارلئعئن سوثعئ ون جئلدا ةثسةردئك. كوپتةگةن ءارئ قاپتاعان كورسةتكئشتةردئ ايتپاي-اق قويايئن، الةمدةگئ باسةكةگة قابئلةتئ زور 50 ةلدئث اراسئنان كورئنؤ مئندةتئ ورئندالدئ. ةندئگئ كةلةشةگئمئز شة؟ ءبئز ةثسةلئ 50 ةلدئث قاتارئنان كورئنؤ مةجةسئن ارتقا تاستاپ، بارئنشا جان-جاقتئ دامئعان 30 دئث ورتاسئنان تابئلؤدئ مذراتتاپ الئپ وتئرمئز. مئنةكي، وسئ ماقساتتا جاريالانعان ةلباسئ جولداؤئندا ةث الدئمةن وتكةن 20 جئلعا قورئتئندئ جاسالئپ، جةتئستئكتةر جئكتةلئپ كورسةتئلدئ. وسئ جئلدارداعئ حالقئمئزدئث قابئلةتئ ساراپتالئپ، اتقارئلعان شارالار تياناقتالئپ، سونئث ءوزئ الداعئ 40 جئلعا بولجام جاساؤعا نةگئز بولدئ. وندا دا بذل جاي دولبار، بولجام ةمةس. ناقتئ ويلاستئرئلعان، شيراتئلعان، باعئتئ ايقئن، باعدارئ ءجون بذكئل حالئقتئق ستراتةگيا. مذنئمةن جاقئنئراق تانئسقان ءاربئر ازاماتتئث ءوزئنئث قوعامدئق دامؤدان ةش شةت قالا المايتئنئن سةزئنئپ، قذشتارئ ارتاتئنئ ايقئن. سول ءذشئن ماثگئلئك ةل بولؤ تذرعئسئنان بذل جولداؤدئث ماثئزئن، ونئث ئشئندةگئ ءاربئر ويدئث ءتذيئنئ رةتئندةگئ ماسةلةنئ باسا ايتار ةدئم. ءبئز ةل بولئپ، وسئ يدةياعا جذگئنسةك، وندا ويداعئمئز ورئندالادئ.

- مةملةكةتتئث ئشكئ ومئرئندةگئ وقيعالارعا كةلسةك. وسئ جئلدئث كوپشئلئكتئث كوثئلئندة ةلئمئزدةگئ توتةنشة وقيعالاردئث قايتالانؤئمةن دة ةستة قالعانئ راس. شةكاراداعئ شةتئن ماسةلةلةردةن باستاپ، تةرروريزمنئث قوعامعا قاتةرلةرئ دة ورئن الدئ. بذعان قاتئستئ نة ايتار ةدئثئز؟

- مئنا ايتئلعان ةكئ ماسةلة بويئنشا دا ولقئلئقتاردئث ورنئن تولتئرؤعا باعئتتالعان زاث پارلامةنتتة جاقئندا قابئلدانعانئن الدئمةن ةسكة سالئپ وتكئم كةلةدئ. ارينة، «زامان تالابئنان تؤئندايتئن مذنداي زاث نورمالارئ، قذقئقتئق تةتئكتةر بذعان دةيئن قولدانئستا بولسا، قاتةردئث، وقئس جاعدايلاردئث الدئن الار ما ةدئك» دةگةن ساؤال مةنئ دة، پارلامةنتتةگئ ارئپتةستةرئمدئ دة مازالاعان.

جالپئ، تةرروريزمگة، لاثكةستئككة قاتئستئ ايتقاندا، مذنداي قاؤئپتئ قذبئلئستان ةشكئم دة ساقتانا المايتئن زامانعا تاپ كةلگةنئمئزدئ مويئنداؤ كةرةك. الةمدة تةرروريزم بولمايدئ دةپ ايتا المايتئن جاعدايعا جةتتئك. تةرروريزمدة شةكارا جوق، ونئث ناقتئ ورنالاسقان ورنئن تابؤ دا وثاي ةمةس، تذيئندةگةندة، توتةپ باس سالاتئن جاؤ انئق ةمةس بئزگة. جئمئسقئ ذرلئقپةن، جاسئرئن جولمةن كةلةتئن قذبئلئستئث زور قاؤپئ لاثكةستئك ارةكةت ارقئلئ بةيبئت حالئققا باعئتتالادئ. ءسويتئپ، قاراپايئم حالئقتئ قذربان ةتؤ ارقئلئ مةملةكةتكة دوق كورسةتكئسئ كةلةتئندةر پايدا بولدئ. دةگةنمةن مةملةكةت قاتةردئث، قاؤئپتئث قانداي تذرئنةن بولسئن، ءوز حالقئن قورعايدئ. مذنداي كةرئ قذبئلئستئث الدئن الؤ شارالارئن ذيئمداستئرئپ، جذرتشئلئقتئث جاعدايئن جاقسارتادئ، الاثئن سةيئلتؤگة تئرئسادئ. بيئل قابئلدانعان زاث دا تذتاستاي العاندا سونداي جئمئسقئ ارةكةتتةرگة مةملةكةتتئك ورگانداردان باستاپ، حالئقتئث ءوزئن جذمئلدئرؤعا باعئتتالئپ وتئر.

ال ارقانكةرگةندةگئ اتئ شؤلئ وقيعاعا كةلسةك، ونئث سةبةبئ دة، تذپكئ ماسةلةسئ دة بئرةؤ عانا ةمةس، بئرنةشةؤ، بذل - ءتئپتئ كةشةندئ تذردة قاراؤدئ تالاپ ةتةتئن ذلكةن پروبلةما. جئلدار بويئ قوردالانعان ماسةلةلةر دةسةك تة بولادئ. ورئن العان وقيعاداعئ پروبلةمانئ دا ءبئر عانا كئسئنئث قئلمئسئ تذرعئسئنان باعالاؤ اعاتتئق بولار. ويتكةنئ باستئ ماسةلة سوعان قالاي جول بةرئلگةندئگئندة بولئپ وتئر. سالعئرتتئق، سالاقتئق، اسكةردةگئ بةيبةرةكةتتئك، ءتارتئپتئث ساقتالماؤئ. مئنة، ماسةلة قايدا جاتئر! مذندا دا كةشةندئ شارالاردئث قاجةتتئگئ كورئندئ. ونئث تةك قانا اسكةري تارتئپپةن بايلانئستئ دذنية ةمةستئگئ تاعئ دا ايقئن. تاربيةمةن، وتانشئلدئقپةن قاتتاسئپ جاتقان رؤحاني سالاعا كوثئل بولئنبةي كةتكةندئگئنئث كورئنئسئن دة بايقاؤعا بولادئ. تذپتةپ كةلگةندة، ءبئزدئث شةكارانئ كئمگة سةنئپ قورعاتئپ وتئرعانئمئزعا وسئ وقيعا كوزئمئزدئ اشئپ بةردئ. جالپئ، قازاقستاندا شةكارالئق قئزمةتتئث سئرتتاي سيپاتئ جاقسئ كورئنگةنئمةن، ئشئندةگئ بذلئكتئث سئرتقا شئققانئن كوردئك. ءبئز زاثدئ قابئلداؤ بارئسئندا وسئنداي ولقئ دذنيةلةردئث بارلئعئن جةتكئلئكتئ ةتئپ ايتتئق دةپ ويلايمئن. ةث باستئسئ، پارلامةنت دةپؤتاتتارئ شةكارالئق ايماقتارعا بارئپ، كةزدةسؤلةر وتكئزدئك، ناقتئ جاعدايدئ كوزئمئزبةن كوردئك. سذرةثسئز جاعدايلاردئ عانا ةمةس، شةكاراشئ قئزمةتكةرلةردئث تذرمئسئنئث ولبئر-سولبئرلئعئن دا اثعاردئق. بذعان قاتئستئ قذزئرلئ ورئندارعا حات تا جولدادئق، ؤادةسئن الدئق.

- ال بيئل ورئن العان وسئنداي وقئس وقيعالاردان الار ساباق نة بولماق؟

- جئمئسقئ ارةكةتتةرگة، جاسئرئن دذنيةلةرگة جول بةرمةؤئمئز كةرةك. «اؤئرئپ، ةم ئزدةگةنشة اؤئرمايتئن جولدئ ئزدةگةن» ءلازئم. البةتتة، مذندا كةشئكپةؤگة ءتيئسپئز. وكئنئشكة قاراي، ءبئزدئث مةملةكةتتئك ورگاندار دا، قذزئرلئ أةدومستأولار دا كةشئكپةؤ، الدئن الؤ جاعئنان كةمئستئككة جول بةردئ. ءبارئ ورئن الئپ بولعان سوث عانا الاشاپقئن بولئپ جاتقانئمئز وكئنئشتئ. بذل - ةل بولئپ ارئلاتئن ماسةلة.

ةكئنشئ جاعئنان، تةرروريزم تؤرالئ اثگئمة تؤعاندا تارازئداعئ تاباقتئث ةكئنشئ باسئنا ءدئن ماسةلةسئنئث دة تارتئلاتئنئ قالئپتئ جايتقا اينالدئ عوي. ءدئندئ جةلةؤ ةتئپ، بةتئنة بذركةپ، جاس ورةننئث ساناسئن ؤلاپ، حاق جولدان بذرئپ كةتؤشئلئك بار. شئن دئندة ةشقانداي ادامدئ باسقا ادامعا قيانات جاساؤعا سئلتةمةيدئ. ال ةندئ كةيبئر دئندئك سةكتانتتار جذمئسئن ادامدئ ادامعا قارسئ قويؤدان باستاؤدئ ادةتكة اينالدئرعان. مئسالئ، بالاسئن اكةسئنة قارسئ قويادئ. اكةسئ ولگةن كذننةن باستاپ بالاسئ ونئ ذمئتؤئ كةرةك دةپ ؤاعئزدايدئ. ول قانداي ءدئن، قانداي ءمورال؟! سوندئقتان دا بيئلعئ جئلعئ پارلامةنت قابئلداعان ماثئزدئ زاثداردئث ءبئرئ دة وسئ دئني ذيئمدار مةن دئني قئزمةتتئ رةتتةؤگة باعئتتالدئ. ارنايئ اگةنتتئك قذرئلئپ، ول تياناقتئ جذمئسقا كئرئستئ.

- وسئ تذستا بيئل ءدئن توثئرةگئندة الةمدئك دةثگةيدة ورئن العان داؤ-دامايعا دا توقتالئپ وتسةك. پايعامباردئ كةلةمةجدةپ، ارانداتقئش فيلم تذسئرگةندةردئث يسلام الةمئندةگئ تذراقسئزدئقتئ تاعئ ءبئر قوزداتئپ تاستاعانئ بةلگئلئ. ءتئپتئ ءباز بئرةؤلةر سونداي سذمپايئ دا سوراقئ ارةكةتتئ ءسوز بوستاندئعئمةن اقتاعئسئ كةلدئ ةمةس پة؟ مذنداي تئرلئك وركةنيةتتةر اراسئنداعئ داعدارئستئ بئلدئرمةي مة؟ قالاي ويلايسئز؟

- ءدال وسئ ماسةلةگة قاتئستئ مةن ة ق ئ ذ پارلامةنتتئك اسسامبلةياسئنئث تيرانا قالاسئندا وتكةن كذزگئ سةسسياسئندا پئكئرتالاس بارئسئندا نازار اؤداردئم. جالپئ، ءسوز بوستاندئعئن بةتكة ذستاپ، ءبئر قوعامعا، بذكئل سانالئ باعئتتارداعئ دئني اعئمدارعا دورةكئلئكپةن ءذن قاتؤ - دةموكراتيانئث قذندئلئعئنا قايشئ. ماسةلةن، سول تؤئندئسئماقتئ الساثئز، ونئث قايسئسئنئث قوعامعا قانداي قاجةتتئلئگئ بار ةدئ؟ سوعان مذسئلماندار الگئ باسقا ءدئن وكئلدةرئنئث سةزئمئن، سةنئمئن قورلايتئن، تؤما-تابيعاتئن كذستانالايتئن دذنيةلةرمةن جاؤاپ بةرسة، نة بولار ةدئ؟ كوز الدئمئزعا ةلةستةتؤدئث ءوزئ سذمدئق ةمةس پة؟! دئندةر اراسئندا جاقسئلئق جوعالئپ، قايشئلئق ءورشيتئن ةدئ. سول ءذشئن مةن ة ق ئ ذ پارلامةنتتئك اسسامبلةياسئنئث سةسسياسئنداعئ پئكئرتالاستا الگئندةي وسپادارسئزدئققا قوعامدئق تذرعئدان جول بةرمةؤ كةرةكتئگئنة ءمان بةرئپ سويلةدئم. راسئندا، باسقاسئنا بارماي-اق، وسئ ة ق ئ ذ اياسئنداعئ كوپ ذلتتئ جانة مؤلتيمادةنيةتتئ قوعامداستئقتئث قورعالؤ ماسةلةلةرئ وزةكتئ. سول ءذشئن مئنانداي ءبئر وركةنيةتتةر قاقتئعئسئنئث الدئن الؤ جونئندةگئ شارالاردئ قابئلداؤ كذن تارتئبئندة تذر. وسئلاردئ ايتا كةلئپ، يسلامعا قارسئ شئعارئلعان ارانداتقئش فيلمدئ قاتاث سئنعا الئپ، ءسوز بوستاندئعئن جامئلئپ، دئني سةنئمدئ قورلاؤدئث كةز كةلگةن تذرئنة جول بةرئلمةؤ كةرةكتئگئن باسا ايتقان ةدئم. شئندئعئندا، بيئل مذنداي كةرئ قذبئلئستار الةمدة تاعئ دا قايتالانباي قالمادئ. پاستئرلاردئث «قذران» ورتةگةن فاكتئلةرئ دة بولدئ. بذل - ناعئز جابايئ، أارأارلئق، سذرقيا ارةكةتتةر. وعان باسقا باعا دا جوق. گةتةنئث ايتقان ءسوزئ بار ةكةن: «كئتاپ ورتةگةن ةلدة ادام ورتةؤ دة قيئندئققا سوقپايدئ». سول ءسوزدئ ايتقان ءدانئشپاننئث جةرلةسئ گيتلةر دة كئتاپ ورتةدئ. بذدان قانداي ساباق الدئق؟ كةرئسئنشة، پاستئرلار «قذراندئ» قايتا-قايتا ورتةپ جاتتئ. تذيئندةي ايتقاندا، ءسوز بوستاندئعئن پايدالانئپ، ادةيئ قاقتئعئس تؤعئزؤ ماقساتئندا جاسالاتئن دذنيةلةردةن جةر-جاهان تئتئركةنةدئ. ىزگئلئكتئ، وركةنيةتتئمئز دةپ جذرگةن ةؤروپالئق قوعام سونئ اؤئزدئقتاسا، جازعئراتئنداي باعا بةرئپ، سونئ ءوز دةثگةيئنةن ايتا السا، يگئ ةدئ.

- قؤانئش سذلتان ذلئ، «قازئرگئ ءسات تةز وتةدئ، تةز كةشةگئگة اينالادئ» دةپ ءوزئثئز ايتقانداي، بذل جئل دا اياقتالئپ كةلةدئ. البةتتة، قازاقتئث جاثا جئلئ ناؤرئزدا باستالادئ. دةگةنمةن جاهاندئق جذيةمةن كةلسةك، جئلان جئلئ تابالدئرئقتا تذر. ةندةشة، كةلةر جئلدان نة كذتةمئز؟

- پرةزيدةنتتئث جاثا جولداؤئنئث وزةگئ: 2013 - جئلدان باستاپ ءبئز جذرتئمئزدئ جاثعئرتؤدئث ةكئنشئ كةزةثئنة قادام باسامئز. راسئندا دا، مودةرنيزاسيانئث بذعان دةيئن ءبئر كةزةثئن ةثسةردئك. كةشةگئ كةثةستةن قالعان «قوقئستان» باس تارتئپ، الةمدئك ستاندارتتارعا ذمتئلؤدئ ءجون سانادئق. الةمدئك، جاهاندئق تةحنولوگيانئ كةلتئرؤدئ قولعا الدئق. ذدةمةلئ يندؤستريالئق-يننوأاسيالئق دامؤ باعدارلاماسئ اياسئندا جاثا مودةرنيزاسيالاؤ جذمئستارئ جانداندئ. الةمدئك تةحنولوگياعا ئلةسئپ قانا جذرة بةرمةي، جاثاشئلدئقتئ ءوز جةرئمئزدة جونگة سالاتئن جولدئ تاثدادئق. وسئنئ ذدةتؤگة ءوزئمئز ارالاسپاساق، كوشتةن قالئپ قويؤئمئز ابدةن مذمكئن. سوندئقتان دا پرةزيدةنت «قازاقستان - 2050» ستراتةگياسئندا كوپ ماسةلةنئ مةجةلةسة، سونئث ئشئندة 2013 - جئلدان باستاپ كئرئسةتئن اؤقئمدئ دذنيةلةر دة جةتكئلئكتئ. ال تذتاستاي دامؤ، ورلةؤ تذرعئسئنان العاندا، ءبئزدئث كةلةر جئلعئ باستئ مئندةتئمئز - جذمئسسئزدئقتئث بةلةث الؤئن جويؤ. بذل ءبئزدئث قولئمئزدان كةلةدئ.

بئرئنشئدةن، وسئدان ءبئر اي بذرئن الداعئ ءذش جئلعا، ونئث ئشئندة نةگئزئنةن 2013 - جئلعا ارنالعان رةسپؤبليكالئق بيؤدجةتتئ بةكئتتئك. سوعان قاراساق، قازاقستاننئث شئعئس-كئرئسئن تذتاستاي ايقئندايتئن باستئ قارجئ قذجاتئنئث سالماعئ ةداؤئر ارتتئ. ءبئز 6 تريلليون تةثگةنئث اؤماعئنداعئ اثگئمةنئ ايتتئق. ال ون جئل بذرئن بيؤدجةتتئث كولةمئ نةبارئ 300 ميلليارد تةثگةنئ عانا قذراعان بولسا، قازئر بئزدة ءبئر وبلئستاعئ بيؤدجةتتئث ءوزئ وسئمةن شامالاس. ةندةشة، كةلةسئ جئلئ دا حالئقتئث ءال-اؤقاتئ جوعارئلايدئ، جذرتشئلئقتئث جاعدايئ جاقسارادئ. تذيئندةي ايتسام، مةملةكةت ءئسئ ءبئر كذندة «تؤدئ كوتةردئك، ةل اتاندئق» دةؤمةن، سونئمةن بئتة سالمايدئ. بذعان حالئقتئث دا كوزئ جةتتئ. ةندئگئ مةجة - ماثگئلئك ةل جاساؤ. ال مذنداي يدةولوگيا ءذشئن ءبئر سات تة تئنئم بولماؤئ كةرةك. ئزدةنئس، تذراقتئ ءوسؤ مةن دامؤ جولئ قاجةت. بذل - سايئپ كةلگةندة، زاماناؤي ةكونوميكانئث، قازئرگئ زامانعئ ساياسات پةن الةؤمةتتئك سذرانئستاردئث زور تالابئ.

قاسئم امانجولوأتئث «ةي، تاكاپپار دذنية، ماعان دا ءبئر قاراشئ. تانيسئث با سةن مةنئ، مةن قازاقتئث بالاسئ. ةسة تيةر ةنشئ الار، ةل بولسام دةپ ويلاؤشئ ةم. قازاقپئن دةپ ايتا الار، مةن بولسام دةپ ويلاؤشئ ةم» دةگةن ولةثئ بار. ءبئزدئث باسئمئزدان «مةن قازاقپئن» دةپ ايتا المايتئن كةز دة ءوتتئ. 70 جئل بذرئن جازئلعان قاسئم اقئننئث سول تذستا سوأةتتئك قازاقستاننئث جةتئستئگئنة كوزئ جةتسة دة، «قازاقپئن دةپ ايتا الاتئن بولسام» دةپ ارمانداعان. قازئر «قازاقپئن» دةگةن داؤئسئمئز الةمگة جةتةدئ. قازاقتئ الةم تانئپ تذر. ءبئز وسئ باقئتتئ ؤئستان شئعارئپ المايئق. وسئنئث جاؤاپكةرشئلئگئن ذمئتپايئق. ول ءذشئن ذلتتئق مذددةمئزگة، ذلتتئق بوستاندئعئمئزعا ةشقاشان سالعئرتتئقپةن قاراماؤئمئز كةرةك. ذلتتئق ةركئندئگئمئزدئ ساقتاؤئمئز كةرةك. تذيئندةي ايتساق، ةلباسئ مئندةتئن بةلگئلةگةن، ةلدئگئمئزدئث مذراتئ - ماثگئلئك مةملةكةت بولؤعا ءاربئرئمئز اتسالئسؤئمئز كةرةك. سونداي كةزةث تؤدئ بئزگة. قازاق ءذشئن 2013 - جئلدان باستاپ جاثا ءداؤئردئث جاثا ساتئسئ باستالدئ. ءبئز كةلةر جئلئ پرةزيدةنت ايتقان قازاقتئث التئن عاسئرئنا دا اياق باسامئز. وسئنئ سةزئنؤئمئز كةرةك. الايدا «التئن عاسئر» وزدئگئنةن كةلمةيدئ. التئننئث اپتابئنا ورانئپ جاتامئز دةپ ويلاماي، سول التئندئ، سول اسئلدئ ءوز قولئمئزبةن جاساؤعا، قالاپ، تذرعئزؤعا مذددةلئمئز. بذعان بذكئل حالئق، ةل جذرتئمئز مذددةلئ.

 سارا ءسوز

 قازئر قازاقتئ الةم تانيدئ. ال حالئق تذلعا ارقئلئ تانئلادئ. ءبئزدئث جول باستار باستئ تذلعامئز - تذثعئش پرةزيدةنت - ةلباسئ. ةگةر نذرسذلتان ءابئش ذلئ كةلئستئ قازاق بولماسا، وندا قازاقتئث كئم ةكةنئن حالئقارالئق قاؤئمداستئق بئلة بةرمةيتئن دة ةدئ. ةلباسئنئث قايراتتئ، كورةگةن، بئلگئر، قاي جةردة بولسا دا ءسوزئن وتكئزةتئن، ذتقئر قازاق بولعاندئعئنان كوپ جةردة تانئلئپ، ءوتئپ ءجذرمئز. مذنئ ةش قوسپاسئز ايتا الامئن.

تاعئ ءبئر ايرئقشا ايتارئم - ذلتتئق سانا. سول سانانئ وزگةرتؤ ارقئلئ ءبئز ءبارئن وزگةرتة الامئز. پرةزيدةنت ءتئل تؤرالئ تاعئ دا ايتتئ جانة تاعئ دا جةتةگة جةتكئزة ايتتئ. بذدان ارتئق قازاققا نة كةرةك؟! نةگة كةيبئرئمئزدئث سانامئز ويانبايدئ، نامئسئمئز كوتةرئلمةيدئ؟ مينيسترلئك اپپاراتتارئندا 90 پايئز قازاق جذمئس ئستةيدئ، سول 90 پايئز قازاق نةگة قازاقشا سويلةسپةيدئ ءبئر-بئرئمةن؟! اسئرةسة كئلةث جاس قئزمةتكةرلةر ءوز انا تئلئندة سويلةسكئسئ كةلمةيدئ. ارينة، ورئسشا بئلگةنئ - ارتئقشئلئعئ، ال قازاق ءتئلئن، ءوز انا ءتئلئن بئلمةگةنئ كةمشئلئگئ ةمةي، نةمةنة؟! ةندةشة، سول كةمشئلئگئمئزدئ نةگة تذزةمةيمئز؟! پرةزيدةنتتئث تاعئ دا قايتالاپ ايتقانئ دا سوندئقتان. بذدان ارتئق قالاي ايتؤ كةرةك ةكةنئ ماعان دا بةلگئسئز. «ورئسشا سايراپ تذراتئن قازاققا قازاق ءتئلئن مةثگةرؤ قيئن بولادئ ةكةن» دةگةنگة مةن ةش سةنبةيمئن. پايئمئمشا، ءبارئن كوتةرةتئن، وسئرةتئن - سانا، ذلتتئق سانا.

اأتور: قانات قازئ

سوڭعى جاڭالىقتار